GrenSZweg | Museum KULT | Vreden
Posts gesorteerd op relevantie tonen voor zoekopdracht vreden. Sorteren op datum Alle posts tonen
Posts gesorteerd op relevantie tonen voor zoekopdracht vreden. Sorteren op datum Alle posts tonen
zaterdag 3 augustus 2024
Inmiddels in Vreden | grenSZweg
woensdag 17 juli 2019
Manges in Vreden
In het verhaal over het gemaakte landschap aan weerszijden van de grens tussen Westfalen en de Achterhoek speelt de plakhakke een belangrijke rol. Louis Radstaak en ik moesten gisteren met een glimlach aan onze HiPP-compaan Bert Scheuter denken die dit gereedschap zo treffend heeft bezongen. Zie hier⇲ een kleine reportage van onze fietstocht naar Vreden vanaf station Winterswijk.
⇲
Bredevoort | Molen prins Maurits
zaterdag 21 juni 2014
Door Achterhoekse Ogen | Familiepost
Vreden - Altes Rathaus
Familiepost - Hans Mellendijk vandaag in de Gelderlander edities Achterhoek
Sinds het besef dat we wezen waren geworden, na het uit de
tijd komen van onze ouders werd de traditie geboren. In mei, soms pas juni, rondom de trouwdag van vader en moeder
komt de familie bijelkaar. Ik en mijn drie zussen. Daags na de overwinning op
Spanje laten we ons het gebak bij de koffie lekker smaken. De stemming komt er
al behoorlijk in als mijn jongste (tweeling)-zus mijn 'tussenzus' (die tussen
de jongste en oudste in dus) een envelop aanreikt.' Zeg ben je niet wat
vergeten?' 'Wat ik?' 'Ja kiek d'r moar 's in.' Ze graait er met haar vingers
een vel postzegels uit. Allemaal prachtig gekalligrafeerde enen, uit de vorige
eeuw. 'Hé die kö'j nog mooi
gebruken. Tiggenwoordegs gift 't alleen maor enen op de zegels!', roep ik haar
toe als mijn zwager tussen neus en lippen -doelend op haar zuinigheid met
vlijt- weet te melden dat hij de briefjes van honderd er maar voor de zekerheid
heeft uitgehaald. De toon is door de koude kant gezet. Mijn zus weet te melden
dat ze de enveloppen, die ze met nieuwjaar aan ons had verstuurd, uit de floribos van
haar schoonmoeder heeft weten te redden. Daarmee de vrek in haar bevestigend. Het
gesprek waaiert alle kanten op. Maar vooral naar de veranderingen bij Tante
Pos. Dat met die nieuwe tarieven ''t ok niks gif'. 'I-j jo neet meer wet wa'j
feitelek betaalt.' Dat het postagentschap ok weer geet verhuzen.' Ho lang
duurt' t nog da'w naor Dörkum mot um de brieven te bestellen?' oppert mijn
oudste zus. Ik herinner me de
slotbeelden van "Die andere Heimat", het onverwachte vervolg op de serie
van Edgar Reitz, nu tegen de achtergrond van de 19e eeuw als honderduizenden
Europeanen vanwege armoede besluiten de oversteek naar Brazilië te maken. Aan
het eind de zoekende postbode die ter paard het laatste nieuws overzee komt brengen
in het fictieve dorp Schabbach. Zou dat ons toekomstbeeld zijn, nu we steeds meer
digitaal communiceren? Dan meldt de oudste dat we in Vreden worden verwacht. Daar
wikkelt zich het programma af. De ortopedische schoenwinkel Wessels blijkt een
klein museum te herbergen over grote schoenmaten. De eigenaar weet in smeuïg
Nederlands verhalen te vertellen over zijn reizen naar de grote reuzen die van
hem schoenen krijgt aangemeten. Een collectie van minatuurschoenen illustreren
de geschiedenis van de schoenfabricage door de eeuwen heen. Na een pick-nick
langs de Berkel wacht de volgende surprise; Das Deutsche Scherenschnittmuseum.
Een werkelijk pracht verzameling kunstknipwerk, met veel werk uit Nederland
maar ook de rest van de wereld is vertegenwoordigd. Van Postiljontijdperk tot
een minutieus knipwerk dat Christo's megalomane inpakactie van de Berlijns
Reichstag verbeeldt, uit de moderne tijd.
Dan zie ik opeens dat het vanmorgen allemaal voorspeld is. Ik
zie een knipwerk gecomponeerd uit een vel postzegels uit de Crouwel-periode. Blauwe
zegels van 10 cent, doormidden geknipt in een wonderschone lijnvoering vormen
een pracht landschap. De dag kan niet meer kapot, met zo'n overdreven
toevalligheid.
zaterdag 31 maart 2012
Zwischenzeitlich Vreden
Foto: © Louis Radstaak | Rathaus Vreden
Gisterenmiddag een Ausflug gemaakt samen met Louis naar Vreden, net over de Nederlands-Duitse grens voorbij Winterswijk. Ik meende Conny Froboess te ontmoeten.
We bezochten het mooie Hamalandmuseum> Louis zag nog iets anders>
vrijdag 17 november 2017
vrijdag 9 augustus 2024
In der Zwischenzeit Vreden
vrijdag 23 augustus 2024
zaterdag 16 september 2023
Vreden, in der Zwischenzeit
Vorige week zaterdag was ik in Vreden, bij de opening van Körper 👉 een overzichtsexpositie van het bijzondere fotowerk van Grietje Bouman 👉
maandag 16 juni 2014
Christo in Vreden
Reichstagverhülling 1995 | Margarethe Brüssing
woensdag 25 juni 2014
zaterdag 27 juli 2019
vrijdag 3 maart 2017
Column | Hans Mellendijk
Stamtafel | Hans Mellendijk, de Gelderlander, edities Achterhoek, 2 maart 2017
De lange stamtafel in d’Olde Mölle is totaal bezet. Stoelen
van belendende tafeltjes dienen aangesleept. Het lijkt erop dat de
voorjaarsvakantie de carnavalontwijkers in grote getale naar de warme stamkroeg
heeft gelokt. De krimp lijkt hier nog ver weg. Onze man uit Bruxelles bezoekt
morgen wel te vreden zijn kapper en polderman weet een einde aan zijn diaspora te
melden. Almere wordt verlaten en er wordt een huis betrokken in zijn
Achterhoekse geboorteplaats. De pensionado’s keren terug naar een werkzaam
leven elders. Buiten raaskaalt de storm het gier. Het Hanska Duo poogt nog
ietwat carnavalesk humeur op de achtergrond te brengen door ‘Twee Emmers Met
Stront’. Maar weldra stroomt de mest uit de silo’s denkbeeldig over de tafel. Wormen
in Naarden krioelen heen en weer door de kroeg.
“Effen dimmen, Hé ondernemer pleur op met je OP! Doe effe
normaal. STOP de versplintering. Waar blijven de vrouwen? Achterhoek weer van
ons. Het wordt tijd voor andere leuzen! Kom op samen door de vooruit.”
Maar het
zou de stamtafel niet zijn om uiteindelijk te zoeken naar het evenwicht. Het
gaat weer goed met de economie laten we dat niet vergeten en uiteindelijk droomt
de tafel van een grote coalitie links van het midden. Desnoods met SGP en CDA
dan voeren we in ruil voor de wietwet de
zondagrust weer in. En mag er alleen wiet verkocht op de vrijdag bij de
visboeren. Er wordt nog een rondje besteld, een enkele roker zie ik via de
spiegel achter de bar verdwijnen in de tegenoverliggende skihut die door de
rode verlichting wat hoerig oogt. Ach ja, een tevreden roker is geen
onruststoker.maandag 1 juni 2020
In herinnering | Christo Vladimirov Javacheff | 1935 - 2020
Reichstagverhülling 1995 | Margarethe Brüssing
zie ook Familiepost⇲ en meer Christo op 'sMelssleMs'⇲
Christo Walking on Water | official trailer | 2019
Christo's Floating Piers
vrijdag 19 juli 2019
maandag 2 april 2012
Tractor Tracks in Vreden
Foto's: Hans Mellendijk
Gewapend met verse Tractor Tracks bezochten we de tentoonstelling Muskel & Machinen Kraft. Louis Radstaak overhandigde tijdens het bezoek een exemplaar aan de strabante directrice Dr. Annette Menke.
dinsdag 30 januari 2018
Poëzieweek | Sebastiaan Roes
Jannao | Sebastiaan Roes
Sebastiaan Roes en Triooo
Eind vorig jaar schreef Bernhard Harfsterkamp in zijn 'Vanaf een bankje-serie' rondom Winterswijk in Aaltens Nieuws het volgende artikel. In deze versie is mijn naam goed gespeld, in de papieren versie zag ik Mellenkamp voorbij komen.
Vanaf een bankje 30 | Bij een vervallen
boerderij
Bernhard
Harfsterkamp
WINTERSWIJK –
Op de ene plek die ik in gedachten had voor deze rubriek kon ik geen enkel
bankje vinden. Op de andere plek waar ik al een tijdje over wilde schrijven
stonden zelfs drie verschillende bankjes. Ik heb er al eens eerder gezeten en
foto’s gemaakt, maar aangezien ik niet altijd alles snel op mijn computer kan
terugvinden, ben ik nog maar eens naar Miste gefietst waar de bankjes staan.
Vele mensen zullen de plek kennen, want die ligt langs de Misterweg. Het is een
opvallend rustpunt, omdat die bij een vervallen boerderij staat. Of moet ik zeggen
half afgebroken boerderij?
Deze
picknickplaats is ontstaan in de laatste fase van de ruilverkaveling
Winterswijk-west. Het perceel waarop de al vele jaren leegstaande boerderij
Hemmink stond kwam in bezit van de Dienst Landinrichtingen en Beheer Landbouwgronden.
Voor de hand had gelegen om het af te breken en de grond bij een weiland aan te
trekken of er een bosje op te planten. Maar blijkbaar was er bij de dienst een
creatieve geest die aan een andere bestemming dacht. Van de boerderij bleef een
deel staan zonder dat dit nog gevaren kon opleveren voor mensen die even naar
binnen liepen om daarna in een van de twee oudere picknickhoekjes te gaan
zitten . Door sommige mensen werd deze plek sindsdien ook wel aangeduid als
“het monument van de laatste boer”. De
houten picknicktafel onder de schuilhut is er meen ik een jaar of tien geleden
gekomen op initiatief van Misters Belang.
De leegstaande
en vervallen boerderij is ook vele fietsers opgevallen. Dagelijks gingen en
gaan er scholieren van Aalten naar Winterswijk en andersom. Sommige van hen
herinneren zich een vervelende, meerennende blaffende en bijtende hond die bij
Hemmink hoorde. Hans Mellendijk, een Achterhoekse dialectschrijver, wees me op
een gedicht van Sebastiaan Roes, een andere dialectschrijver, over de
boerderij:
“'t Geet met
Hemmink,
Esselink en Hesselink
as met de olde spraoke:
't gebont dat kraakt,
't dak dat lekt,
de pöste bunt varveloos...
En de roetn knapt kapot.”
Esselink en Hesselink
as met de olde spraoke:
't gebont dat kraakt,
't dak dat lekt,
de pöste bunt varveloos...
En de roetn knapt kapot.”
Esselink in
’t Woold dat ook lang leeg heeft gestaan is inmiddels weer bewoond. Het in
verval geraakte Hesselink in Ratum werd opgeknapt en werd een zorgboerderij.
Enkele van de bewoners van Hemmink heetten overigens ook Esselink en Hesselink.
Toeval? Hemmink wordt al genoemd in de 14de eeuw. Het was toen een
hofgoed van het klooster in Vreden. Die hofgoederen werden later vaak voor het
gemak aangeduid als scholtengoederen, maar dat is niet correct. Tegenwoordig
lijken er heel veel scholtengoederen in Winterswijk te zijn, maar slechts
enkele zijn er als je de geschiedenis bestudeert werkelijk scholte geweest.
Momenteel wordt elk landgoed dat onder de Natuurschoonwet valt scholtengoed
genoemd en elke grotere boerderij scholtenboerderij. De werkelijkheid is
gecompliceerder.
Hemmink
kreeg in 1903 wel de uitstraling van zo’n grote boerderij, toen er een voorhuis
dwars voor werd gebouwd. Dat type is voor de meeste Winterswijkers van nu het
voorbeeld van een scholtenboerderij. Zo’n voorhuis moest welstand aanduiden. Of
die er werkelijk is geweest? Waarschijnlijk niet, want de bovenverdieping werd
alleen als opslagruimte gebruikt. Dat voorhuis was er ook nog toen de boerderij
in verval raakte. Bij de ombouw tot picknickplaats is het echter verdwenen. Wie
nou het restant in loopt ziet alleen de verschillende ruimten van het oude
boerderijgedeelte. Na de nendeur kom je op de deel met stallen aan de zijkant
en daarna in het woonhuis. Er is ook een ruimte met mooie tegeltjes. Dat zal
wel de keuken of de bijkeuken zijn geweest.
De boerderij
raakte in 1963 onbewoond toen A.J. Esselink, de laatste boer op Hemmink, met
zijn vrouw verongelukte. De erfgenamen verkochten de landbouwgrond, maar over
de verkoop van de boerderij konden ze het niet eens worden. Een van de
erfgenamen gebruikte het als zomerverblijf, maar bekommerde zich niet om het
onderhoud. Ook werden lood, koper, gebintwerk en tegels uit de boerderij
gehaald. Daardoor werd het langzamerhand een bouwval. Die was in september 1988
echter nog goed genoeg voor het verblijf van enkele krakers. Arjan Ligtenbarg
noemde ze drugsverslaafden, Willem Peletier punkers. Wie het ook waren, ze
hebben het niet lang volgehouden in de vervallen boerderij.
Het gedicht
van Sebastiaan Roes is te vinden in Arfgood. Verzamelde gedichten. Het
verscheen in 2009 bij uitgeverij Fagus.
Meer
informatie over Hemmink is te vinden in Winterswijk een eeuw verandering deel
3a van Willem Peletier uit 2003 en Scholtengoederen rondom Aalten, Dinxperlo
& Winterswijk van Arjan Ligtenbarg uit 2017.
donderdag 25 juli 2019
donderdag 18 juli 2019
Manges in Opstrop
Vreden | Kult: pot met zeven oren
Als men de waarheid wilde
verzwijgen, antwoordde vroeger menig ouderpaar als een nieuwsgierig kind vroeg
naar het hoe en waar, op bijvoorbeeld de vraag: ’Waor gao 'j hen?’ Met: “Wi-j gaot
op Opstrop an, pispötjes bakken”. Dialectdeskundigen
vermoeden dat het denkbeeldige Opstrop -plaatsen in de kop, in de belevingswereld, net als bijvoorbeeld
Floribos- is afgeleid van Ochtrup. Een
dorp in Westmünsterland, ten oosten van de grensplaats Gronau. En daar werden
inderdaad in een pottenbakkerij pispotten gebakken. En wel van een heel
bijzonder soort. Pispotten met zeven oren, opdat men ’s nachts in het duister
van de bedstee nooit misgreep. Als kleine kinderen bleven doordrammen was dan
ook steevast het vervolg op het volksrijmpje: "En dan mag i’j daor morgen de
oorne anplakken!"
Bert Scheuter gebruikte dit rijmpje in zijn gedicht:
Verloorn gedachtegoed
Ik
wol zo geern’ op Opstrop an
want
daor passiern zovölle.
Ik
was kind, hoe kon ik wetten dan,
dat
Opstrop zowat is as Hölle.
Plaatsen
bunt dat in de kop,
dreiend
as een wilde mölle.
Zuuken
wol ik in de Floribos
tutda’k
mien treintjen trugge von.
Now
wil ik wel van al mien dingen los
en wodden zoa’k wazze toe’k begon.
Maor
’n mense hecht zich an zien grei:
Floribos
kan niet meer wat ‘e kon.
Ik
bun dat kind veurbi-j ‘egaon,
Het
kind, dat alles annemt.
De
Hölle hef lange af’edaon,
maor
in de Floribos bun’k verklemd.
Want
ik wet da’k niet vinne,
tut
de tied zelf mien zelf wegnemt.
Het gedicht sierde het Seeshirt 'nDrom 4/22, Wisch, 2002.
Abonneren op:
Posts (Atom)