Achterhoek Nieuws | DICHT | week 47

 

Achterhoek Nieuws 👉 | De streektaal en ik - Florien Saalmink 👉

Inmiddels bij de Omsmeders

de Klevenhorst 

Marion Steur 

Dichterscollectief De Omsmeders heeeft de afgelopen jaren steevast De Kunstwandelroute Hummelo van een poëtische en muzikale bedding voorzien. Helaas is landgoed Enghuizen niet meer beschikbaar als gastheer voor de Kunstwandelroute en is deze per 2025 neergestreken in 's Heerenberg.

De Klinkplek van de Omsmeders staat op het erf van de Klevenhorst in Hummelo. Dat is onze plek. We hebben gezocht naar een andere gelegenheid voor onze optredens en hebben die gevonden in de Kunst4daagse Bronckhorst in het Hemelvaartweekend van 29 mei tot en met 1 juni. De tijden waarop wij dan een programma willen neerzetten, zijn:

• donderdag van 11.00 tot 17.00 uur 
  
• vrijdag van 11.00 tot 17.00 uur
• zaterdag van 11.00 tot 14.00 uur
• zondag van 11.00 tot 17.00 uur 

Het idee is om per uur een dichter en een muzikant te programmeren, waarbij de zondag bestemd is voor gedichten en liedjes in streektaal. Op de andere dagen is streektaal uiteraard ook te horen. 

Er is inmiddels subsidies aangevraagd, zodat we hopelijk weer een vergoeding kunnen verstrekken voor de optredens. Tot zover het nieuws betreffende De Omsmeders.

Ondertussen op het landgoed Hackfort

Marijke van Kampen | reddingsboot

Klimaatwandelroute op Hackfort verenigt landgoed en kunst 👉

Dat verhaal kan nog tot en met 29 september worden bewandeld en bezichtigd. Je volgt anderhalve kilometer lang de gele routepijltjes en de tocht is volbracht. De kunstwerken worden vergezeld van gedichten, vertaald in het Achterhoeks door Hans Mellendijk, die zelf in het Nederlands en in de streektaal schrijft. Hij draagt bij de opening één gedicht in het Achterhoeks voor. Om precies te zijn “in het Varssevelds zoals dat in mijn woonplaats klinkt”. Het origineel van dat gedicht is geschreven door Sander Grootendorst 👉

Cijfers en getallen | 76

Ondertussen, het heeft even geduurd o.a. door persoonlijke omstandigheden, heeft Jan Verheijen zijn scheppingsdrift niet weten te onderdrukken. Gelukkig maar. In de laatste week van het jaar 2023 ook in mijn blogrol (zie rechterkolom) opgenomen.

Umdat’k ’t schrieven en klooien an de Mac niet laoten kon, bun’k maor weer ’s met ’n blog begonnen: mien 76plusblog 👉. De laatste he’k weer ’s olderwets in onze streektaal geschreven: 'Zwientje ri-jen'. ’t Is weer ’n stripvehaaltje gewodden en a’j wetten wil woor mien fascinatie veur ’t maken van stripvehaaltjes heerkump, mo’j veur de adegheid in ’t archief ok ’s klikken op ‘Fotostrip'.

                                                 Zie ook: Cijfers en getallen 👉

Ondertussen in Nijmegen

Vorige week donderdag op uitnodiging van Ineke Berentschot 👉  een meelees-sessie voor haar nieuwe bundel in wording. Nedersaksische streektaal proza en poëzie uit de Meuhoek hardop lezend doorgenomen en van correcties voorzien qua consequenties in spelling en klank en dat zoveel mogelijk volgens de regels van de WALD-woordenboeken 👉

Het Dialectenbureau #9 | slotaflevering

 

Veur podcast Het Dialectenbureau #9 luuster hier op Spotify 👉

of via MAX-Vandaag 👉

Meer berichten met streektaal als onderwerp op 'sMelssleMs' hier 👉

Op HET BUREAU van Voskuil | DAAN 👉

Het Dialectenbureau # 8 | Humor en dialect

Veur podcast Het Dialectenbureau #8 luuster hier op Spotify 👉

of via MAX-Vandaag 👉

Meer berichten met streektaal als onderwerp op 'sMelssleMs' hier 👉

Op HET BUREAU van Voskuil | DAAN 👉

DdA | Achterhoek Nieuws | DICHT | week 23

Hans Mellendijk 👉

De Engelse jeukwoorden gebruikt in het Standaard Nederlands irriteren, de dichter sinds jaar en dag. Een uitnodiging van Levende Talen Nedersaksisch voor een stu-doe-dag op Mañana Mañana maakte het wel heel bont. Daar viel niet tegen te krabben. Het schrijven van een elftal Nedersaksische hekelhaiku’s, over het gebruik van overbodig Angelsaksisch, bracht hem uiteindelijk verlichting.

 

Margen, maann, maarn

 

‘n Stu-doe-dag op

Mañana Mañana met

streektaal in de klas.

 

Nedersaksisch zol

Mañana Mañana mangs

Maann, maann können waen.

 

Of Margen Margen.

Maarn Workshop moor wiezegen

in ’n studiegroep. 

 

’n Key-note wil

’n slöttelpositie waen.

Zeg dat mangs dan ok.

 

’n website al 

jaorenlang ’n webstee heit,

highlights, hoogtepunt.

 

‘n Escape room

den onsnapt d’r ok neet an;

’n oploshok, jao!

 

En weurumme neet

Goodiebag ‘n Toetoete

Da’j an ende kriegt.

 

’k Wet ’t. Het ligt an

de lengte van de weurde.

Engels laest vlotter.  

 

Kids of kinderen

’t schaelt twee lettergrepen

’t Engels is korter.

 

Nedersaksisch en

Standaard Nederlands klinkt wat

langzamer, langer.

 

Ik zol haost zeggen:

Jao, jao ’t kan ok manges

margen, maann, maarn nog.

Meer afleveringen van DICHT in het archief van Achterhoek Nieuws 👉

 

In samenwerking met Het Volkscultuurbureau: Het Dialectenbureau #7 | Feest en dialect

Veur podcast Het Dialectenbureau #6 luuster hier op Spotify 👉

of via MAX-Vandaag 👉

Meer berichten met streektaal als onderwerp op 'sMelssleMs' hier 👉

Op HET BUREAU van Voskuil | DAAN 👉

Dialectenbureau #6 | Werk en dialect

Veur podcast Het Dialectenbureau #6 luuster hier op Spotify 👉

of via MAX-Vandaag 👉

Meer berichten met streektaal als onderwerp op 'sMelssleMs' hier 👉

Op HET BUREAU van Voskuil | DAAN 👉

Dialectenbureau #5 - Geloof en dialect

Gé Reinders | 't Versailles van de sjlum jónges

Veur podcast Het Dialectenbureau #5 luuster hier op Spotify 👉

of via MAX-Vandaag 👉

Meer berichten met streektaal als onderwerp op 'sMelssleMs' hier 👉

Op HET BUREAU van Voskuil | DAAN 👉

Dialectenbureau | Het Regio Songfestival

Golven - muziek: Marlene Bakker & Bernard Gepken 

video: Andres Fouche

Zolaank | Marlene Bakker👉

Veur podcast Het Dialectenbureau | 't Regio Versfestival | luuster hier op Spotify 👉

of via MAX-Vandaag 👉

Meer berichten met streektaal als onderwerp op 'sMelssleMs' hier  

Het Dialectenbureau #4 | Lezen & schrijven

Veur podcast Het Dialectenbureau #4 luuster hier op Spotify 👉

of via MAX-Vandaag 👉

Meer berichten met streektaal als onderwerp op 'sMelssleMs' hier 👉

Op HET BUREAU van Voskuil | DAAN 👉

Het Dialectenbureau #3 | Wetenschap & dialect

Manges ok de introductie (17-04-2023) deur Marc van Oostendorp op MAX-Vandaag beschikboor 👉

Er wordt al ongeveer 150 jaar onderzoek gedaan naar dialecten, maar dat is nog niet makkelijk, vooral niet als het gaat om het verleden van het dialect. Ook omdat er geen opnames bestaan. Onderzoekers hebben in de loop van de tijd manieren gevonden om dat toch te doen.

Cor van Bree is in Nederland een absolute autoriteit op het gebied van taalonderzoek. Een inspirator voor mij en vele anderen. Tot de vorige eeuw werd vooral standaardtaal onderzocht, maar onderzoekers zagen dat dialect eigenlijk veel interessanter was om te onderzoeken. Want dan moet je het veld in. Vergelijk het met een Bioloog; die verkiest de wildernis toch ook boven een aangeharkte tuin? En Cors wildernis, dat was het Oosten van Nederland. 

Luis Miguel Rojas Berscia is taalwetenschapper. En hij doet niet alleen onderzoek naar taal, hij spreekt ook heel veel talen, namelijk 35.

Kristel Doreleijers doet onderzoek naar dialectgebruik onder jongeren. Onder de Brabantse jeugd doet zich een interessant verschijnsel voor dat we op meer plekken tegenkomen: overdreven dialect, hyperdialect. 

In Groningen zijn hoogleraar Martijn Wieling en zijn promovendus Martijn Bartelds druk doende met het behoud van op het oog stervende talen zoals het Gronings dialect. Dat doen ze doormiddel van kunstmatige intelligentie. 

Het Dialectenbureau is een co-productie van Omroep MAX en Visionair Ordinair.#3 - Wetenschap en dialect met Kristel Doreleijers, Cor van Bree, Luis Miguel Rojas Berscia en Martijn Wieling |

Veur podcast Het Dialectenbureau #3 luuster hier op Spotify 👉

of via MAX-Vandaag 👉

Meer berichten met streektaal als onderwerp op 'sMelssleMs' hier 👉

Het Dialectenbureau #2 | Dialect en muziek

Aflevering #2 | Dialect en muziek 👉

Manges op 18 meert 2016 ha'k jao haost 'ezegd:

  Regio 8 | Hans Keuper blij met aandacht voor streektaal  👉

actuele omsmeders

BOSWACHTER, ALERT | Bert Bevers

 

Een hert verstijft op schrikafstand. Het eerste

graag gebladerte valt net zo onverwacht als in

 

de tijd dat ge nog schuchter jong waart. Toen 

de berken werden geveld klonken nog koren in 

 

verdunde streektaal door ademvrije struiken.

Nu zwerft dwalend in zijn janken weer de wolf.

 

Zowel Bert Bevers met zijn bijdrage BOSWACHTER, ALERT aan de Enghuizer Dialogen XII in de catalogus van de 22ste Kunstwandelroute Hummelo als Helma Snelooper met ontsnippering 👉  in Achterhoek Nieuws | week 16 signaleren de wolf. 

Net als gisteren bij diverse media, waarin het opgejaagde dier acteerde en door de straten van Doetinchem rende. Sylvia de Wolf-De Wolff zag het en meldde de gebeurtenis 👉

Weer September

Achterhoek Spektakel Toer | Ulft | 4 augustus 2013 | Beltmancomplex | Dichterspodium

Uit: Van Vroeger en Now | gedichten en verhalen in de streektaal | onder redactie van Derk Jan ten Hoopen en Henk Lettink | Uitgave: Dialectkring Achterhoek en Liemers in samenwerking met Uitgeverij Fagus, IJzerlo 2012

Ondertussen in Nijmegen

Dinsdag bij Ineke Berenschot samen een tekst doorgenomen. Luisteren naar haar streektaal van Halle is altijd een feest.

Meanwhile in Corona | Yenn Zed | Dump The Trump

Op de Lombardische radiozenders heb ik het protestlied nog niet gehoord. Maar al wel kunnen beluisteren via social media: You Tube⇲, Spotify, i-Tunes, TikTok, etc.

De opmerkelijke hoesfoto is inmiddels via Google Images getraceerd. Yenn is gefotografeerd in het stadje Merida, ten westen van Madrid om precies te zijn in de Calle  John Lennon⇲. 

Overigens was het niet de eerste maal dat John Lennon het pad van Yenn kruiste. Lees hier zijn herinnering aan die andere keer| 01-01-1968⇲

Yann Zed vertrouwde mij eind vorig jaar toe, in het kenmerkende Amerikaans Borculoos⇲ taaltje van hem-waarin je de klankkleur van de Achterhoekse streektaal nog kunt horen- dat hij zijn inspiratie voor de protestsong vond bij Wally Tax⇲. 

Welke 65+-er  herinnert zich niet Lying All The Time van The Outsiders⇲ 

The Outsiders | Lying All The Time | 1966 

'sMelssleMs' zommerakademie | Plat manges hoge op estokken en de illusie

Hans Keuper gaf dit jaar op 16 mei j.l. de Komrij-lezing. De lezing met een zeer lezenswaardig relaas over de geschiedenis van de Nedersaksische streektaal. Een aanrader.

De Gelderlander 01-05-2019 | Hans Keuper zingt en blaast op zijn hoorn tijdens Komrij-lezing⇲

Ook verscheen onlangs de handige inleiding in de Nedersakische taal en literatuur.  Nedersaksisch in een notendop

 Gelderland

 Lex Schaars

Hans Keuper en Hermen Bomhof

In Neerlandistiek bespreekt Marc van Oostendorp het boek en concludeert in zijn recensie: 

"Onbruikbaar

Als je echter één conclusie kunt trekken uit het vandaag te verschijnen handboek Nedersaksisch in een notendop, is het dat er behalve de politiek activisten weinig mensen zijn die geloven in de fictie van het Nedersaksisch. Het hele boek door wordt er steeds weer onderscheid gemaakt tussen het Gronings, het Drents, het Stellingwerfs, het Veluws, enzovoort, of het nu gaat om de grammatica of om de ‘letterkunde’. Met name als het gaat om het laatste onderwerp is tamelijk evident dat er helemaal geen Nedersaksische literatuur bestaat: er zijn alleen mensen die in hun eigen dialect schrijven, maar die heb je overal elders ook, en het is helemaal niet duidelijk dat een dialectschrijver uit de Achterhoek zich nu meer aantrekt van wat er in Twente gebeurt dan wat er in Noord-Limburg gebeurt." Lees meer hier⇲