Posts gesorteerd op relevantie tonen voor zoekopdracht varsseveld. Sorteren op datum Alle posts tonen
Posts gesorteerd op relevantie tonen voor zoekopdracht varsseveld. Sorteren op datum Alle posts tonen

zaterdag 6 april 2024

Jubileumboek Sportclub Varsseveld 100 jaar

Guus Hiddink sprrekt de aanwezigen toe.


Donderdagavond  29 maart j.l. werd het jubileumboek van Sportclub Varsseveld gepresenteerd op het eeuwfeest bij de Radstake op de Heelweg. 

Lees ook Achterhoek Nieuws | Gelderse Post hier 👉





Het is een schitterend en kloek boek geworden dat zijn weerga niet kent. Prima en uitslovend werk van vormgever Pieterjan Duitshof en van de redactie Harry Breuker, Gerrit Jan Heijink en Gerrit Schuurman





Mijn bescheiden bijdrage: 

Herinneringen van Hans Ebeling Koning, vanuit UD-perspectief

Ik raakte betrokken bij het jubileumboek niet vanwege mijn overmatige grote kennis over het edele balspel. Maar vanwege mijn andere kijk op de dingen, vermoed ik. Onder andere een herinnering, die Kunstacademie leraar Hans Ebeling Koning mij ooit enthousiast vertelde over die bewuste wedstrijd, die vooral in de historie van de sportclub nog generaties lang door werd verteld. De promotiewedstrijd in het oorlogsjaar 1944. Waarin Varsseveld tweemaal won van de oudste veldsportvereniging in Nederland UD 1875 uit Deventer. Eerst op sportpark Oberink met 5-3 en daarna in Deventer met 1-3. Ik heb de taak op me genomen omdat verhaal boven water te krijgen. Daarbij indachtig het feit dat ik met Pieter-Jan Duitshof de vormgever van dit boek ook een oud-AKI leerling, in de staminee, minstens eens in het jaar, prettige herinneringen uitwissel over de academiejaren. Over de AKI in het algemeen, maar Hans in het bijzonder. Een gesprek dat dan steevast eindigde met: 'We zouden hem eens moeten opzoeken.'

Maar tja daar kwam het dan maar niet van. Met deze gegronde reden was het dan eindelijk zover om een afspraak te maken. Hans net gerevalideerd van een val bij het ophangen van een schilderij en zijn vrouw Annemieke stonden ons in het hoge Drentse noorden in Gasselte op te wachten. Het werd een zeer aangenaam weerzien waarin oude herinneringen aan de AKI-jaren werden opgehaald en de reis naar Varsseveld -waar de 13-jarige Hans de wedstrijd in 1944 als jonge puber en lid van de UD de nederlaag ervoer- kreeg meer inkleuring en de roemruchte wedstrijd werd nu ook eens vanuit het perspectief van Deventer bekeken. 

Hans heeft de wedstrijd gezien. Het was voor hem de eerste keer dat hij van Varsseveld hoorde. Het begon voor de UD-ers heel feestelijk met een vervoer door de Gelderse Tram Wegen door de club geregeld, vanaf het Deventerse Knutteldorp via Gorssel, Zutphen, Doetinchem naar Varsseveld. Een reis met oude mannen. UD staat voor Utile Dulci, het nuttige door middel van het aangename, aldus Horatius. 
Van oorsprong een Cricketclub met een sportveld in de
Uiterwaarden van de IJssel. UD kreeg in Varsseveld geen schijn van kans: 
5-0 ruststand, Na de rust twee goals UD. Vijf-Twee werd de eindstand. Hij herinnert zich de platte boerenwagens die als tribune werd gebruikt. Hans weet nog dat hij zich een geweldige ‘loser’ vond tijdens de terugreis.

Op 23 april van dat jaar kwam de thuiswedstrijd Deventer met voor de rust een kleine hoop op winst: 1-0 Na de rust echter kwam Varsseveld met drie tegengoals en werd de eindstand 1-3. Het elftal uit de Achterhoek promoveerde naar de 2e klasse. Hans kwam uit Diepenveen, ging naar de ULO, UD was meer voor de gymnasium en HBS-leerlingen. Het was een elitaire club. Hans’ vader deed aan atletiek, en zodoende kwam Hans toch  bij UD terecht. Als 9-jarige tot zijn 18e jaar gevoetbald tot dat letterlijk de pleuris uitbrak en hij in Sanatorium Middelheim terecht kwam.
Bij het weggaan geeft Hans het jubileum boek t.g.v. honderd jaar UD mee, Not Out (een cricket-term), in het boek herinneren twee regeltjes aan de betreffende nederlaag. 

Na een wandeling door de indrukwekkend tuin rondom de woonstee, waarin we vele tekeningen van Hans herkennen, nemen we afscheid en rijden terug naar de Achterhoek.



donderdag 22 augustus 2019

Ondertussen in Varsseveld

Het boekenplankje in wandmeubel van Royal Systems (in Varsseveld gemaakt)⇲

Boekenmiddag in Lekkerneij Dorpskantine Varsseveld

VARSSEVELD Eigenaresse Saskia Neijland van Lekkerneij Dorpskantine in Varsseveld begon - geholpen door enkele plaatsgenoten - enige tijd geleden met het verzamelen van boeken over de Achterhoek en/of van Achterhoekse schrijvers. Wat met een paar boeken begon, is inmiddels uitgegroeid tot het Achterhoekse boekenplankje.

Om deze boeken opnieuw bij het publiek onder de aandacht te brengen, komen de schrijvers op 24 augustus van 15.00 tot 17.00 uur naar Lekkerneij. 

Bezoekers kunnen met hen kennismaken en boeken kopen.
De jonge Florien Saalmink⇲, die dit jaar de de eerste prijs in de categorie Taal van Kunstbende Gelderland heeft gewonnen, zal een gedicht voordragen.

Achterhoekers en andere belangstellenden zijn van harte welkom. Lekkerneij Dorpskantine is gevestigd aan de Spoorstraat 14 b in Varsseveld.

Een flink aantal schrijvers zullen er bij zijn zaterdag zoals Irene van der Aart, Ria Tuenter, Erik Hagelstein, Bert Scheuter, Hans Mellendijk, Linda Commandeur, Hans Prinsen, Han Hammink, Otto Willemsen, Gerard Menting en oerkok Willem ter Steeg komt iets lekkers maken buiten op het terras. Ook van hem ligt een boek op de plank. Dat gaat een mooie middag worden! 

zaterdag 1 februari 2020

Elders

Foto: Gerrit van der Krol | Leerdam | wijk Varsseveld | bron: Varsseveld Vroeger⇲

Gerard Bruil legt het op de Facebookpagina van Varsseveld Vroeger uit: "De firma Varsseveld was vroeger een houthandel in Leerdam. Op de plek van de oude fabriek is een nieuwe woonwijk gebouwd met de naam Varsseveld." 

Ooit op bezoek in Acquoy, niet ver van Leerdam vandaan, was me, begin jaren 80, de naam Varsseveld als firma- en familienaam ook al opgevallen. 



maandag 10 oktober 2022

Ondertussen in het Varus-dossier

Varus, 1976 | Oil and acrylic on burlap 78 7/10 × 106 3/10 in 200 × 270 cm 

Anselm Kiefer 👉

In ‘t Financieel Dagblad van 4 september j.l. 'n indrukwekkende schets over hoe in mijn dorp de bloeiende en voortvarende industrie tot stand is gekomen en hoe het zich verder gaat ontwikkelen.

De intro hieronder heb ik even 'gestolen', de omschrijving van het monument van het bedrijfsleven is te mooi om niet te delen. Ook de verbeeldingskracht van een -niet bij name genoemde- ondernemer schept verbazing. #potsierlijk #penis

"Misschien is Varsseveld het enige plaatsje in Nederland met een monument van het bedrijfsleven langs de belangrijkste toegangsweg. En wat voor monument. Een potsierlijke zuil van wel vijftien meter hoog met een Romeinse helm erop. 'Een enorme penis', meent een ondernemer uit het Achterhoekse dorp.

En dan te bedenken dat hier nooit een slag is gevoerd met de Romeinen. Het reusachtige gedenkteken zegt wel iets over het gewicht dat ondernemers in het dorpje in de schaal leggen. Het kunstwerk was een bedankje van de Varsseveldse Industriële Vereniging (VIV) in 1984 voor de aansluiting op de A18.

Die snelweg werd na een stevige lobby van de VIV doorgetrokken van Doetinchem naar de dorpsgrens. De betonkolos staat bij de stoplichten waar de snelweg ophoudt en de N18 begint, maar wordt tegenwoordig aan het zicht onttrokken door een rij eiken."

Lees in FD het artikel van Frans Gerdorf 👉 (maak gratis account aan) Het geheim van Varsseveld is de keukentafel 👉

Nu nog de woningbouw op de nieuw te ontwikkelen woonwijk de Tuit (Varsseveld-West) op orde krijgen. Dan kunnen al die werknemers eindelijk ook een woning in ons dorp bemachtigen. En dan kan meteen die potsierlijke vijftien meter hoge Romeinse penis gaan liggen ;-) & is het eindelijk gedaan met die rare onjuiste Varus-mythologie. 


Op die plek zou ruimte gemaakt kunnen voor een ander en beter verhaal over naamgeving en ontstaan van Varsseveld. (zie 0:54 👉)


Voor de geïnteresseerde liefhebber volgen hieronder nog een viertal linken naar berichten over de innovatieve krachten in Varsseveld.

Eerdere berichten op 'sMelssleMs': 
en

En over 'het houtdorp' op GEMENGDE BERICHTEN

En in de Gelderlander

(wordt vervolgd)

dinsdag 30 januari 2018

sNAod-SCHRIFT


De kleinzoon van de laatste snaodemaker Haank stuurde me n.a.v. mijn blog over de snaod deze foto's. Hij schreef erbij: "In het verleden -voor, tijdens en net na de tweede wereldoorlog- heeft Varsseveld een aantal Snaodemakers gehad. De laatste van hen betrof mijn opa. Bernard Haank. Hier op de foto is hij een snaod aan het produceren.

De Snaod was de steel van een zicht. Daar maaide de boer het graan mee. De Snaoden uit Varsseveld genoten landelijke faam en werden zelfs tot ver in Duitsland en België verkocht. Dit gereedschap stond aan de wieg van de landbouwmechanisatie en werd veel gebruikt voordat de tractoren en werktuigen zijn intrede deden en in die zin kunnen we stellen dat Varsseveld aan de vooravond heeft gestaan van de landbouwmechanisatie. Zelfs nu nog is Europa's grootste landbouwtechnische groothandel gevestigd in Varsseveld. De snaod is dan ook een mooi symbool voor de groei die Varsseveld heeft doorgemaakt." Waarvan acte. 

vrijdag 12 mei 2023

Manges in Varsseveld



Brekend nieuws uit Varsseveld 

Losgeslagen koeien zetten dorp op stelten: vijf dieren nog spoorloos | de Stentor 👉

Eigenlijk helemaal niet zo vreemd dat dit in Varsseveld is gebeurd. Een mogelijke herkomst van de naam komt van Vaars 👉. 'Vaarzen in het veld' > Varsseveld. ;- )




zondag 21 augustus 2016

Intussen in Varsseveld

"Waar zou Bert toch zijn en heb je Frans al gezien?"

 Vrijdag 19 augustus 2016, kantine Sportclub Varsseveld.

Zaterdag 20 augustus, Café 't Veertje, Kerkplein Varsseveld.

"Hé Frans, waar is Bert dan nou? ... en heb i-j Irene al 'esprokken?"


Zaterdag 20 augustus, 't Hofshuus, Varsseveld.

 "Zou Irene nog bij boer zijn?"


"Is Frans dan al naar huis toe?"


Smelfies | 19-2o augustus 2016 



woensdag 18 december 2019

HEK herbezocht


Ter voorbereiding van het Sportclub Varsseveld Jubelboek, dat in 2024 dient te verschijnen bij het 100 jarig jubileum is een redactiegroep van drie personen geformeerd. Daar werd ik als vormgever, schrijver en buurman van de voorzitter ook voor gevraagd. Niet vanwege mijn overmatige grote kennis betreffende het edele balspel. Maar vanwege mijn andere kijk op de dingen, vermoed ik. Onder andere een herinnering, die een oud AKI-leraar Hans Ebeling Koning⇲ mij ooit enthousiast vertelde over die bewuste wedstrijd, die vooral in de historie van Sportclub Varsseveld⇲ nog generaties lang door werd verteld. De promotie wedstrijd in het oorlogsjaar 1944. Waarin Varsseveld tweemaal won van de oudste veldsportvereniging in Nederland  UD 1875⇲ uit Deventer. Eerst op sportpark Oberink met 5-3 en daarna in Deventer met 1-3. Ik heb op me genomen omdat verhaal boven water te krijgen. Daarbij indachtig het feit dat ik met nog een ander Varssevelder, en oud-AKI leerling Pieter-Jan Duitshof, in het staminee minstens eens in het jaar prettige herinnering uitwissel over de academiejaren. Over de AKI in het algemeen maar Hans in het bijzonder. Een gesprek dat dan steevast eindigt met: 'We zouden hem eens moeten opzoeken.'

Maar tja daar kwam het dan maar niet van. Gisteren was het dan eindelijk zover. Hans net gerevalideerd van een val bij het ophangen van een schilderij en zijn vrouw Annemieke stonden ons gisteren in het hoge Drentse noorden in Gasselte op te wachten. Het werd een zeer aangenaam weerzien waarin oude herinneringen aan de AKI-jaren werden opgehaald en de reis naar Varsseveld -waar de 13-jarige Hans de wedstrijd in 1944 als jonge puber en lid van de UD de nederlaag ervoer- kreeg meer inkleuring en de roemruchte wedstrijd werd nu ook eens vanuit het perspectief van Deventer bekeken. Daarna werd de prachtige tuin om het huis bewonderd waarin ik veel herkende uit zijn vele tekeningen en schilderijen.

Zie hier meer aaifoto's van de reis⇲
Zie hier meer HEK in Hans Ebeling Koning Klooit⇲


bladen uit HRK zwart wit | mei 2016 | Hans Ebeling Koning & Galerie AdK⇲

het eiland in de achtertuin

mispelboom

vrijdag 16 september 2011

De aankomst van een trein op station Varsseveld


De aankomst van een trein op Ciotat (De gebroeders Lumière | 1895) 


De aankomst van een trein op station Varsseveld | Hans Mellendijk | 2011


Het vertrek van een trein vanaf station Varsseveld | Hans Mellendijk | 2011


Ter gelegenheid van de Stoomweekend 2011 te  Doetinchem op 28 augustus jl, reed er een stoomtrein tussen Doetinchem en Varsseveld. Een initiatief van het Openbaar Vervoermuseum Doetinchem.

vrijdag 11 maart 2022

Bermpoëten


In Het Daghet tussen de coulissen recenseert de schrijver de bermpoëten die in 1999 ook al protesteerden tegen de voorgenomen Noordtak van de Betuwe-lijn.

Bermpoëten

Bent u het slenteren langs de meubelboulevard in Zevenaar en het paaseieren zoeken in de Tuincentra beu. Mocht u met de Pasen na het ritje naar de wegwerpmeubelgigant in Duiven nog iets anders willen, dan kunt u nog mooi even de nieuwste Achterhoekse bermtoeristische route meepakken. De Bermpoëzieroute. Met z’n allen gezellig in de file. U start in Doetinchem op de A 18 en rijdt dan richting Varsseveld, en volgt de Twenteroute tot Heelweg-Oost. Daar keert u zich -na eventueel een kopje koffie bij de Radstake - en rijdt weer terug naar het startpunt. De attractie begint bij het bord met de regels: Spoorweg/Natuurweg. Deze ogenschijnlijk eenvoudige tekst zou het in een dichtbundel met moderne natuurlyriek, met veel wit erom heen en met als titel Panta Rei, niet slecht doen. Klankovereenkomst doet mijn gedachten wegdromen naar de sporen van een paddestoel die de natuurlijke weg volgen en pluisjes in de wind. Alles stroomt, de eeuwige kringloop. Het is echter de voorbode van verzetspoëzie die in Nederland zijn weerga niet kent. Die als men eenmaal de Bielheimerbeek is gepasseerd op de Gaanderhei echt een aanvang neemt. 

Hoe dichter men Varsseveld nadert hoe meer protestborden de bermpoëten uit de grond hebben gestampt: Geef Netelenbos de zak/Hier geen Noordtak. Wij gaan door/Hier geen spoor. 

Calamero-effect in: Al zijn we klein/We vechten tegen de trein. Niet alleen in Sinterklaas-of Meiboomrijm maar ook als hij in het nauw is gedreven wilde dichtader bij de Achterhoeker rijkelijk vloeien… De buurt ontspoord/Als de Noordtak scoort. Spaart mens en dier/Geen spoorbaan hier. Door die kunsten van die Haagse luizen moeten wij straks verhuizen. Oplossende opwelling in: Laat de trein maar varen.

Een variant op het begindicht: Snelweg/Spoorweg/Natuurweg maakt het de niets vermoedende toerist nu wel duidelijk dat er meer aan de hand is. Herhaling is een stijlfenomeen in het strijdkretenlint: Hier moeten koeien grazen, geen trein razen wordt afgewisseld met: Liever koeien gegraas/dan om de zes minuten treingeraas. Taalvernieuwing vinden we in de regels: Noordtak/Stoortak, Moordtak en Waanbaan. De regel De berm is zo schoon als U hem achterlaat, lijkt er bij te horen. Maar deze tekst slaat op de bermpoeten die na hun aangenaam verpozen bij het stoplicht, de schillen en de dozen in de berm laten. We bereiken nu het middenstuk van de litanie. De spreuken worden heftiger. Na een rood besmeurd Stop De Moordoosttak en een raadselachtig bord met een geschilderde V2-raket en de tekst: VIV-statue/Wilkommen in das Ruhrgebiet volgt bermvervuiling van een zieke geest: Door Varssevelds bloed wordt Randstad gevoed. In tijden van Kosovo waarin men praat over sneuvelbereidheid, een minder geslaagde regel. Klinkt wel erg naar Blut und Boden. Snel verder. Onritmische regels als Varsseveld heeft geen trein besteld. Den Haag gaat over lijken Maar wij zullen nooit wijken eisen de aandacht op. De volksmond spreekt in: Uilenhof, de Brie wil die trein nie. En Maak ons geen gein we willen geen trein. Radeloosheid wordt verwoord: We zien door mevrouw Netelen het bos niet meer. Hartverscheurend het In memoriam /Heden overleden Heelweg-Oost en West /Trein krijg de pest! Een mooi voorbeeld van concrete poëzie tussen Heelweg-Oost en Varsseveld. Eenzaam in het landschap een spoor geschilderd met als bielzen de woorden: Nee, nee, nee. 

Nu maar hopen dat dit late Paasoffensief zoden aan de dijk zet.

De Gelderlander 3 april 1999




zaterdag 29 september 2012

Door Achterhoekse Ogen | Mainport Varsseveld




Mainport Varsseveld

Wat De Bleek is voor de Doetinchemmer, De Scholtenbrug voor de Winterswijker,  is De wei van Garritsen voor de inwoners van mijn dorp. Ongeschonden ligt het agrarisch goed te pronken aan de rand van het dorp tegenover het spoorstation waar de Spoorstraat aanvangt en Varsseveld begint. Door een bepaling in het nalatenschap van boer Garritsen moet het zo blijven heb ik me al eens laten vertellen. Mooi zo’n beding. Het laat de geschiedenis zien van de plek; boerenland. In de zomer lopen er koeien te grazen.

Wereldreizigers die daags ervoor in Peking nog rondstruinden over Het plein van de Hemelse Vrede weten zich na een lange reis, en nog een uurtje boemelen vanuit Arnhem, eindelijk thuis bij het aangezicht van het weiland als ze de trein uitstappen.

‘s Winters als het gevroren heeft kan de jeugd er met vallen en opstaan achter een stoel schaatsen leren op een klein ijsbaantje. Ik herinner me als klein blaag er het Lunapark. In noodgevallen zou het zo dicht bij het station uitstekend dienst kunnen doen als opvangplaats mocht Facebook zich weer eens manifesteren als Feestboek. En de X onverhoopt bij toeval op mijn dorp gevallen zijn.

Ik deelde onlangs mijn ervaring met een kenner van het Achterhoekse landschap. Zijn ervaringen waren minder enthousiast. 'Ze maakt jo alles kapot! Neem inderdaad de stationsomgeving; waar ze in omliggende plaatsen als Terborg, Sinderen en zelfs Lintelo in staat zijn geweest om hun afgedankte stations te behouden en er een nieuwe functie aan te geven besloot men toendertijd hier zo snel mogelijk te slopen. Ons dorp moest en zou mee in de vaart der volkeren.' Ik beaamde zijn relaas, ja dat was vroeger, maar ze hebben nu toch mooi de parkeergelegenheid bij het overgebleven lommer aangepakt? 'Jao, jao, ten bate van Mainport Varsseveld is wel één van de oudste wegen afgebroken en zijn de kinderkopjes onder de grond geshoveld voor parkeerhavens voor de sportclub terwijl die helemaal niet nodig waren geweest als één en ander anders zou zijn ingericht. En maar mooi praten over behoud van cultureel erfgoed.' Hij liep helemaal leeg toen hij me het gehele ambtelijke proces beschreef. Het komt erop neer dat goedwillende burgers met verstand van het onderwerp het advies gaven om de oude weg te behouden. Om onduidelijke reden besloot de gemeente echter anders te handelen.

Op Facebook zie ik een ambtenaar enthousiast over nieuwe inzichten in de ambtelijke
wereld. Daar denkt men na over hoe men zich als gemeentelijke bemoeials weg kan cijferen. Hij constateert dat er wat betreft luisteren naar de ervaren burgers veel historie te repareren valt. Zij hebben vaak veel meer verstand van zaken. Het geeft de burger moed maar voor dit stuk lokale geschiedenis helaas te laat. Ik grimlach om de omschrijving die mijn informant cynisch in het gesprek liet vallen “Het lik wal of de ADW (Oudheidkundig Werkgemeenschap Aalten-Dinxperlo-Wisch) steet veur Alles Doe’w Weg.” Dat is natuurlijk niet zo. De deskundige burgers worden gewoon niet serieus genomen.

Hans Mellendijk, vandaag in de edities Achterhoek van de Gelderlander  

dinsdag 31 december 2013

De Koninck in Varsseveld

Varsseveld Offline | 27-12-13 | de 'Olde Mölle

De bollekes van De Koninck hebben Varsseveld bereikt. Heeft Varsseveld de banden met Antwerpen nauwer aangehaald?

Zie anders ook Charmantwerpen>

maandag 29 januari 2018

Ondertussen in de Oude IJsselstreek


Beetje kort dag, de burger uit de gemeente Oude IJsselstreek kan nog tot overmorgen een object opgeven voor dit prachtige plan van het Cultureel- en Erfgoedpact Achterhoek waarover de burgemeester woensdag j.l. een oproep deed. Of dat op zo'n kort termijn wat oplevert, daar zet ik mijn vraagtekens bij. Maar het blijft een mooi plan. Ik geef voor mijn woonplaatst Varsseveld de SNAOD op. De steel van een zicht. Ik zocht het op in het Varsseveldse woordenboek van A. Colenbrander. Het onvolprezen Achterhoeks PLAT MET PLAATJES bi-j-ene-egaard in Varsseveld (Telgen van 't WALD)  6. En lees bij SNÄÖDEMAKER - "Varsseveld was bi-j uutstek 't darp van de snäödemakers. In de darteger joren wazzen 't ónder meer Hofs, Nijhof, Van Braak en den lesten: Bernard Haank".
Een zicht zou dan ook nog een mooi object kunnen zijn. De Lundiakasten ook. Voor Terborg denk ik aan het koekje het Terborgse meisje, of een putdeksel van Nering Bögel, voor Silvolde wellicht een ansichtkaart van de Bedrukte Moeder Gods van Varsseveld. Voor Ulft natuurlijk de oranje braadpannen uit de DRU-ijzergieterij. 
Pak uw kans en mail e.hetterscheid@oude-ijsselstreek.nl. Zie ook: www.louisepoele.nl>

Naschrift: De Snaod kan gezien worden als het begin van twee industriële 'revoluties' die zich hebben afgespeeld in mijn woonplaats; te weten de houtverwerkende nijverheid en de de handel in landbouwwerkundig tuig, de ploegscharen, de hooikrabbers, de tractoren, enz. Denk aan bijvoorbeeld Svedex, Suselbeek, Kramp en Munsterman. De tablet of i-Phone als verwijzing naar de Smart-Industry als bijv. 247 TailorSteel zou als modern-object ook niet misstaan. Met op het beeldscherm een afbeelding van bijvoorbeeld de snaod. 

woensdag 4 januari 2012

Door Achterhoekse Ogen | Landschap

Foto: © Esther ten Have | Gruppenbild mit kinder | Slingebeek | Varsseveld (Heelweg)

Vriend Bert Scheuter, schreef twee weken geleden voor de Gelderlander in de columnserie Door Achterhoekse Ogen over het uitzetten van de Middewinterstappenwandeling van 30 december j.l. Het werd ook als inleiding op de wandeling door hem voorgelezen. Een verhandeling over het landschap. 


Landschap



Levenslessen leer je bij voorkeur als kind en je neemt ze een leven lang mee. Ik was gezegend met ouders en grootouders die er heel wat in petto hadden. Het leuke is dat je er pas later, soms veel later de diepe betekenis van ziet. “A-j van huus bunt mo-j zo now en dan ‘s kieken of i-j ‘t teurntjen in ‘t darp nog könt zien”, dat zei mijn opa eens toen ik met hem aan het fietsen was. We slingerden over allerlei buitenweggetjes en ik vroeg mij af of opa’s altijd de weg terug weten te vinden. Ik was een jaar of tien en we fietsten tussen Varsseveld en Terborg. Het is een scherpe herinnering, de opmerking is mijn leven lang met mij meegegaan. Of mijn grootvader er op dat moment zo’n diepte in wilde leggen betwijfel ik. Zó leer je een kind navigeren, niet meer, niet minder. 

Voor mij was dat moment van grote betekenis en de diepere diepten heb ik er in de loop van de jaren vermoedelijk zelf aan gegeven. Elk jaar komt ‘t teurntjen’ wel een paar keer voorbij. Steeds vaker overdrachtelijk: filosoferen, idealen koesteren en hemelfietsen zijn onontbeerlijk in een vol mensenleven, als je af en toe maar even weer stevig met je voeten op de grond gaat staan. Vorige week was ‘t teurntjen’ er weer eens letterlijk. Met vriend Hans fietste ik de route na die we bedachten voor de jaarlijkse middewinterwandeling met vrienden, bekenden en daar weer de kennissen van. Het wordt een ‘Rondje Varsseveld’ dit jaar. Op de kaart had ik een prachtpad uitgestippeld in een weidse boog om het dorp. Die tocht bleek bij nadere meting ruim 35 kilometer te beslaan en dat wilden we de amateurwandelaars niet aandoen. 

Van het alternatief was ik niet onder de indruk. Te kort op het dorp, leek mij. Soms dicht langs de bebouwde omgeving. Maar vooruit, laten we ‘m maar eens bekijken. Eenmaal onderweg werd ik almaar enthousiaster. Het bleek een wonder van reflectie op de ontwikkeling van het landschap. Juist de afwisseling van oprukkende bebouwing en het oude cultuurlandschap - want wat is natuur nog in dit land - geeft ruime aan je hersenen. Het leert je om die grens tussen dorp en omgeving eens goed waar te nemen. Eerdere wandelingen voerden vaak over van die heerlijk obscure, half begaanbare paadjes door wat wij vaak ‘natuurlijk landschap’ noemen. Het romantische ideaal, het sluimerende arcadische landschap uit onze dromen en verbeeldingen. Deze keer gaat het om wakker worden. Om een verkenning van de grens tussen waken en dromen. En die grens blijkt minstens zo interessant. Want het is natuurlijk ook de grens tussen hoofd en hart, tussen ratio en emotie. “Hans”, riep ik dan ook halverwege, “dit wordt een memorabele wandeling, maar misschien zijn we de romantici wel een verklaring schuldig”. 

En zie, daar was ineens in de verte, als ware het de ster van Bethlehem, ‘t teurntjen’. En plotseling viel alles op z’n plaats. Het rustgevende torentje dat soms zo verontrustend ver uit beeld kan raken. De letterlijke en figuurlijke betekenis van mijn gootvaders levensles van ruim veertig jaar geleden.

Bert Scheuter, 23 december, de Gelderlander, edities Achterhoek


dinsdag 15 augustus 2017

Lumen

Foto: © Boki Luski

Oud klasgenoot Ineke Berentschot stuurde me een link naar haar leeservaringen bij het lezen van mijn dichtbundeltje LUMEN. Lees hier meer:

leeservaringen

Lumen, Hans Mellendijkgedichtbundeltien

 

HBS

Hans en ik zaten samen op de HBS in Aalten. Zoals dat dan gaat, verlies je elkaar uit het oog. Tot ik in het Achterhoeks begon te dichten en Hans her-ontdekte.
Hij ging na de HBS naar de kunstacademie in Enschede, woonde in Amsterdam en keerde toen terug naar Varsseveld;  woont nu in de straat waar vroeger schoenwinkel Baan was, waar Alie Heezen woonde en volgens mij ook Henk Hoftijzer nou ja enzovoort. Hans kwam van het gehucht Sinderen, ik kwam van het gehucht Heelweg; Varsseveld was DE plaats waar je je kleren en je schoenen en je cadeautjes kocht, waar elke vrijdagavond markt was en in het najaar een grote dagmarkt waar we dan in de pauze van school voor een dubbeltje snoep mochten kopen. Varsseveld had een Hervormde Wilhelminaschool, een Christelijk Nationale school en nog een Openbare school. Hans zat op de Wilhelmina school; ik op de Christelijk Nationale. Maar op de HBS belandden we dan toch bij elkaar in de klas. 
Voor mijn Achterhoekse gedichten wilde ik een klankbord en dat was dus een goede gelegenheid om weer kennis te maken met Hans Mellendijk. Hij heeft me ingewijd in de ondoorgrondelijke waarheden van de SONT en de WALD spelling. Ja. Een prachtige nieuwe kennismaking. Ik noem Hans de linkse cultuurpaus van de Achterhoek, op gevaar af dat anderen zich gepasseerd voelen maar die ken ik niet, dus daar zit ik niet mee. Hans doet van alles en hij dicht ook.

 

Lumen

De bundel bevat gedichten die ik prachtig vind en gedichten waar ik helemaal niks mee heb. Talige gedichten zoals de 'Zienderogen' reeks zijn niet aan mij besteed. Het Instituut voor Praktische Poëzie dat (die) er soms met de haren bijgesleept wordt, kan mij ook niet bekoren. Maar verder geen geneul. Prachtige gedichten die de verbaasde verwonderde blik van - tja - een soortement 'anderskijkende' verwoorden. Het begint al gelijk met het bijna wiskundige lx. Van deze poëzie houd ik.scheeftien
onderweg naar een aanknopingspunt
teveel in de men zitten
kouw en aardt het wit
geëindigd op een helderheidsgraad

okay, nog 1 neul opmerking: laat je jouw volgende bundel in een groter lettertype drukken? We zijn geen twintig meer Hans.

In de schaduw van de stilte moet iets met de hervormd opgevoede Hans te maken hebben. Spiegel. Schaduw van de stilte. En wat je allemaal ziet. Water wordt wijn, brood breekt oneindig, blinden zien, doven horen spreken, roergangers gaan over meren, vrede geeft kansen in een hotelbed, is er teloorgang in eigen ontplooien (geeft niet Hans, zolang je deze gedichten maakt), is er alweer een nacht voorbij, gulpen stromen gulzig uit rotsen, flakkeren vurige tongen, zag ik daar de pinksterbloemen. Zag ik een keer. Zag ik al meer. Raadselachtig gedicht. Ontregelend. Mooi zo.

Op bladzijde 7, gedicht over Documenta 8,  zomer 1987 over het wonder van de doka, het ontwikkelen van een filmrolletje. Oorsprong van de wereld als je dan het beeld ziet. Niet alleen van het kunstwerk van Niek Kemps, maar ook: Zonnestelsels geven zich bloot, zoals de foto toen van jou genomen. In mijn album in stiekem hoekje naar binnen gekeerd. Niet voor andermansogen gezworen, gluurders geweerd. Toen mijn muze, door het niet te doen. Prettig aardse Hans daar ook in Kassel, kunst gaat natuurlijk boven alles, maar niet heus. 

Van talige gedichten houd ik niet. Symmetriedwang levert een prachtig gedicht op waarin we tevens een inkijk krijgen in het dagritme van onze dichter. Tijd dijt. Om 7:07 begint de dag, om 10:01 is er koffie, om 16:16 blijkbaar soep en na grimlachtijd, staande tijd, verticaliteit is er om 21:15 (op de bank?) liggende tijd, horizontaliteit. Hoe dan ook, de tijd dijt via 23:23 en 23:32 en 24:24 en 24:42 (gaat deze dichter nog een keer naar bed?), ja, want om 3:33 in de nacht schrikt hij wakker. Schoonheid van cijfermateriaal, I agree. Mooi.

Grafeen bindt Hans en mij, hij had een gedicht gemaakt over de Nobelprijs aan Geim en Novoselov. Ik had de - zeg maar rustig derde Nobelprijswinnaar die hier eigenlijk bij hoorde, Katsnelson, mogen interviewen over de bron signeren25van zijn wetenschap, geloof en dichterschap - en toen de Nobelprijs bekend werd las ik in een krant dat de hele universiteit Nijmegen op gebak werd getrakteerd en ik als Nijmeegse en als voormalig bakker dacht: welke bakker krijgt dit hoe voor elkaar om de hele universiteit van een gebakje te voorzien? - enfin. Prachtig gedicht over potlood en plakband en hoe je tenslotte de essentie overhoudt, ondeelbaar, keihard, grafeen. Hans wil ook wel zo klip en klaar dichten. Gelukt op bladzijde 16. 

Vormzand, zolderkolder en kelderhelder sla ik weer over om uit te komen bij het prachtige Sputnik. De huidige jeugd snapt hier natuurlijk niks van, maar vroeger hadden wij alleen maar ranja op zondag. Maar ineens op een verjaardag bij Ineke Groeneveld, import in Varsseveld, kregen we spoetnik, limonadegazeuse met koffiemelk. Plusminus 1963 moet dat geweest zijn. Oef. Volgens de dichter ging er ook een eetlepel suiker bij. 

De bewogen tekeningen, laatste gedicht op bladzijde 28. Ja, dat zag ik bij de Kunstwandelroute 2016, Hummelo als gedicht bij de installatie van Thea Zweerink. Ik was daar met Narda en Jaap. Narda koos hen als nummer 1, ik koos destijds de felle doeken die tussen de bomen hingen met de Japanse tekens. 

lopen in aarzelende tred
steun voorzichtig op rechtervoet
de draai

sluit aan
dansend door het bos lopen en
rennend langs de hoge bomen
alles

golft voel
de rilling door beweging
voel de trilling van het bos

energie
oerknal

 

Lumen, de titel

Lumen is een maat voor de totale hoeveelheid zichtbaar licht die een lichtbron in alle richtingen uitstraalt. Het symbool is lm. 
Lumen is ook het woord voor een deel - drie delen -  van een spoelkatheter.
L
umen zou ook zomaar een Achterhoeks woord kunnen zijn, luuu men, luimen, (achterdochtig) kijken, loeren?
Lumen en lux, twee eenheidsmaten voor licht. Het ene wat uit de lichtbron komt. Het andere wat op een bepaalde plek valt. Ja, dat zal de betekenis van de titel zijn. Lm en Lx. Klopt gelijk het eerste gedicht. Lumen, lux en candela als poezie op internet. Kijk (:) , in dit verband had Hans een vooruitziende blik met het signeren van mijn exemplaar van zijn boek.