Uit de oudedoos | Nazomerzit

Nazomerzit

‘t Is al weer ‘n horte heer dat dichter Staring in het gedicht ‘De hoofdige boer’ de tijd beschreef:”In Almens needrig dorpsgebied;/ Van toen de Meid, per bezemstok/Den schoorsteen uit daar overtrok,/ Tot, na verloop van eeuw en dag,/De Tooverkunst begraven lag;/Het verbaast me dan ook met welk enthousiasme de hekserij in het hedendaagse ‘s-Heerenberg weer naar binnen wordt gehaald. Mechteld ten Ham leverde mooie verhalen en toneelstukken op. Het begon ooit in mijn jeugdjaren met Carel Bekes ‘Pim Pandoer en de heks van ‘s-Heerenberg’. Het herhaalde zich in de jaren negentig met de om de twee jaar gespeelde openluchtspelen. Vaak met het kasteel Huis Bergh als decor. De rijke historie van de voormalige kasteelbewoners - de graven van Bergh - en de geschiedenis van 's-Heerenberg met onder andere de tot heks veroordeelde Mechteld ten Ham leverde prachtige spektakels op. Sinds vorig jaar werd de intentie uitgesproken om 's-Heerenberg binnen een vijftal jaren te laten uitgroeien tot Heksenstad van Nederland.
Knap dat Mechteld de braderie wegtoverde. Hulde. Maar als ik dan de voorzitter hoor doordraven over ’s-Heerenberg als heksenstad op de kaart zetten en over z’n wens om de terrastafeltjes te bedekken met kitscherige heksenprullelaria, dan groezelt mien van alles aover de ruggenstrank. Dan denk ik; de verdisneysering van de mooie middeleeuwse stad heeft een aanvang genomen en de verbeelding kapot gemaakt. De verwondering verwordt. 

Het overkwam me ook bij het nieuws over het mogelijke vervolg op ‘Jesus Christ Superstar’ in de Winterswijkse steengroeve. Men denkt aan André Rieu. Aarghh. Hoorde ik onder het lover van het Hofshuus, op het mooiste erf van de Achterhoek, het goud van Varsseveld, als ik een paar dagen later op een zonnige kermiszaterdagmiddag nog zit na te genieten van de betoverende uitvoering. Niet dat ik vroeger onderste boven was van de rockopera. Maar om buurvrouw Joke te zien excelleren in het koor en op de dansvloer van de groeve trotseerde ik met m’n lief de maandag daarvoor storm en regen. En daar hebben we geen spijt van. Wat de Winterswijks Muziek Theater daar neerzette tartte alle zintuigen. Aan Andrew Lloyd Webber en Tim Rice is 75.000 euro betaald om het muziektheater uit te voeren. Daar moet toch ook een oorspronkelijk stuk voor geschreven kunnen worden? Gerrit Komrij raakte een eindje verder op, op de Jachthuisweg, doordrongen van zijn dichterschap. Daar werd hij op zijn negentiende dichter. "In een handomdraai was het gebeurd. Pàng. Van het ene moment op het andere wist Gerrit wat poëzie betekende. Nog altijd zit er voor hem iets van dezelfde elektriciteit in de lucht. Zomaar tussen de weilanden, op die doodgewone weg. Het komt hem voor dat de hemel er ruimer is. Er zit daar een gaatje in het heelal en niemand die het ziet." Hij schreef ook al wel eens een libretto en vertaalde Cats. En was dat ook niet van Andrew Lloyd Webber?

Hans Mellendijk, de Gelderlander, edities Achterhoek, 3 september 2010

Doar kump praot van | aover taalgrenzen

Op YOU TUBE een mooie reportage tegengekomen over taalgrenzen in de Achterhoek en Liemers.

Documentaire van Rik Wamelink uit 2007 over streektaal in de Achterhoek. Met onder andere Gijs Jolink van Jovink, Hans Keuper van Boh Foi Toch, Jan Ottink en Arie Ribbers als streektaalconsulent van het Staringinstituut.

Ondertussen in Kassel

Zie ook Album Amicorum>

RUIMteinZICHT | Jozef Kemperman

      

Jozef Kemperman kreeg de dode boom cadeau van het Park Ruimzicht te Doetinchem. In het atelier op zoek naar levend hout hakte hij er deze 'Oud Testamentische' taferelen uit. Reminiscensies naar Kinderbijbelvoorstellingen van Gustave Doré.

Nog te zien tot eind september bij ARTVENTURE in het Aboretum van Vila Ruimzicht te Doetinchem.

Midweektrailer | Roma | Federico Fellini

Identiteitscrisis | 1e of 2e Hans?

Hugo Hoes' debuut vanaf donderdag te koop

Hilarisch is het verhaal Groeten uit camping de Kappenbulten dat ik meen ik vorig jaar zomer in de VPRO-gids las (of is het al weer twee jaar geleden?) het smaakte naar meer. 'k Kan niet wachten tot het in mijn brievenbus ligt. Fijne familie, het debuut van VPRO Gids-redacteur Hugo Hoes met verhalen uit een groot gezin, is vanaf overmorgen verkrijgbaar. Het begon met een ideetje op de redactievloer van de VPRO Gids: een zomerserie waarin een aantal redacteuren een verhaal schrijft over de herinneringen aan hun vakanties van vroeger. De eerste aflevering, ‘Groeten uit camping de Kappenbulten’ geschreven door Hoes, bleek een schot in de roos en leidde onder meer tot aanbiedingen van een paar uitgeverijen. Uiteindelijk resulterend in dit eerste boek van zijn hand.

Als jongste uit een gezin met acht kinderen heeft Hugo Hoes de continue stroom komische en bijzondere familieperikelen tijdens zijn jeugd nauwlettend gadegeslagen én onthouden. Hun drukke vader – behalve pater familias ook leraar, raadslid en voorzitter van de lokale voetbalclub in Silvolde – zorgt ervoor dat het thuis nooit saai is. De kinderen Hoes worden als campagnemedewerkers ingezet wanneer vader de politiek in wil, winkelen met Monopoly-geld en gaan met oude rapporten langs hun oma. Moeder ziet het allemaal hoofdschuddend gebeuren.

De vakanties, dorpsfeesten, Kerstmis en andere familiebijeenkomsten zijn een vrolijk feest der herkenning voor iedereen die is opgegroeid in een gezin uit de jaren zestig, zeventig, tachtig of negentig. Hoes vertelt op een geestige, ironische en liefdevolle manier over de gemakken en ongemakken van het leven in een grote familie. In de eerste zeventien verhalen is Hoes steeds rond de zeven jaar oud. Het achttiende en laatste verhaal is een terugblik.

Tractor Tracks

LAURA LAPPI | Good Year John Deere | Rotterdam Art Fair 2012
real size cardboard John Deere 430 tractor

Ondertussen in Doetinchem | Artventure

Protection - Wouter Mijland>

Onduidelijk of de elementen vat kregen op de 'wachttoren', of toch bruut vandalisme?

Lees de beschouwing van Joep | De dans van de krokodil>

Joeps beweringen over de schilders die bij de leest dienen te blijven gelden volgens mij niet voor Thea Zweerink. Zij legde met haar installatie duidelijk een verbinding zowel qua locale geschiedenis als qua kunstgeschiedenis met de plek. Een ode. Mooi impressionistisch werk dankzij de doorzichtige doeken waardoor het licht zijn spel kan spelen. 

Reünie - Thea Zweerink

Zie ook: 'sMelssleMs'>

Zondagclip | Flor d'Luna | Alfonsina y el Mar

Uit de oude doos | Wild Gras

Foto: © Hans Mellendijk

Wild gras

Het gaat goed met de beeldende kunst in de Achterhoekse publieke ruimte. In Dichteren worden de dromen van bewoners uit steen gehakt. Leerlingen van het Rietveld Lyceum vinden samen met een beeldend kunstenaar opnieuw de stoel uit. Over de daken van het Graafschap College laat Marijke de Goey als een ware illusionist een waterval van blauwe kubussen kletteren. ‘s Avonds sprankelend geïllumineerd. Bij het Gelderse publiek is zij, als werkster aan de grote weg, misschien wel het bekendst. Want wie kent niet haar ‘Dansend vierkant’ langs de Pleyroute? Bijna iedereen toch? Althans zo ervoer ik dat twee jaar geleden, op een zonovergoten vriesochtend. 

Toen ik in eervolle opdracht van de Wissche beeldende kunstcommissie, vanwege een te formuleren kunstopdracht, een oriënterend bezoek bracht aan een net gerealiseerde megarotonde, aan de rand van het dorp Varsseveld. Industrieterrein Hofskamp Oost, om precies te zijn. Nadat ik samen met een collega-commissielid, die er ook voor had doorgeleerd, weifelend en met gevaar voor eigen leven het vijfpotige wegenbouwkundig monster had bedwongen en we eindelijk de grote middencirkel hadden bereikt, kregen we binnen een minuut visite van een oplettende maar vooral argwanende provinciale wegenverzorger. “Wat zijn we daar aan het doen?” “Waar zijn uw oranje hesjes?” “Kunt u zich legitimeren?” Ik zag onze onaangekondigde excursie in het water vallen. Verrast door het kordate optreden stamelde ik binnensmonds wat over onze missie. Snel hernam ik mijn zinnen en vertelde over kunst in de openbare ruimte en gaf in een aarzelend enthousiasme wat voorbeelden. Bij het noemen van het dansende vierkant klaarde zijn gezicht op en was het ijs gebroken. We mochten aan de slag. 

Ook onze scepsis over de beoogde plek smolt langzaam weg. Want tja rotondes, het blijft een ondankbare stek. In de nabije omgeving kenden we eigenlijk alleen maar slechte voorbeelden. Een restruimte. Daar doet toch niemand wat mee, laten we dat maar aan de kunst geven. Of zoals in Doetinchem op de Europaweg aan hoveniers of een vijverinstallateur. Die in ruil voor onderhoud er hun kunsten mogen tonen, hun schreeuwerige reclameborden incluis. Maar okay, nooit geschoten is altijd mis. 

Uiteindelijk kwamen we er dan toch uit. We zochten naar een beeld dat niet per se de concurrentie met de omgevende visuele ruis van verkeersborden en onsamenhangende utiliteitsarchitectuur zou aangaan. Maar zich op poëtische wijze zou voegen naar de plek. Ook zou het beeld iets moeten vertellen over de verandering van boerenland naar industrieterrein. 

Maar tja mooie woorden zijn geduldig maar maken nog geen ruimtelijk kunstwerk. Gelukkig was daar Henk Visch. Met een “Ik heb wat gemaakt” ontvouwde hij zijn plan: ‘Wild gras’.

Hij ging de notie, dat het land met elke vernieuwing ouder wordt, bewaren. Daarom wilde hij op de rotonde een hekwerk plaatsen, dat een cirkel zou vormen. Een ketting waarvan één schakel ontbreekt. Daar komt als toeschouwer een mensfiguur met uitgestrekte armen dat er één geheel mee vormt. De sterkste schakel. Daar zal verbeelding ontstaan die hier een helende kracht wordt en het mogelijk maakt zich met het ontbrekende te verzoenen. Het hekwerk beschermt en toont wat er niet meer is. Binnen de cirkel worden wilde grassen gezaaid. Dit grote wiel, waar het verkeer omheen gaat en waarvan het middelpunt zich ergens verbergt in het gras, toont zich voor de ogen van de kleine figuur als ruimte en veranderlijkheid.

Zó dat sloeg bij de adviserende commissie in als een bom. De rotonde als beeld. Het wegenbouwkundig kunstwerk dat samenvalt met het beeldende kunstwerk.

Met de sterkte van eenvoud en minder is meer. Dat was nog eens een ideeënrijke inhoudelijke benadering. Een ode aan de plek. Geen uitroepteken voor zichzelf. Pure poëzie.

Kortom het wilde gras is afgelopen nazomer gezaaid en het resterende kunstwerk inmiddels geplaatst. Een monument voor het oude landschap met het wilde gras als verbeelding daarvan. Toevalligerwijs hemelsbreed nog geen halve kilometer van een soortgelijk, maar dan natuurmonument. ‘De Beukenhorst’. Waar een bioloog het landschap, van honderdvijftig jaar terug, reconstrueerde. Het hekwerk krijgt langzamerhand zijn beschermende roestlaag en neemt uiteindelijk dezelfde kleur aan als het bronzen mensfiguur. Aarde. Het gevecht met de blijkbaar onmisbare nadrukkelijk aanwezige verkeersborden, uit een andere visuele wereld, is aangegaan. 

Vandaag om twaalf uur precies begint de inhuldiging. De muziekkorpsen Concordia en Jubal vormen een draaiend rad. Een dichter zal zijn op de omgeving geïnspireerde teksten voordragen. Hij laat de eiken vlaggen. Op lapjes grond langs trage paden. Komt allen en geniet!

Hans Mellendijk, de Gelderlander, 22 februari 2003

Ondertussen in Doetinchem

Extra clip | Blue Moon | Bob Dylan