Als er iets als een paal boven water staat is het wel dat een aftermovie van Zwarte Cross nooit saai is. Dat bewees het festival ook dit jaar weer. Door een enorme dosis humor, zelfspot en fantasie is de video van het motorcross festival 5 minuten lang puur genieten. Laat je meeslepen door het één-na-laatste jaar van Tante Rikie, wanneer ze via een geavanceerde computer alles op het festival bestuurt en ziet. Als een grote Rollercoaster Tycoon wordt er een prachtig feestje gebouwd waar iedereen van mee kan genieten. In deze aftermovie is er echt niks onmogelijk!
Van Gerco Mons begreep ik dat traditioneel de Dichters des Achterhoeks jaarlijks ook irgendwo van de partij zijn.
Surfend naar de titel kwam ik het boek op Ronald Giphart's site 'integen' wiens verhaal Door ' n roosje ik voor de Feestfabriek in 2014 omzette in het Nedersaksische dialect van Varsseveld. Het verhaal ontdekte ik tot mijn verrassing later dat jaar in de studieboekenkast van mijn lief in De Kleine Prince 2(1997) een gids voor projectmanagement. Dus niet hetgeen door De Feestfabriek eerst gesuggereerd werd speciaal voor Tante Rikie's onmundig mooie verhalenboek geschreven. Maar hergebruikt dus. Maar daarom niet minder leuk. De achterflaptekst van Roos Rebergen blijft een juweeltje. Dialecten, dialecten; ik weet er weinig van. Het zal niet in mijn pap, met die lepel in een pan. Sommige woorden worden mooier en andere weer niet. Sommige kan je pas ontmaskeren als je de letters ziet. Ik kwam er al vroeg mee in aanraking. Ik werd geslagen door het veld. Ik was bij mijn lievelingstante, want ik had mij ziek gemeld. We deden leuke dingen. We deden alles met zijn twee. We bekeken foto’s van mijn tante met bikini. Met bikini aan de zee. En net toen het gezellig werd, toen ging de telefoon. Plots was alles anders. Normaal was niet meer gewoon. Ik schrok van al die klanken. Kwam dat wel uit mijn tantes mond? Roken doet ze nauwelijks, maar dit klinkt niet gezond.
Ze veranderde in een ander, een verschil van dag en nacht. Haar stem klonk opgewonden, jonger, vrolijker en zacht. Spreekt ze een geheimtaal? Ik begreep haast niks van wat ze zei. Is dit iets met codes? Waarom is dit niet voor mij?
Is ze bezig met het voorbereiden, het bereiden van een moord? En wil ze mij dat verder in betrekken, omdat iets is wat niet echt hoort?
Nog steeds te koop op het Zwarte Cross-festival! Daarna in de shop> Of probeer anders in de Achterhoekse boekwinkels. Aanstaande zondagmiddag zal ik uit het boek mijn gedicht Fluusterdingenvoordragen op het Achterhoeks Streekfestival te Eibergen.
Het Achterhoeks Kunstcafé is zo af en toe trendsetter in de Achterhoek, deze keer tijdens de Boekenweek van 12 t/m 20 maart. Nu met de eerste ‘Avond van de Boekenweek’ in Aalten, om meer aandacht te geven aan boeken, schrijvers, uitgevers en boekwinkels.
Woensdag 16 maart om 20.30 geeft wethouder Henk Rijks de aftrap voor deze avond in Café Schiller, Prinsenstraat 4 in Aalten. Hij weet als geen ander hoe fijn het is om te lezen en te vertellen. Een avond met het jonge aanstormende schrijverstalent Gerjon Gijsbers. Een roepende in de woestijn, ontdekkingsreiziger, allround amateur avant la lettre, zoals Gerjon Gijsbers zichzelf omschrijft. Hij zal enkele van zijn verhalen ten gehore komen brengen. Een jonge schrijver met nu al een breed publiek, dat hem als trouwe fans volgt en bewonderd. Zijn laatste boek bestaat uit verzamelde radiogollems met de titel 'Ik keek naar boven en had geen idee'.
Hans de Beukelaer is de drijvende kracht achter Uitgeverij Fagus. Hans is ook liefhebber van kunst en de persoon achter de kunst, daarover is veel te vertellen. Neem bijvoorbeeld het boek over beeldend kunstenaar Jo van Dreumel ‘Le Caillou-qui-bique’ een prachtig verhaal om te lezen. Over Piet te Lintum maakte hij een boek met schat aan informatie. Ook De Beukelaer is deze avond van de partij om een en ander te vertellen.
Hans Mellendijk leest voor, o.a. in het dialect voor en zo hoort het ook in de Achterhoek, het dialect moet blijven voortbestaan. 'Tante Rikie’s onmundig mooie verhalenboek' is mede-geschreven door Hans en bevat 22 hedendaagse kinderverhalen in het Achterhoeks. Mellendijk bruist van de ideeën als het gaat om schrijven en dichten. U heeft vast wel eens een van zijn columns gelezen in De Gelderlander. Ankh Gussinklo bekend van het 'Aaltens Kwartierken'. In boekvorm is een selectie uit de columns van ‘An o Niem / een antal uutgeleazen stukskes van Sien o Niem’ uitgegeven. Zij kan routinematig achter de lessenaar klimmen en vertellen en vertellen….
Na afloop van de voordrachten is het mogelijk om boeken aan te schaffen en na te praten over deze bijzondere ‘Avond van de Boekenweek’ in Café Schiller.
Het Achterhoeks Kunstcafé heeft in de afgelopen vier jaar een aardige bekendheid gekregen met haar avonden op het gebied van kunst en cultuur. Op deze laagdrempelige avonden is iedereen van harte welkom in Café Schiller. Wilt u meer weten over de verschillende avonden die georganiseerd worden, kijk dan op de website: www.achterhoekskunstcafe.nl voor het programma van 2016 en de informatie over kunst, cultuur, exposities en cursussen in de Achterhoek.
AU | Hans Mellendijk, de Gelderlander, edities Achterhoek, 6-10-2015
Vanuit
de Koffertent zag ik het waaibomenhout in de favorietenrol. Heen en weer
zwiepend.Toch maar
naar de theaterweide. “Ik bun toch niet van suker en veur de literatuur gao’k
deur boezewind en raegen.” De Universitent! vermomd als schuilkerk die onder
Tante Rikie’s motto “Mijn hersenpan is immers ook een tempel!” vol was gelopen,
biedt helaas geen soelaas.
De voorstelling
op het buitenpodium begint. Ik word op het podium getrokken dat vanwege het noodweer
als overdekte statribune dienst doet en al raps zet Wagendorp in. Een
toepasselijk verhaal over dijkbewaking en bakken vertellende dijkwerkers, een verse
column over de kansen van onze Robert. Assertiviteit is het toverwoord. De
ex-Groenloër heeft de reus van Ulft meegenomen als aangever. Plots zitten we in
een boekenquiz ‘Ik heb al een boek’ onleuk te doen.
De sportjournalist
waarvan ik in de voorgaande week met plezier zijn Vierdaagse columns las, blijkt
in de rol van zichzelf overschreeuwende leraar en sportverslaggever
teruggevallen te zijn in een groot misverstand. Het is publiek van de Zwarte
Cross dus anti-kunst, anti-boek, dus we huilen mooi met de cultuurbarbaren mee
in laat-puberale regressie. Dan wordt met veel bombarie het hoofdnummer boekwerpen
aangekondigd. Ik wend mijn hoofd af. Cultuurgoed in de modder; ik kan er niet
tegen. Het kan niet waar zijn. Vast uitgerangeerde biebboeken, rijp voor de shredder.
Maar neen. Au!
Rözer blijf
bij je leest. Schrijf de mooie sportbiografieën of het imponerende boek over een ‘foute’
vader. Maar geen gênanteagitprop ten koste van dichter Rainer
Maria Rilke en Tante Rikie. Humor is een andere tak van sport laat dat maar aan
de professionals over.
“Oh waar
is de Dichterskoets?” denk ik mijmerend in de regen. De caravan propvol met
dichters waar -in de editie vier jaar geleden- in een bijna één op één setting,
de Zwarte Crossers aandachtig luisterend zich laafden aan poëzie.
Lexicologie | Hans Mellendijk | de Gelderlander, editie Achterhoek 28-03-2015
‘n Joar eleden zal ‘t wean ewest da’k zat te mieren en te
massen met ‘t aoverzetten van -in ‘t Algemeen Beschaafd Nederlands geschreven verhalen-
naor Achterhoeks Butengewoon Nederlands. Doar was naor evraogd deur de
Feestfabriek en wel deur ‘n enthousiaste ‘jongeling uut Barle (Barlo) den in
zien enthousiasme mi-j wies wol maken dat e feitelek uut Lechenveurde kwam.
‘kMos lachen want doar ha’k nog nooit van eheurd.’t Lek mi-j ’n typisch geval van
hypercorrectie. Zoas –andersumme dat dan wel weer- mien moder as klein blaag ‘zouder’
zei as zie zolder bedoelen. Umdat zie dacht dat ‘zolder’ dialect was en dat
mocht i-j toch neet sprekken op de laegere school. Ik mag dan wel uut
Varsseveld kommen moar wet moar al te good dat eurluu in Lichtenvoorde
Lechtenvoorde zegt. Um neet direkt in een klank- en spellingsoorlog terech te
kommen wier af esprokken dat ik dat op mien eigen wieze moch doon, wat mi-j
good aflek mos ik doon en dan ko’w doarnao wal zeen hoe’t wieter mos. Dus dat
wier ‘n angepaste spellingswieze van ’t deur Lex Schaars ontwikkelde systeem
veur zien laevenswark ‘t WALD: Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse
Dialecten.
Mien variant van de spelling erkent de verschillende klanken
in bi-jveurbeeld ‘t woord schoarpaol. In ‘t WALD wier dat altied als ‘schaorpaol’
eschreven. Ik probeeren ’t tig maol uut te leggen, maor ‘t wier neet begreppen.
Zoas in’t Veurweurd(ok al zo’n
hypercorrecte aoverzetting umda’j in ‘t meervoud ‘weurde’ schrieft en in
enkelvoud ‘woord’. Toch?) van ‘Tante Rikie’s onmundig mooie verhalenboek’
dudelijk wier.
't Blik ‘n probleem van alle tieden, laes ik in de ni-je
OER, ‘t kwartaalblad van ‘t Erfgoedcentrum Achterhoek-Liemers. In ‘n artikel van
archivaris Meerdink en dialectkundige Schaars geet ‘t aover ‘n breefwisseling van
Hendrik Odink met G.A. van der Lugt, de schoolmeister uut Etten dee in
Gelselaar woon’n en in ’t dialect van ‘t
Achterhoekse noordoosten schreef.Odink
vroog um advies. Van der Lugt ontdekken dat doar de r nao ’n oo en de r nao ’n
ee as ’n a-achtige klank wier gerealiseerd. Deurum stellen hie veur dee klanken
te spellen as oa bi-j veurbeeld in joar (jaar), schoar (schoor) en als ea in
peard (paard) en kearl (kerel). En doarmet stempelt Lex Schaars, Van der Lugt
as ’n revolutionair, want d’r bunt moar weineg streektaalschrievers dee ’t
verschil onderkent tussen de ao klank in praoten, de oa klank in doar, de ae in
laeven en de ea in peard!
Goh wat ’n ontdekking. Doarmet zet Lex mi-j in ’n traditie,
want dan bun ik met mien eigenwieze toepassing van ‘t WALD ’n Vanderlugtenaar. Neet
dat de adviezen van van der Lugt toendertied eholpen hebt. Bi-j controle kwam
Lex d’r achter dat Odink zien eigen gang moar ging. Net as bi-j dat jong uut
Barle. Alle meujte veur niks.
Lex’ bi-jdragen in ‘t ni-jebook ‘Achterhoeks veur beginners’ zol ‘n anraoder können waen, veur dee
kinder dee enthousiast bunt eworden deur Tante Rikie’s zendingswerk in het inmiddels bekroonde boek. En
wieter wilt leern. Dat wol’k feitelek
zeggen.
"Onconventioneel, verfrissend met lak aan spellingsregels voor het dialect, wat ongetwijfeld de taalpuristen de wenkbrouwen doet fronsen", aldus de jury.
Onmundig
defilé | Hans Mellendijk, de Gelderlander, edities Achterhoek, 4 oktober 2014
De
campagne is begonnen de tweede druk van 'Tante Rikie's onmundig mooie
verhalenboek' is naar de Achterhoekse bibliotheken en naar de basischolen.
Gratis en voor niks. Om uit voor te lezen. Een onmundige ratjetoe aan verhalen,
tekeningen en andere creatieve uitspattingen. Gemaakt door een stel eigenwieze
köppe bi-j mekaar want het ging allemaal niet zonder slag of stoot, heb ik
zelf mogen ervaren als vertaler van enkele in Algemeen Beschaafd Nederlands
gestelde bijdragen die ik omzette in Achterhoeks Butengewoon Nederlands, ons
schone Nedersaksische dialect. De hele Nedersaksische spellingsstrijd werd nog
eens dunnetjes overgedaan. Maar gelukkig is er dan uiteindelijk Tante Rikie.
Eenheid in verscheidenheid werd het adagium. Een ieder zingt zijn eigen lied.
De
eventuele winst van Tante Rikie’s onmundige verhalenboek gaat naar een nieuw opgericht fonds van
de IDeefabriek Achterhoek die samen met de Cultuurmij Oost culturele en
kunstzinnige initiatieven uit de streek ondersteunen. Wellicht dat hiermee in
een tijd van terugtredende overheid alsnog schone zaken gerealiseerd kunnen
worden!
De
dichter in mij dichtte bij de afsluiting van Cultuurzomer Achterhoek op het
Proef de 8-terhoek Festival haar ook al bovenmenselijke kwaliteiten toe in de
regel: 'Zwarte Cross wit zwartste zomer'. Volgende week viert ze haar pensioen
gerechtige leeftijd als interieurverzorgster.
De
feestfabriek biedt haar een heus defilé aan. De tijden van voormalig koningin Juliana
keren terug. Wie herinnert zich niet de schitterende bloemenzegens op het
bordes van paleis Soestdijk. Als de Achterhoek zich dan uiteindelijk toch in
het Europa der Länder zich loszingt van het vaderland en die Heimat in een
groot Nedersaksisch koninkrijk zal het me niet verbazen dat in een zoektocht
naar een alles verbindend symbool, voor allerlei ceremoniële zaken, men
uiteindelijk terecht komt bij ons aller Tante Rikie. Onze oplossing voor de
wereldvrede. De mooie olde wievenzommer wordt op
feestelijke wijze afgesloten met een Sweet 65 Defilé. Een nieuwe traditie lijkt
geboren. 'Vanaf zes uur ’s avonds heeft iedere volgeling en bewonderaar de
mogelijkheid om Tante Rikie te feliciteren en een cadeau te geven! Vanaf het balkon van haar klatergouden kantoor zal Rikie
iedereen verwelkomen en toezwaaien. Uiteraard zal ze later de trappen van haar
paleis afdalen en zich mengen tussen haar onderdanen om felicitaties, cadeaus
en odes in ontvangst te nemen. Op verzoek van Rikie is er geen dresscode.
“Iedereen mot gewoon zichzelf blieven, want ik bun ook moar gewoon Rikie!”,
aldus onze grote roergangster. Het zou wel mooi zijn als Rikie jullie van het
balkon goed kan zien en herkennen, dus neem vooral spandoeken mee met de naam
van je dorp erop, doe de outfit aan waarin je hebt deelgenomen aan de Zwarte
Cross of maak je op een andere manier kenbaar', luidt het in de
uitnodiging die ik ontving. Als dat maar geen file wordt.
Ter gelegenheid van de afsluiting van de Cultuurzomer Achterhoek schreef ik in opdracht van de organisatie het hierna volgende gelegenheidsgedicht. Vanmiddag bij Villa Ruimzicht t.g.v. Proef de 8-erhoek te horen.
