#96 Enerverend en rustgevend
Waarin kleine dorpen en steden groot zijn
Sander Grootendorst | Achterhoek Nieuws | Cultuurnieuwsbrief 02-05-2025
Zacht tikkend de tijd verslaan | Berichten over kunst, cultuur, de Achterhoek, de wereld en Mels eigen activiteiten ...
Sander Grootendorst | Achterhoek Nieuws | Cultuurnieuwsbrief 02-05-2025
Tja, dertig april klinkt in mijn oude oren altijd nog als Koninginnedag.
Oud collega Frans Miggelbrink leidde op Omroep Gelderland ons door de Oranje-gekte van Doetinchem.
Eergisteren zag ik een mooi tweeluik op de webstee van Achterhoek Nieuws 👉. De één heeft de zomer al in zijn kop, de ander is nog lang niet klaar met de lente.
Vriend Gertjan Tuenter stuurde me 9 november 2009 onderstaand verhaal. Een document over de val van de muur. Toen twintig jaar geleden. Waar een aantal Varssevelders heen togen. Leider had ik een andere afspraak, maar was wel aanwezig bij het smeden van de plannen:
“Het is vrijdagavond 10 november 1989, we zitten bij cafe 't Veertje en nemen de toestand in de wereld door. Het gesprek komt op de ontwikkelingen in Berlijn. Als het waar is dat de muur gaat vallen is dit een belangrijk moment in de geschiedenis. We besluiten dat we daar bij moeten zijn. Gertjan belt Anne, Bert belt Hetty, Jan belt Tineke, Pieterjan gaat ook mee. Jos en Hans hebben afspraken en gaan niet. Gertjan gaat met Jan naar Sinderen om het paspoort op te halen. Anne heeft snel eieren gebakken. Wesselien heeft broodjes gesmeerd. Terug bij 't Veertje blijkt dat Jos toch meegaat. Berts paspoort ligt in Barneveld maar Harry Mulder biedt spontaan zijn paspoort aan. Om 10.15 uur vertrekken we. We denken 's nachts tegen drie uur in Berlijn te zijn.
Tot enkele kilometers voor Helmstedt gaat alles voorspoedig.Op de baan naast ons zien we steeds meer Trabantjes met van die spitse achterlichtjes. Plotseling file, naast ons een stroom Trabantjes, Lada's, Wartburgs en Dacia's ook veel MZ motoren, heel veel 2-tact. Er hangt een dikke blauwe walm over de snelweg. We geloven onze ogen niet. We komen nauwelijks verder. Een vrachtwagenchauffeur vertelt dat er bij Berlijn Nichts mehr. Veel mensen starten de auto niet meer maar duwen hem een paar meter verder als dat kan. In dit tempo duurt het dagen om in Berlijn te komen, we beginnen behoorlijk spijt te krijgen van onze beslissing naar Berlijn te gaan.
Uiteindelijk komen we toch bij de paspoortcontrole. Het eerste paspoort blijkt verlopen: Het tweede paspoort: Auch verfallen . Het derde: ab april 84. Mein Gott ist das möglich, Kollege kuck doch. Met een wegwerpgebaar geeft de beambte de vijf paspoorten terug. Het paspoort van Harry / Bert heeft hij nog niet bekeken. Gertjan stamelt nog iets van: "Een paspoort mag toch een jaar of zes verlopen zijn" De beambte vindt het niet de moeite waard hier op te reageren. Dan wenkt hij dat hij de paspoorten nog een keer wil hebben, schrijft een briefje, wijst waar we de auto neer moeten zetten en stuurt ons naar een kantoortje om dagpassen te halen. Voor het kantoortje waar we moeten maken staat een Schlange evenals voor het loket van de dagpassen. Bert wordt onzeker of de truc met het paspoort van Harry Mulder wel doorgezet moet worden, de pasfoto lijkt van geen kant en de lichaamslengtes van Bert en Harry verschillen bijna 20 cm. Bert besluit zijn rijbewijs in te leveren aan het loketje en vertelt dat hij per ongeluk het paspoort van een huisgenoot meegenomen heeft, de man kijkt wanhopig maar schrijft de visa toch uit DM 65 per stuk exclusief pasfoto. Terug naar controleur 1. Deze ziet het rijbewijs en vraagt wat dit weer te betekenen heeft. Uitvoerig vertelt Bert over de paspoortverwisseling en dat Harry nu in Parijs zit met Berts papieren. De papieren gaan in een map naar het volgende kantoor 200 meter verder. De foto's worden nauwkeurig vergeleken met de personen. Uiteindelijk mogen we de Transitroute op.
Aan de overzijde staat het verkeer volledig vast en het duurt niet lang of wij staan ook weer stil. Volgens de borden zijn we nog 45 km verwijderd van de Hauptstadt der DDR. We zijn het er over eens dat het op deze manier wel enige dagen kan duren voor we uit deze file zijn. De koffie en de boterhammen zijn op, de broodjes van Wesselien zijn in Varsseveld achtergebleven. Gertjan besluit nog niet te vertellen dat hij nog vier appels en een mandarijn heeft, hij houdt ze achter de hand als een leuke verrassing voor de komende dagen. Op een Duitse radiozender horen we dat er gaten in de muur gemaakt worden en dat er steeds langere rijen mensen en files komen. Toch is de stemming op de weg tamelijk opgewekt en de mensen schuiven vol goede moed telkens een paar meter op, al dan niet gebruik makend van de motor. De walm wordt steeds dikker.
De radio meldt dat er moeilijkheden zijn bij de Brandenburger Tor. Op meerdere plaatsen stromen de mensen nu West-Berlijn binnen. Het is zaterdagmiddag 1 uur, 10 uur oponthoud, toch lijkt het of de auto's sneller doorgelaten worden.
We komen bij de controle voor Berlijn. De stemming bij de grenswachten is veranderd, ze hebben bloemen op het uniform of in de loop van hun wapen, ook staan er bierflesjes op tafel met bloemen. Om 2 uur zaterdagmiddag rijden we in een eindeloze stroom DDR-burgers West-Berlijn binnen.
Guus Hiddink sprrekt de aanwezigen toe.

Mijn bescheiden bijdrage:
Is het slecht weer, is er noodweer op komst? Vanuit een luie stoel, lekker warm binnen, valt er ook te genieten van al dat moois in de Oude IJsselstreek. Beleef de Verhalenbankjesroute als hoorpel.
Haal hier de luisterbestanden binnen 👉
Winterswijk Binnen en buiten | Winterswijk en Mondriaan van lauw naar wauw 👉
Meer Mondriaan (en Winterswijk) in 'sMelssleMs' daar👇
Achterhoekse golf
Niet ongemerkt is er in de loop van de jaren een golf van Achterhoekse muziek over Nederland heen gespoeld. Geen alles verwoestende Sandy maar eerder een rustig kabbelend en stromend golfje dat afwisselend over de boorden van de Oude IJssel stroomde en zich dan zich weer terugtrok in de Boven Slinge om ook weer heftiger toe te slaan. Zo ook twee jaar geleden met bovenregionale aandacht voor het Barlo’se gezelschap Shaking Godspeed dat in een mum van tijd zelfs tot Budapest en de Spaanse binnenlanden reikte en dat momenteel Duitse podia in Köln, Berlin, Hamburg en München plat speelt.
In het kielzog lijken andere bandjes opgestaan.
Maar, of dat echt zo is weet je eigenlijk nooit precies. De media denken het en plots lijkt er een stroming. De Achterhoekse golf ‘ist da’. Waarschijnlijk heeft die te maken met de gezonde voedingsbodem. Dankzij leegstaande kippenhokken en ander boerengerief is er een overschot aan oefenruimte en omdat er verder weinig anders te doen is en de verveling toeslaat, ga je met elkaar muziek maken. Dat zou ook de reden kunnen zijn, naast de modernisering van het muziekonderwijs wellicht. Ontegenzeggelijk in ieder geval dat in de voetsporen van Normaal, Boh Foi Toch, Jovink en de Voederbietels een breder spoor qua muziekvariëteit en succes is ontstaan. Regelmatig zien of horen we bands met illustere namen als The Backcorners Boogie Band, De Staat, Hadrian’s Wall, Villa Zeno, Gepetto, The Bruurkes op de Hilversumse radio- en tv-zenders.
Meeliftend op het succes startte onlangs jonge hond Meindert Bussink op internet een modernere social-media-versie van het poparchief. Die ontsloot inmiddels honderd bands op zijn site ‘Behind the Corner’. Hij verzamelt verhalen over bands, organiseert in Dancing de Radstake bijeenkomsten waar een en ander te beluisteren en te zien is en waar de muzikanten aan het woord komen. Dit allemaal in samenwerking met lokale media. In het verlengde ligt overleg met het Poparchief Achterhoek Liemers in het verschiet, zou je denken. Niet dus of toch wel? Hoe dan ook, het muzikale landschap is er kleur- en klankrijker op geworden.
Zo dacht ik in het voorjaar een perfecte cover the horen van Bowie’s ‘
Toen mijn gehoor gewend was, ontwaarde ik een perfecte vertaling in het Achterhoeks. Klank en inhoud perfect aangevoeld:“Hee man, ik bun ’n sociopaot/En ik knipoog, tegen iedereen op straot./Soms leen ik ..., de puppy van mien moe./Door loop ik dan met rond en ze komt naor mien toe.” Sowieso, wat een band The Bruurkes, want over hen heb ik het! Langzaam bouwden ze een eigen repertoire op dat er niet om liegt.
Ooit, ook voor twee jaar via ‘Blokhut In De Achterhoek’, deden ze hun duit in het zakje ter bestrijding van de krimp in de Achterhoek door een loflied op de (zuip)keten. Daarna volgde nog meer oorspronkelijk werk van de vier broertjes (muzikaal gezien dus).
Op het succes van Robert Gesink werd gaarne meegefietst. ‘Gesink krig de geest’, was vorig jaar goed voor uitzending op de TV. Het wachten hier is op het debuutalbum. De optredens zijn energiek dankzij het timmerende drumwerk, sexy dankzij (hie bewaegt as Jagger) de zanger Marco van der Aar, dan weer ingetogen, maar bovenal eclectisch elektrisch! Ze hebben dan ook allemaal hun muzikale geschiedenis meegebracht. AC/DC hand in hand met Tom Waits, Sly & The Family Stone met Howlin’ Wolf, Dick Dale met Led Zeppelin en Bowie knipoogt naar The Dead Kennedys.
Of zo als Rocco Ostermann het zelf zo mooi omschrijft: “Je weet nooit wat er voorbij gaat komen. Zo dans je de polka, of wals je door de tent, dan weer word je meegevoerd door een prachtige gitaarsolo, of zit je middenin een pogo.”
Normaal kan met pensioen!
de Gelderlander | 3 november 2012
De dichter hoorde dat de maïs, een maand eerder dan gewoonlijk, hakselend van het land werd gehaald. Eindelijk weer zicht op de wereld. Op hetzelfde moment vernam hij het voornemen van de Achterhoek Board om niet meer te gaan voor het droomscenario van een vierbaanse N18, de Twenteroute. Hans mijmert over De wet van de remmende voorsprong, die door Jan Romein in 1937 is vastgelegd in zijn essay 'De dialectiek van de vooruitgang'.
Hard- of zachtboard
Is hier de wet van de remmende voorsprong van kracht
het fenomeen
dat een leidende positie er toe kan leiden
dat er dan weinig aan stimuleren wordt gedacht
om verder voorop te lopen of uit te breiden?
Of kreeg de Board, dankzij het schitterende licht
het verschijnsel
dat ontstaat na hakselend geraas van de bekken
na het oprapen, trekken, snijden, kneuzen, pletten
een helder moment, blik op de wereld, een inzicht.
En is inmiddels het omgekeerde in werking
het bedachte
dat uitzichtlijk standpunt over de 4-baans lobby
de slagmaals verlekkerende troetelbaanhobby
dat er hard is ingezet op N18 bashing.
Denkend aan Twente wil de Board taaivloeiend verkeer
het beamen
dat de toekomst van snelverkeer is; langzaam en sloom
als treintjes achter elkaar rijden, minder is meer
en houdt men in een zacht besluit de crises in toom.