Nieuwsgierig en argwanend keek hij even in de wereld rond, maar nu ligt hij alweer één meter diep onder de grond.’ Deze tekst mag op zijn grafsteen komen, zegt schrijver, kunstenaar en muzikant Jonah Falke als het hem door De Gelderlander wordt gevraagd. Falke werd in 1991 geboren in Ulft, in de Achterhoek. Hij studeerde fine art painting in Enschede, bracht tussen het exposeren in binnen- en buitenland door een plaat uit én schreef zijn debuutroman, Bontebrug, (2016). Daarna volgden nog De mooiste vrouw van de wereld (2019) en Dagboek uit Zundert (2020).
In 2018 begon hij met schrijven voor De Gelderlander, waar hij vaste columnist is. Later volgden verhalen voor Vrij Nederland (zoals: Hoe schrijver Jonah Falke van het vmbo in een hoogopgeleide bubbel belandde), kunsttijdschrift See All This, De Correspondent, ELLE, HP/De Tijd en columns voor Nooit meer slapen, waar hij maandagnacht te gast was 👉.
De Dichtersbankjeswebstee komt langzamerhand weer uit het zomerreces. Vanaf vandaag zal de bankjeszetter weer regelmatig pogen uit de diverse voorraden zijn collectie aan te vullen. Uit de voorraad van Albert Hagenaars⇲ een bijzonder bankje uit het hoge Noorden, aan het Damsterdiep, bij één van de hangende keukens van Appingedam>
Woensdag j.l. reisde ik af naar Klein Dochteren om Louis Radstaak bij te praten over de wijzigingen en aanvullingen bij de revisie van de Verhalenbankjesroute Oude IJsselstreek.
Gisterenmorgen nog twee opnames gemaakt in de Silvox-studio. Inmiddels is Caspar bezig met de afwerking. Daarna in Wals gecontroleerd of het beoogde bankje er nog wel staat. Niet dus. Maar wel een mooi alternatief kunnen vinden; een Picknickplaats. Vandaag in Klein-Dochteren met de webstee aan de slag.
Bij toeval hoorde ik eergisteren van de studiobaas Caspar Falke dat de auteur
Hugo Hoes⇲ daags erna ook voor een andere klus op Bontebrug zou vertoeven. Prompt hem geappt en gestrikt voor een fragment uit zijn verhalenbundel Fijne familie⇲dat ik sowieso in mijn kop had zitten als geschikt verhaal voor een Verhalenbankje⇲ in het centrum van Silvolde. Maar ik was er nog niet aan toe gekomen hem daar voor te benaderen. Gisteren was het dan zo ver.
Vandaag een groot deel van het nieuwe materiaal voor de Verhalenbankjes opgenomen. Een voortvarende dag, morgen ook nog een verrassing opnemen en dinsdag verder.
Vanmorgen met de studiobaas van Silvox⇲Caspar Falke⇲ het draaiboek doorgenomen en afspraken gemaakt voor de opnamedagen 30 juli en 4 augustus a.s. Daarna in Westendorp een bespreking in Kulturhus de Vos, alwaar ik bij toeval een van de auteurs op een der bankjes 'integen' kwam op de alternatieve Via Gladiola.
Natuurlijk veranderen er nogal wat zaken in de gebouwde omgeving. Dat merk je als je tien jaar later nadat de route werd uitgezet een en ander nog eens opnieuw met de fiets aflegt en met frisse ogen bekijkt. In Terborg werd ik aangenaam verrast dat op de route twee verhalen ondertussen een fysieke vertaling hebben gekregen. De sage van 't Gluujende peerd en de klassieker van A.C.W. Staring Het Vogelschieten zijn onderweg ook elders te lezen. De sage in het 'stadspark' dat is ontstaan tussen Walstraat en Wijngaarden. Daar waar ooit de Jeugdherberg heeft gestaan, en daarna het Sociaal-Kultureel Centrum de Kameleon. Ik herinner me van toentertijd dat in de zomer jeugdherbergvader Bertus Rietman 's avond op de Paasberg regelmatig het verhaal van 't Gluujende Peerd met verve wist te vertellen in een spookachtige setting. Tegenwoordig hebben ze in Terborg daar Escaperooms voor ontwikkeld.
Het Gluujende Peerd van Terborg | Scenario en tekeningen: Bert Taken
Ruim 50 kilometer in mijn benen (inclusief de vergissingen en extra controles). Langs buurtschappen met de raadselachtige namen als Wals, Wieken en Milt. En over wegen die sprookjesachtig luisteren naar Nachtegaalpad, Asbroek, Hoge Rokken, Koksallee.
Bibliotheek Gendringen | De Bringenborg | geboortehuis A.C.W. Staring.
Na tien jaar wordt de Verhalenbankjesroute⇲gerevitaliseerd. Er worden aanpassingen gemaakt in de route en nieuw materiaal opgenomen. Ook in het kader van de opening van het Toeristisch Inspiratiepunt⇲ op het DRU-industrieterrein te Ulft. De komende week maar ook al hiervoor fietst ik de route's om te kijken waar aanvullingen kunnen en wijzigen moeten. Hier de controlerit van het noorden⇲
Na tien jaar wordt de Verhalenbankjesroute⇲gerevitaliseerd. Er worden aanpassingen gemaakt in de route en nieuw materiaal opgenomen. Bureau Achterhoek Toerisme specifiek onderdeel gemeente Oude IJsselstreek heeft daar geld voor gevonden. De komende week maar ook al hiervoor fietst ik de route's om te kijken waar aanvullingen kunnen en wijzigen moeten. Hier de controlerit van het oosten⇲
Op eerste kerstdag FIJNE FAMILIE tussen de kerstgebeurtenissen door met veel plezier tot mij genomen. Genoten van de door Hugo Hoes mooi neergezette tijdsbeelden. Na GEBAKKEN LUCHT het tweede boek dit jaar waar buurtdorp Silvolde een belangrijke rol speelt. Daarmee houdt ook elke gelijkenis op. Als je het bij Eric Schuurmans GEBAKKEN LUCHT vooral kunt hebben over een ik-zit-mezelf-in-de-weg-boek dan is FIJNE FAMILIE een 'ik-voel-me-goed-boek'. Jeugdsentiment uit de jaren zestig en zeventig. Trixie en Klop-Klop, openen een smaakwereld van jewelste. Bij Wijze Uil over het Sizoka (Silvolds Zomerkamp) kreeg ik een dia van de bij mij als voormalig wethouder jeugdzaken (en indirekt mijn broodheer) bekend staande vader Jacques Hoes -maar dan als indiaan- weer voor het geestesoog.
Tropisch Oosten zag ik nog nooit zo treffend beschreven, idem dito de gymnastiek les, het bordspel Monopoly chaotisch op de grond gespeeld door acht kinderen in ingewikkelde houdingen. En wat je allemaal met het namaak geld kon doen. Het schoolplein met het voor mij totaal onbekende 'piemeltikkertje' (-in ieder geval niet ruim tien jaar daarvoor- in het protestante preutsere Varsseveld). Verder elk hoofdstuk een feest van herkenning.
Met als onovertroffen hoogtepunt de slap-stick in De Kappenbulten. Hoes' vader suggereert door eerst via allerlei omwegen uren door de Achterhoek te rijden een reis naar het buitenland, om in werkelijkheid 13,6 kilometer verderop in Halle op camping de Kappenbulten te eindigen ('Voilà, la Belgique', zegt vader, die ook Frans gaf.) Het vakantieverhaal dat al eerder in de VPRO-gids van 2011 verscheen zoals ook het verhaal Kerst in het Kerstnummer van vorig jaar.
Schitterende nieuwe neologismen las ik; troostsoep, troostsnoep, familieuitdrukkingen: Bernts was ernst. Geweldig hoe een enkel woord wonderlijke herinneringen naar boven laat komen die ik echt vergeten was; 'grijs grot papier', 'blokjes voetbal', 'visvormige schalen', 'ventielwonden', ... Hulde!
Wel vroeg ik me af waarom Stef Kaak in Silvolde opeens Fred genoemd wordt? Maar nog meer of de stukken soms eerder als column verschenen zijn? Daar een aantal maal situaties en personen herhalend opnieuw geïntroduceerd worden (Elly Kolks, Guus Hiddink, het balkonpodium van het café op de Markt, het voorzitterschap van de voetbalclub). Of heeft de schrijver weinig vertrouwen in het kortetermijngeheugen van de lezer? Ik hoop het boek in januari te kunnen bezegelen met een handtekening als Hugo bij ons in Varsseveld komt voorlezen.
Ook opmerkelijk dat het karakteristieke woord 'krang' uitgelegd wordt omdat het om lokaal dialect zou gaan. Krang staat gewoon in de dikke van Dale, niet typisch een dialectwoord. Is in het Nedersaksische gewest wellicht beter bewaard gebleven.
Zowel Gebakken lucht als Fijne familie zouden overigens mooie fragmenten voor een eventuele uitbreiding en/of aanvulling van de Verhalenbankjesroute> kunnen leveren. Zo ook het nog helemaal niet echt ter sprake gekomen De Boer op van collega columnist Irene van der Aart>. Ook al zo'n schitterend debuut in de ik-voel-me-goed-klasse. Maar dan wel in-het-beste-van-twee werelden in het hier-en-elders.
Het instituut Praktische Poëzie zal ook in de middag vanaf 15:00 uur in de Bibliotheek voordrachten verzorgen. Afwisselend: Bert Scheuter, Louis Radstaak en Hans Mellendijk en diverse muzikale optredens door leerlingen van de Muziekschool Oost-Gelderland. Door het hele gebouw van de DRU Cultuurfabriek hangen gedichten uit o.a. de Verhalenbankjesroute>
