Door Achterhoekse Ogen | Achterhoekse golf

Spoken | The Bruurkes

Achterhoekse golf

Niet onopgemerkt is er in de loop van de jaren een golf van Achterhoekse muziek over Nederland heen gespoeld. Geen alles verwoestende Sandy maar eerder een rustig kabbelend en stromend golfje dat afwisselend over de boorden van de Oude IJssel stroomde dan zich weer terugtrok in de Boven Slinge om echter dan weer heftiger toe te slaan. Zoals bijvoorbeeld twee jaar geleden met bovenregionale aandacht voor het Barlose gezelschap Shaking Godspeed dat binnen een mum van tijd zelfs tot Budapest en de Spaanse binnenlanden reikte en dat momenteel Duitse podia in Köln, Berlin, Hamburg en München plat speelt. In het kielzog lijken andere bandjes opgestaan. Maar of dat echt zo is weet je eigenlijk nooit precies. De media denkt het en plots lijkt er een stroming. De Achterhoekse golf ist da. Waarschijnlijk heeft het te maken met een gezonde voedingsbodem. Dankzij leegstaande kippenhokken en ander boerengerief is er een overschot aan oefenruimte en omdat er verder weinig anders te doen is en de verveling toeslaat ga je met elkaar muziek maken. Dat zou ook de reden kunnen zijn, naast de modernisering van het muziekonderwijs wellicht. Ontegenzeggelijk in ieder geval dat in de voetsporen van Normaal, Boh Foi Toch, Jovink en de Voederbietels een breder spoor qua muziekvariëteit en succes is ontstaan. Regelmatig zien of horen we bands met illustere namen als The Backcorners Boogie Band, De Staat, Hadrian’s Wall, Villa Zeno, Gepetto, The Bruurkes op de Hilversumse radio- en tv-zenders. Meeliftend op het succes startte onlangs jonge hond Meindert Bussink op internet een social-media-versie van het poparchief. Het ontsloot inmiddels honderd bands op zijn site ‘Behind the Corner’. Hij verzamelt verhalen over bands, organiseert in Dancing de Radstake bijeenkomsten waar een en ander te beluisteren en te zien is en waar de muzikanten aan het woord komen. Dit allemaal in samenwerking met lokale media. In het verlengde ligt overleg met het Poparchief Achterhoek Liemers in het verschiet, zou je denken. Niet dus of toch wel? Hoe dan ook, het muzikale landschap is er kleur- en klankrijker op geworden.

Zo meende ik in het voorjaar een perfecte cover the horen van Bowie’s ‘Suffragette city’ in het overvolle cafézaaltje van staminee ‘de Beugel’.  Toen mijn gehoor beter ingesteld raakte hoorde ik een passende vertaling in het Achterhoeks. Klank en inhoud perfect aangevoeld. :”Hee man, ik bun ’n sociopaot/En ik knipoog, tegen iedereen op straot./Soms leen ik.., de puppy van mien moe./Door loop ik dan met rond en ze komt naor mien toe.” Sowieso wat een band The Bruurkes want daar heb ik het over. Langzaam bouwden ze een eigen repertoire op dat er niet om liegt. Ooit ook twee jaar geleden via ‘Blokhut In De Achterhoek’ deden ze hun duit in het zakje ter bestrijding van de krimp in de Achterhoek door een loflied op de zuipketen. Daarna volgde meer oorspronkelijk werk van de vier broertjes (muzikaal gezien dus). Op het succes van Robert Gesink werd gaarne meegefietst. ‘Gesink krig de geest’, was vorig jaar goed voor uitzending op de TV. Het wachten hier is op het debuutalbum. De optredens zijn energiek dankzij het timmerende drumwerk, sexy dankzij (hie bewaegt as Jagger) zanger Marco van der Aar dan weer ingetogen, maar bovenal eclectisch elektrisch! Ze hebben dan ook allemaal hun muzikale geschiedenis meegenomen. AC/DC hand in hand met Tom Waits, Sly&The Family Stone met Howlin' Wolf, Dick Dale met Led Zeppelin en Bowie knipoogt naar The Dead Kennedys. Of zo als Rocco Ostermann het zelf zo mooi omschrijft: “Je weet nooit wat er voorbij gaat komen. Zo dans je de polka, of wals je door de tent, dan weer word je meegevoerd door een prachtige gitaarsolo, of zit je middenin een pogo.”

Normaal kan met pensioen! 

Rocco en zijn mannen zijn vanavond op de bühne van de DRU-Cultuurfabriek tijdens Jannespop, ook Shaking Godspeed is van de partij. Bussink draait zijn programma vanavond in de Radstake.

Hans Mellendijk, vandaag (verkorte versie) in de Gelderlander, edities Achterhoek

Theo | Jan Rot

Het Bamischandaal

En vandaag het bericht in de Contrabas dat het geluk me meezit. Ik heb een boek gewonnen; Het Bamischandaal. Hiep hoi, ... en dat terwijl er vanavond stampot andijvie op het menu staat.

Eeuwige roem

Foto: © Hans Mellendijk | Sneeuwpop - Helmut Smits | Odapark Venray

Dinsdag beleefde ik voor de tweede maal de enige echte eeuwige roem bij het taalspelletje Twidioom>. 
"De winnaar van deze #twidioom is geworden @sMelssleMs met Sneeuwpop. Gefeliciteerd!" las ik toen ik terugkwam van de enerverende theatervoorstelling 'King Lear' door 'Het toneel speelt'. 

Denktanks ontmanteld

Vier x Joris Driepinter>

De Denktanks te V. zijn ontmanteld vanwege stoppen 'Botterfabriek'. Zo snel dat HiPP achter het net viste voor het opstarten van een welverdiende actie 'Bescherm dorpsgezicht Varsseveld'. Zie hier fotoreportage>

Ondertussen in Varsseveld | Kuier-pröätjes

'Kuier-pröätjes’ : wandeling met dialectpoëzie bij Café Cult a.s. vrijdag 2 november.

Op twee november steet d'r een wandeling op 't programma: een stuksken kuiern' (zo'n dri'j en een halven kilometer) in en um Varsseveld. Tiedens d'n tocht ku'j zo now en dan effen bi'jkommen met poëzie onderweg: in of aover ons eigen Nedersaksisch dialect.

Hans Mellendijk, Louis Radstaak, Wim Beunk en Gerrit Hengeveld least veur uut eigen of andermans wark.
't Zol mooi waezen a'j zelf ôk wat met nemt um veur te leazen. Maor dat hoeft niet, allenig luustern' mag ôk.

Um acht uur krie'j koffie met krentewegge in de Eendracht, Pr. Beatrixstr. 1 te Varsseveld.
Um half negen gao'w van start. Umsgeliek gef het nao afloop nog wel iets in 't glas um weer op te warmen. Wat kost et? Wat het ow weerd is.

Midweektrailer | Das Leben der Anderen | Florian Henckel von Donnersmarck

Lego | Turing Machine

In Memoriam | Hendrik Jan Marsman

Beeld: © Peter van Houten

J. Bernlef | 1937-2012  ook hier>

en Dichtersbankje> en NPE>

Ondertussen in Twitterarea | Het twittergedicht

Het Twittergedicht is over de helft. Mooie regels van Atty van de Brake volgen op die van mij.

Vroeger koersloos op wit, eindeloos wit papier

Vond ik eindelijk woorden voor jou, in 144 tekens, hier

De pen in mijn hand, verworden tot enkel losse toetsen 

Nu rechtlijnig gekanaliseerd in tweet per regel,

beperkt door regels van het spel die erom smeken verstoord te worden

Door iets wat ruikbaar is, je oksels in de ochtend waarin het droomzweet van je angst, ligt te wachten op de dag

Dat nog niet is geanalyseerd in ochtendhumeur, de ruimte neemt, van de ontbijttafel het gelach

Niet gehoord de borden

De lome luiheid van je kauwen hypnotiseert me een moment

De kruimel in je mondhoek vraagt om woordeloze actie

Kijk hier voor de inzendingen en het gedicht tot nu toe

De passie op de Kruisberg

Op deze plek van de Kruisberg gaat een statie (Jezus valt voor de tweede keer) komen, een ruimtelijk gedicht dat ik samen met een gedetineerde van de Kruisberg bedenk in een aantal sessies in de maand november voor een tentoonstelling in het voorjaar van volgend jaar samen met veertien andere kunstenaars uit Doetinchem en omstreken.

Zondagclip | Russian Dance | Tom Waits

Uit de oude doos | Creatief met duif

Creatief met duif.

Mijn ogen zoeken ze vier maal per week op. De rij stoelen aan de kant van de autoweg nabij industrieterrein in Duiven. Tegenover Visser transport. Een twintigtal gele kunststof stoeltjes netjes gemonteerd op een sokkel. Momenteel neemt het kunstenaarscollectief deel aan de tentoonstelling Archipuncturale ’04. Samen met dertien andere architect- en/of beeldende kunstenaarsinitiatieven hebben zij zich laten inspireren door een plek aan de Oude IJssel. Veertien locaties in een strook landschap tussen Doesburg en het Gendringse Megchelen werden door de organiserende Stichting Kunst en Cultuur Gelderland aangewezen. De plek als opdrachtgever. Dit allemaal om het denken over de inrichting van het landschap en de plattelandsvernieuwing te bevorderen.

Deze krant bestede er veel aandacht aan en doet er sinds afgelopen woensdag dagelijks kond van. Elke dag wordt een idee toegelicht. Stichting G.A.N.G. streek neer in Gaanderen en nam de uitgangspunten op de korrel. Het memoreert dat hervorming van het platteland een terugkerend fenomeen is. Ruilverkaveling diende er voor dat niets een glorieuze toekomst van de efficiënte landbouw in de weg zou staan. Beken werden gekanaliseerd, houtwallen geslecht, percelen vergroot. Bij de schaalvergroting van het platteland werd vergeten dat een landschap niet alleen de landbouw en veeteelt dient, maar dat mensen uit deze omgeving tevens hun identiteit aan dit landschap ontlenen. Volgens het collectief heet de meest recente mode gril ‘plattelandsvernieuwing’. Cultuurhistorie en toerisme spelen daarbij een belangrijke rol. Men schets de idylle van de onthaastende stadsmens dat zich moet kunnen laven aan het eenvoudige plattelandsleven; ruisende wouden, klaterende beekjes en kleinschalige boerenhoeves. Waar een gastvrije bevolking de toerist op het erf verwelkomt met zelfgebakken krentewegge en zelfgestookte kruidenbitters.

Volgens stellers van voornoemde klinkt het allemaal te mooi om waar te zijn, en dat is het dan ook, want volgens hen is de plattelandsvernieuwing niets anders dan de volgende utopie die op het Nederlandse platteland wordt losgelaten. Wat deze utopie uitzonderlijk maakt, is dat zij niet door een vernieuwingsdrang, maar door nostalgie wordt ingegeven. In de Achterhoek heeft men deze hang naar ‘vroeger’ al lang onderkend. Namelijk in ‘Die Holländische Antikstraße’. De tig antiekwinkels langs de Rijksweg die min of meer parallel loopt aan de Oude IJssel. Deze nostalgieboeren hebben het begrip ‘antiek’ weten op te rekken tot een ongekende breedte. De Achterhoek heeft zich internationaal op de kaart gezet als de grootste antiek-outdoor-outlet store aller tijden. Hier wordt gebouwd aan de geschiedenis van de toekomst. Cultuurhistorie en toerisme vormen hier al meer dan twintig jaar de basis van de plattelandsvernieuwing, aldus de jonge honden. Eén en ander wordt geïllustreerd met een fotoreportage van het fenomeen. Een ontnuchterende analyse van het gebied dat ze uitkozen. Meer eigenlijk niet. 

Een andere deelnemer deed iets meer. Joost van Hezewijk adopteerde het landgoed de Wrange/Slangeburg. Hij weet treffend het gevaar van vertrutting en verponysering van het Achterhoekse landschap te omschrijven. Het gevaar dat opdoemt wanneer de boerenstand –van oudsher landschapbeheerder bij uitstek- uit het gebied wegtrekt. Verrassend weet Joost de vermaledijde krachtvoersilo’s tot ons cultureel erfgoed te bombarderen. Het zijn beeldbepalende elementen in het Nederlandse landschap geworden en staan symbool voor de agrarische revolutie. Een erfenis van het Mansholt-tijdperk. In artistieke zin lijkt elk boerenerf wel een ruimtelijke installatie, waarin eeuwenoude architectuur, tijdelijke bouwsels en rondslingerende attributen schijnbaar ongeordend geplaatst zijn. Dergelijke composities, met de silo als terugkerend verticaal beeldelement, dwingen respect af. Eerbied voor de nonchalance waarmee de boer zijn omgeving inricht: zoals hij dat hier nu eenmaal doet, in dit gebied, op deze grond. Over identiteit gesproken. Tot zover het onderzoek van de landschapsarchitect/beeldend kunstenaar. Als alternatief voor het gebruik van deze silo’s, ziet de ziener duiventillen. Vele boeren moeten noodgedwongen hun bedrijfsvoering wijzigen. Onder andere in verband met het reconstructieplan Achterhoek en Liemers. De silo’s kunnen eenvoudig omgebouwd worden tot duiventillen. De boer wordt duivenhouder. Het houden van duiven was vanaf de Middeleeuwen een veel voorkomend gebruik, met name in bosrijke omgevingen. Graanakkers kunnen terugkeren om te dienen als bijvoederplek van de halfwilde duiven. Met het milieuvriendelijk fokken van Achterhoekse Wilde Duiven kan een nieuw streekeigen product op de markt gebracht worden. In de schitterend uitgevoerde catalogus zijn vier overheerlijke duivenrecepten opgenomen. Eens wat anders voor op de vakantiebarbecue op camping of in de achtertuin.

Hans Mellendijk, de Gelderlander, 7 maart 2004