dinsdag 31 december 2013

Dinner for one | 1963


Terugblik Middewinterstappen 2013

Lunch 

 De Buurman | Silvolde

Groot Nibbelink | Sinderen

De foto's (middewintereten) van Jan van den Belt zijn inmiddels ook binnengehaald, aangevuld met enkele aaifoonkiekjes (middewinterwandeling) van ondergetekende. Het was weer prachtig hoorde ik van alle kanten. Marsleider Ben Naardin bedankt! Volgend jaar zetten Barney Hulshof en Hans klein Goldewijk de tocht uit. Omgeving Groenlo. 

Klik hier voor diaschouw>

SEE YOU-tours | Middewinterstappen 2013


Later deze dag meer foto's van de bijzondere 21ste Middewinterstappenwandeling die ons door het meest zomerse landschap voerde dat we ons kunnen herinneren in die 21 jaar dat we op de 30ste december wandelen; maar waarvan we wisten dat dat moment zou kunnen komen, gezien de reeds eerder voorspelde klimaatcrisis.

Bankvast


En kijk wat ik uit de brievenbus viste, het oudejaarsgeschenk van Bert Bevers en Ron Scherpenisse dat zij vervaardigden in opdracht van B0b Bakker Makelaardij Bergen op Zoom. Dank je wel! Zie ook hier: Bankvast>

De Koninck in Varsseveld

Varsseveld Offline | 27-12-13 | de 'Olde Mölle

De bollekes van De Koninck hebben Varsseveld bereikt. Heeft Varsseveld de banden met Antwerpen nauwer aangehaald?

Zie anders ook Charmantwerpen>

zondag 29 december 2013

zaterdag 28 december 2013

Door Achterhoekse Ogen | Winter



Winter


Het jaar dertien, het was me het jaartje wel. Nu ben ik niet bepaald een beoefenaar van de kabbalistiek. Iemand die geheime boodschappen denkt te zien als zijn horloge stil staat op 13 over 1, de 12e december 2013. Niets daarvan!  Maar het was wel een en al onheil de afgelopen twaalf maanden. Werkloosheid bij mijn lief werd gelukkig afgewend, maar nog geen twee dagen later werd ik wel zelf slachtoffer van de recessie. Mijn baan bij de provinciale organisatie voor cultuureducatie werd om bedrijfseconomische redenen, zoals dat dan zakelijk heet, opgeheven. De aangekondigde bezuinigingen bij de provincie kwamen nu wel heel dicht bij de wortel. Ik troostte me met de gedachte niet het enige slachtoffer te zijn. De crisis is immers al langer aan de gang.

In december was het dan zo ver; ’de dag die je wist dat zou komen’ ruim de helft neemt afscheid van de organisatie. De personeelsvereniging, waarvoor ik ooit de naam ‘Ontroerend goed’ bedacht, organiseerde een ‘bonte avond’. Collega’s verzorgden een vijfgangendiner dat ontregeld werd met persoonlijke artistieke uitingen. De overhandiging van een fotoboek, dat door de knappe aanéénschakeling van gebeurtenissen een uniek zelfportret van het bedrijf is geworden. Vooral door de terugblik op de tentoonstellingreeks van de zogenaamde ‘Kale muren commissie’. Die regelmatig door de jaren heen het personeel had uitgedaagd middels fotografie iets van zichzelf te laten zien aan de wanden van onze kantoren; kunst uit privécollecties, interieuropnames die weer werden  gebruikt voor prachtige collages, vakantieherinneringen. Ook het ultieme eind; een overhandiging  van het kleinood, een beeld van kunstenaar Erik Buijs, dat in een beperkte oplaag was gegoten droeg bij aan het onvermijdelijke afscheid. Het gaf zelfs een koninklijk tintje; daags erop zie ik in de krant dat zijn beelden inmiddels ook de collectie van prinses Beatrix zijn binnen gedrongen.

Ik bedenk me dat de club een geweldige klus heeft geklaard. Verdriet in dragelijke banen leidde. Emotie transformeerde. De kracht van kunst liet zich weer eens zien. Wellicht iets voor andere personeelsverenigingen, om de ‘participatiemaatschappij’ werkelijk kleur en inhoud te geven? Zie ik hier een wenkend perspectief aan de horizon om de twee jaar naar mijn pensioengerechtige leeftijd te overbruggen?

De euforie houdt ruim een week aan. Tot vorige week zaterdag. Een krantebericht brengt me helemaal weer naar anno hodie. Zo’n beetje alle projecten die de Achterhoek een beetje culturele continuïteit geven zijn het volgende slachtoffer van het provinciale bezuinigingsmonster.

De winter is nu echt begonnen.

Hans Mellendijk, vandaag in de Gelderlander, edities Achterhoek.

Door Achterhoekse Ogen | Middewinterstappen door de tijd



Middewinterstappen door de tijd

Vandaag de jaarlijkse inspectie van het Achterhoekse landschap. Een goede gewoonte die al veertien jaar gestand doet. Een zeer uitgebreide vriendengroep komt de dertigste december op een van te voren afgesproken plek bijeen. Onder de noemer Middewinterstappen wordt er gewandeld. Telkens elk jaar door een ander wordt een vijftien kilometer lange route uitgezet, die steevast eindigt met een eenvoudige doch voedzame maaltijd. Vaak blijft het daarna nog lang onrustig in het horeca-etablissement. Ik herinner me vooral de jaren die het meest leken op de uitnodiging. Elk jaar een kleine variatie op steeds hetzelfde winterlandschap. Traditie. Het ziet ernaar uit dat dat dit jaar niet meer zal lukken. Wat een rare winter toch. En dan hoor je toch nog mensen dat het niets te maken zou hebben het broeikaseffect. Behalve dat we de winters zagen veranderen zagen we de kleine en grote veranderingen in het landschap. De terugkeer van het carbidbusschieten. Boerenschuren werden gesloopt en veranderden in grote landhuizen of karakterloze boerderettes. Dan de verpaarding van het landschap. Deze valt samen met de ontkoeing. Sinds begin jaren negentig is het aantal paarden toegenomen. Een wildgroei van springweiden, paardenbakken en stallen ontstond. Witte linten en hekjes op plaatsen waar dat een historisch gegroeid landschapsbeeld geweld aandoet, vinden sommigen. Tja. Ik meen op sommige plekken de verlama-ing, ja zelfs, de verkangeroeing te ontwaren. Zijn deze dieren beter bestand tegen de te verwachten hogere temperaturen. Struisvogelpolitiek? 

Tot nu toe zijn we elke keer gestart vanaf een treinstation of bushalte. Nog nooit een Toeristisch Overstap Plaats (TOP) gebruikt of onderweg gezien. Logistiek gezien een mooi systeem. Over de hele Achterhoek is voor de toerist en de eigen bewoner een netwerk van overstappunten uitgezet. Waar allerlei nieuwe toeristische routes bij elkaar komen. Prachtig allemaal. Over de inrichting van deze overstappunten is in het novembernummer van Den Schaorpaol het kwartaalblad van het Staring Instituut een knuppel in het hoenderhok gegooid. Vormgever Loek Kemminga beschrijft in zijn rubriek Beeldspraak, waarin hij Beelden uit de Achterhoek en Liemers nader beschouwt, de sculptuur bij de zogenaamde TOP’s. Ik ben het met zijn betoog wel eens. Het komt er in het kort op neer dat de mooiste plekken van de Achterhoek  er niet mooier op geworden zijn door de plaatsing van de nadrukkelijk vormgegeven TOP. Inderdaad de ruimtelijke vertaling van het idee vind ik ook niet zo gelukkig. Men heeft het begrip top iets te letterlijk genomen. Overal in het Achterhoekse landschap verschenen askegeltjes. Zwerfkeien door een kooiconstructie in een kegelvorm geduwd. Telkens denk ik aan Bretagne als ik er met mijn auto langsrij. Tja, smaken verschillen.  
            
Wellicht zien we vandaag de Slinge nog slingeren. Ik las voor de kerst dat de Groenlose Slinge dat weer gaat doen. De in de vorige eeuw gekanaliseerde beken houden het water niet vast. Waardoor er verdroging optreedt. Een meanderende vliet doet dat niet. Een Slinge die weer slingert, hoe idyllisch. De dichter J. Jac. Thomson schreef er in een tijd toen de beek in de atlassen topografisch bekend stond als Slingerbeek een gedicht over. Een tinteling in mijn grote teen zegt dat we er in het komende jaar meer over zullen horen. Een kleine revival ligt volgens mij in het verschiet van deze in Bredevoort geboren en onterecht in de vergetelheid geraakte poëet.  Helemaal te lezen in ‘Op de pedalen van het woord’ het boek behorende bij een van die nieuwe toeristische routes. ‘slingerbeek//het water glijdt en glijdt onder de brug/het is hier zacht en donker en toch speels/maar verderop wordt het deels zon en deels/de schaduw van geboomt dat kaatst terug’ klinkt het in de eerste strofe, het laatste eindigt met: o stille beek mij reeds gezel als kind/zoals gij glijdt is ’t dat mijn leven gleed/door zon en schemer noem het lief noem ’t leed/nu sta ‘k en peins en om mij is de wind.


Een mooi gedicht voor het einde van het jaar. Voor oud en nieuw. In ieder geval ook de beste wensen en “veel heil en zeven.”

Hans Mellendijk, de Gelderlander, 30 december 2006


Middewinterstappen 2001>


Extraclip | Time after time | Chet Baker


maandag 23 december 2013

zaterdag 21 december 2013

De winter is begonnen

MoonYard - December | Clip: Siert van den Berg 

dG | Kaalslag voor cultuur in de Achterhoek>

Door Achterhoekse Ogen | Echt namaak, alles onthecht


Echt namaak, alles onthecht
                 
Zo rondom de Sinterklaasviering begint het. Ja, omstreeks pakjesavond bij het lezen van de zelf geknutselde gedichten. Versjes, eigenlijk namaakpoëzie. Ofschoon soms het niveau van een Annie M.G. Schmidt wordt gehaald. Maar dat is dan wel een uitzondering op de regel is mijn ervaring. Helemaal niet erg. Het gaat immers om het gebaar. Als het eeuwenoude feest achter de rug is barst de namaakgolf pas echt goed los, zag ik op de Kerstmarkt, alhier. Probeert men bij Sint Nicolaas nog zoveel mogelijk de mythe te bewaren door in principe nooit twee Sinterklazen te laten ontmoeten, bij de Kerstman is dat in het geheel niet het geval. Tig kerstmannen zag ik binnen vijf minuten her en der rondlopen. Okay. Ik wil niet overdrijven maar tocht zeker zes inclusief een groen exemplaar. Groen is wel het toppunt van het moderne -vergeef me het neologisme- kerstgebeuren. Ik ken geen feest dat energieverspilling hoger in het vaandel heeft staan. Maar zo verwonderlijk is de namaak natuurlijk ook weer niet. Omdat de Kerstman natuurlijk een namaak-Sinterklaas is. Daarom nemen we het blijkbaar niet zo nauw met de tradities. De Kerstman die we hier feitelijk nog helemaal niet zo lang kennen is de Amerikaanse versie van Sinterklaas die door Nederlandse kolonisten was meegenomen. Santa Claus werd hij genoemd een verbastering. Deze Santa Claus verdrong dankzij Hollywood en Coca Cola andere Europese varianten als de Duitse Weihnachtsmann of nog ouder de Finse Joulupukki die tijdens het joelfeest een rol speelde. In Groot-Brittannië heet hij Father Christmas, gelijk Père Noël in Frankrijk en Papá Noel in Spanje. Onthecht van de traditie, spoeden we ons in een zo’n onecht mogelijke wereld naar het einde toe. Ik doe er gretig aan mee. Slingers met engelenhaar guirlanderen door de kamer die gevuld wordt met de meest smakeloze kerstmuziek die je maar kunt voorstellen. Het is maar voor even, gelukkig.

Wat dat betreft ging de promotiecampagne ‘Ik geef je de Achterhoek’ van de regio Achterhoek op de vooravond van pakjesweekend helemaal mee in de trend. Trouwens ook niet verwonderlijk want de slogan ECHT Achterhoek was al geleend van de Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam. Nu pakten ze uit in een strak geregiseerde actie. Waarvoor hulde; regionale blikvangers werden in mum van tijd ingepakt. Echt namaak, want al veel eerder, veel beter en vele malen uitgevoerd door de inpakkunstenaar Christo. Maar ach ‘n kleinigheid hol i-j toch. Schrijnend ook de noodtweet die ik voorbij zag flitsen op m’n iPad: “... Met de kerst koop ik een fles wodka, doe de gordijnen dicht en ga twee dagen Donald Duck lezen en Duitse pornofilms kijken. Zin an!” Troosteloze sex, echt namaak.

Ja, laten we zwelgen in de plastic kerstbomen, de kunstsneeuw, nep-champagne en namaaksterren, om in 2012 onthecht en keihard te landen in de werkelijkheid van een nieuwe recessie. Echte feestdagen allemaal.


Hans Mellendijk, de Gelderlander, 17 december 2011


donderdag 19 december 2013

Selfie of OTOFOTO


Otofoto: @ Hans Mellendijk: Bert en Hans

Collega columnist en vriend Bert Scheuter liet onlangs in de Gelderlander het licht schijnen op het woord van het jaar SELFIE: Lees hier>

Of liever toch?: OTOFOTO>

dinsdag 17 december 2013

Poetry video's


Afgelopen zondag … de kerk was gesloten en het kersttoerisme vulde Bergen op Zoom. Albert Hagenaars verveelde zich weer eens. En knutselde pixel aan pixel een Poetryonvideo-site. Trots als een pauw zie ik dat ik tussen Frederico Garcia Lorca en Pier Paolo Pasolini sta, ... en hé ook HiPP-collega Louis Radstaak en Scheldevriend Bert Bevers en Frank De Vos uit Hoboken. Mooi. Nu eerst, het naast mijn schoenen lopen, afleren.


Afscheid terugblik


Foto's: Huub Claessens

Het gelegenheidsduo Judica & Hans kreeg een emotioneel en daverend applaus.
Ik droeg achtereenvolgens voor:

Hoe vliegt de tijd>

De vierde wet van Newton>

. . . ,  _ _ _ ,  . . . >

Tijd kruimelt in knabbelend keten>


Captain Beefheart 3 jaar uit de tijd


Don van Vliet vlood uit de tijd drie jaar geleden inmiddels alweer.

maandag 16 december 2013

Eigen terrein


Dat wordt nog meer genieten, de bundel van Bert Bevers kwam vorige week ook binnen.

Zie ook Eigen terrein>

Ontroerend goed


Een heel bijzonder cadeau leverde de personeelsvereniging van EDU-ART, waarvoor ik ooit de naam "Ontroerend goed" bedacht. Huub Claessens dook in zijn fotoarchief en maakte een selectie van de activiteiten. Ook de "Kale muren commissie" werd daarin meegenomen. Al met al komt er een mooi zelfportret tevoorschijn van de organisatie en mijn (ex)-collega's. Een ontroerend geschenk. En daar de laatste tentoonstelling als leidraad diende zijn er drie gedichten van mij in terecht gekomen. 

Oké ... helder>

Loupe>

Concreet>



En wie kom ik daar ook 'integen': mijn ouders 




De vrijdag na de donderdagavond ervoor een groot artikel in de VK over de stand van zaken in cultuuronderwijsland> Het zou wel een zetje kunnen gebruiken. Tsja, ...

zaterdag 14 december 2013

Met Achterhoekse Ogen | Neefje van vier


Neefje van vier

‘Dat kan mijn neefje van vier ook!’ Het is de meest gebruikte dooddoener als reactie op een product van beeldende aard sinds Karel Appel gekscherend opperde dat hij maar wat aan rotzooide bij het creëren van zijn werk. Kritiek van een volwassene die het kind-zijn is verloren. Er zijn kunstenaars die het als een compliment zien. Niet omdat zij kinderlijk werken maar omdat zij opgetogen zijn dat het kunstwerk er zo uitziet. Dat het dat oproept; alsof een kind van vier het had kunnen voortbrengen. Dat het werk dezelfde vanzelfsprekendheid uitstraalt; alsof het zonder moeite onder zijn scheppende handen vandaan kwam…

Tijdens mijn krokusvakantie kom ik hier op, omdat ik nog steeds erg onder de indruk ben van wat zes beeldende kunstenaars samen met zo’n honderdvijftig  Gelderse basisschoolleerlingen hebben geresteerd op de tentoonstelling “Kind en kunst III” in het Museum Henriette Polak in Zutphen.

De kunstenaar Erik Buijs nam de confrontatie met de kinderen wel heel letterlijk. De maker van figuratieve beelden werkt met klei. Als een grootmeester in schaak ging hij een simultaanspel met de kinderen aan. Samen trokken ze op. Aan een lange tafel met twintig kinderen aan de ene kant reageerde hij aan de tegenoverliggende zijde telkens op wat de kinderen zoal uit een brok klei vormgaven. Een geboetseerde oude man, met wandelstok, kreeg van hem een auto. Een danseres, een partner met uitnodigende armgebaren, een pinguïn een iglo, een ruw voetbalveld een strak vormgegeven tribune.
Maar misschien wel de mooiste reactie aan het eind van de lange tafel. Voor een traag maar gestaag werkende leerling die uiteindelijk toch een lompe olifantachtige fabriceerde, heeft hij een piepkleine toegift bedacht. Maar ‘k zou zeggen: ga zelf maar kijken. De clou verklap ik niet.

Zonder de overige kunstenaars te kort te doen -maar vanwege de kortheid van dit stukje moet ik me beperken - ben ik het meest onder de indruk van wat de kinderen samen met sieraadkunstenares Petra Hartman produceerden. Ze besloten samen griezels en monsters te maken. En waarschijnlijk moet je kunstenaar zijn om daarvoor afgetroetelde knuffels te gebruiken. De kinderen gingen de onwaarschijnlijke combinatie aarzelend aan. Maar gezien het resultaat overwonnen ze de gêne om knuffeldieren te vervormen tot Blurrimonsters, Killerberen, Bloedduivels en hondsdolle Teddies. Bij het aanschouwen kwam een jeugdherinnering bij mij naar boven. Toen ik mijn eerste beertje aan een nader onderzoek onderwierp en hem met een schaar opensneed en later probeerde dicht te naaien. Want had dat de ziekenhuisdokter ook niet bij mijn moeder gedaan? En hoe zat dat ook alweer met die grote boze wolf? De kunstenares vervolmaakte het spel door fotoportretten van de kinderen te maken. Waarop ze –met blijkbaar veel plezier- op hun allerengst moeten kijken. Me deze ingrediënten maakten ze uiteindelijk een groot vleermuisachtig sieraad dat opgehangen werd in de ruimte rechts, direct bij de ingang. Het groepsportret is uiteindelijk de ‘Nachtwacht’ van de tentoonstelling geworden.

Een lovenswaardig initiatief van een aantal Gelderse culturele instellingen. Opeens weet je weer waar de provincie ook voor staat. Voor Cultuur. En waarom je de weg naar de stembus bij de provinciale verkiezingen wel wist te vinden. Al was het in mijn geval bij volmacht vanwege de vakantie. Helaas velen namen deze moeite niet.

Controleer of u het kind-zijn niet bent verloren. Neem de moeite en bezoek de tentoonstelling. Het kan deze maand nog, tot vijf april.

Hans Mellendijk | Gelders Dagblad | 6 maart 1999

vrijdag 13 december 2013

donderdag 12 december 2013

Afscheid


Vandaag de laatste bladzij omslaan bij EDU-ART> Vanaf 1 februari niet meer werkzaam daar vanwege bezuinigingen. Ontslag om bedrijfseconomische redenen, zoals dat dan heet. Het werk zit erop, we nemen vandaag afscheid van elkaar.

dinsdag 10 december 2013

Gedeeld Verleden


 Dames Anneke en Jennine Staring 
koor Fermata uit Zutphen

Vanmiddag in het Erfgoedcentrum Achterhoek-Liemers te Doetinchem een bijdrage geleverd aan de opening van de tentoonstelling Gedeeld Verleden: A.C.W. Staring; door o.a. voordracht van JIJ I-J>

zum könig krönen


oplage 5 ex.


Vanmorgen schitterende post ontvangen uit Bergen op Zoom van vriend Ron Scherpenisse; zum könig krönen> Ron, dank je wel!
Zie ook hier: Lonneker>  en daar: Gemengde berichten>

Boomengel gevlogen


De Boomengel van Jan Opdam hing in een boom te Westendorp, nu niet meer. De engel is neergestreken in Netterden een andere uithoek van de gemeente Oude-IJsselstreek.

zaterdag 7 december 2013

Kerstcadeau?

Op zoek naar een mooi kerstcadeau? >

Met Achterhoekse Ogen | Kerkpad


Kerkpad

1996. Denkend aan Holland zie ik brede Bobo's megablunderend in de kranten staan. 
Ook andere beelden zijn op het netvlies gebrand. Herinneringen van poëtischer aard. Het gebeurde op het Schoolpad te Zieuwent. Ik bezocht er in de herfst met een reisgezelschap de kunstroute ‘Beeld en landschap’ en wandelde over de kerkpaden. In een met kroos bedekte sloot dreef een ronde spiegel. Een bomenrij spiegelde zich er in. De reflectie van het water, gerepareerd door een ingreep van een beeldende kunstenares.  

Geen mooier metafoor voor het zich herstellende landschap was op dat moment denkbaar, dan dit minimale beeld. "Chemisch afval", was de reactie van de cultuurbarbaar in het koffiehuis, toen ik na de wandeling mijn vermoeide benen daar strekte. Aan het begin van de excursie verhaalde de huisarts in een smeuïg Zuwwents dialect over de nieuwe en gerestaureerde kerkpaden. Met een kachelpook als aanwijsstok over de lichtbeelden glijdend, de veranderingen aangevend, vertelde hij over de stille diplomatie in een besloten dorpsgemeenschap, het vrijwilligerswerk van boeren, burgers en buitenlui, het aftrillen en infietsen van de paden. Met als uiteindelijk resultaat een gerepareerd landschap in een gebied dat in de jaren zestig werd opgeofferd aan grootschalige ruilverkaveling. Er is een net van wandel-en fietspaden ontstaan, gecombineerd met herstel van natuurelementen, kikkerpoelen en houtwallen. Het is niet onopgemerkt gebleven, het Zieuwentse initiatief kreeg 'De Gelderse Roos', een natuurbeschermingsprijs van ‘Het Geldersch Landschap’. Omliggende gemeenten keken belangstellend toe.

In denk aan het Varsseveldse Zelhemsevoetpad, dat zich een weg slingerde vanaf het Kerkplein over de Brie naar het Vlaswinkelbos. Ik fantaseerde ooit dat daar in een stal aan de bosrand,  het kindeke Jezus werd geboren. In een tijd toen de Vivo mij middels strooifolders deed geloven dat het de lakens uitdeelde. In mijn onbetrouwbare jeugdherinnering werkte een buurjongen daar. Want hij vouwde, in een hete zomer met veel warme opstijgende luchtstromingen, grote witte lakens uit in het weiland dat aan het pad grensde. In de hoop dat daar dan een zweefvliegtuig zou gaan landen. Of cowboytje spelen midden in het haverland. De boer die ons daarna betrapte. Wat kon die hard lopen, net als het oudere schoolvriendje die mij net daarvoor wijs had gemaakt, dat het mocht. Dat sportieve gedrag heeft hij volgehouden. Hij dirigeert nu een fitnesscentrum. Er is weinig meer over van het pad. Bijna helemaal verdwenen, opgeslokt door rechtlijnige nieuwbouw. 

Sinds een aantal jaar wandel ik de dag voor de drempel tussen oud en nieuw met dezelfde reisclub het nieuwe jaar tegemoet. Dit jaar waarschijnlijk weer een route met een hoog kerkpadgehalte. Wie weet komen we er een Poggendamse ouderling integen. Dan kan het na afloop nog wel eens rumoerig worden. Wat spreekwoordelijk in de van Dale aan een tempelier wordt toegeschreven, wordt in  het nieuwe deel van het woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse dialecten aan de Varsseveldse kerkenraad toegedicht. Dan zou het nog wel eens kunnen zijn "da'w 't vleis goed onder de pekkel holt" en "dat de oldejaorsborrel goed bi-j de wortel kump".

Hans Mellendijk, december 1996