zaterdag 1 maart 2014

Palindroom

Pa, 'k loop tot poolkap.

Met Achterhoekse Ogen | Uitzicht [Locus Focus II]


Uitzicht  | Hans Mellendijk, Gelders Dagblad, 22 september, 2001

M’n lief en ik hebben net de Belvedère, de uitzichttoren in het Arnhemse Sonsbeek, beklommen en genieten van de weidse blik. In de verte herkennen we aan de Martinitoren, Doesburg. Rechts aan de einder ligt Montferland. Ergens daartussen traceren we ons geboortedorp. Dan draai ik me om en kijk richting centrum stad. Vanmorgen zagen we in een grafkelder van de Eusebiuskerk hetzelfde uitzicht, in maquettevorm. De binnenstad uitgevoerd in kaarsenvet. De gebouwen als brandende kaarsjes. Een offerbeeld voor een stad die de oorlog maar niet kan vergeten. Een devoot hoogtepunt van Locus Focus. 

Ik bezoek het kunstspektakel voor de tweede keer. Opnieuw m’n plaats bepalen. De zwarte spelden in het park die met hun reusachtige knoppen tegen de ranke naar de hemel groeiende bomen leken te rusten blijken -nu ik beter kijk- met ijzerdraadjes aan de stammen bevestigd. Tweederangs etaleurswerk. Het kan verkeren. Teleurgesteld vervolgen we de beeldenroute in het magnifieke park op de miezerige middag.

Aan het eind van de wandeling bekijk ik opnieuw het kunstobject dat vanwege vandalenstreken werd aangepast. Het is geen verbetering. Oorspronkelijk een uiterst onschuldig werkstuk. Een ijscowagen met een afwisselende aan- en uitknipperende neon boodschap: Ice-Cream/Nice Dream. Een kinderlijke treurmars weerklonk uit het bestelbusje dat op het water leek te drijven. Uitgegleden op het ijs. Het werd om onbegrijpelijke redenen regelmatig mikpunt van vernielzucht. Het is nu door de kunstenaar letterlijk veranderd in een doelwit. Het publiek wordt uitgenodigd het te stenigen. Geef de beesten te eten. Mijn hart versteent om zoveel onbegrip, van zowel kunstenaar als publiek. Het opent zich weer als ik voorbij de grote waterval twee jongetjes ijs zie verkopen. Ze hebben een toonbank van zwerfhout getimmerd en daarop het ijsjesembleem dat de ijscokar sierde, nageschilderd. Prompt komt de zon weer vanachter de wolken tevoorschijn. Ik trakteer onszelf op drie ijsbolletjes. De opbrengst is voor een milieuvriendelijk project, aldus de vroegwijze ondernemers. Het groene doel behelst de aanschaf van een radiografisch bestuurd zweefvliegtuig.

Als we in de namiddag uit de bus van lijn 20 stappen om terug te reizen naar de Achterhoek zie ik op het, in de steigers staande, stationsplein een bord dat ogenschijnlijk tot vandalisme uitnodigt: “Hier wordt vakkundig gesloopt door Van Dalen”. De werkelijkheid is soms lachwekkender dan een tweederangs cabaretier kan bedenken.

Een maand later op het werk vertel ik in de middagpauze de anekdote aan een Arnhemse collega. Ze glimlacht. Na vijven rij ik fluitend onder het ietwat vermoeid groene lover van de Slangenburg naar mijn woonstee.

Eerst toch maar even langs m’n staminee voor een bakkie leut en het laatste nieuws. De televisie staat aan. Het voetbal is nu toch nog niet begonnen? De uitbater van ’t Veertje geeft me nauwelijks de kans de leestafel te bereiken. “Hei’j ’t al geheurd wat d’r is gebeurd?” Ik knik nietsvermoedend van nee. “D’r bunt leu die bliekbaor ’n ontzettende hekkel an Amerika hebt. Hoe is’t toch meuglijk?” Dan zie ik de ravage aan. Traag dringt de catastrofe tot me door. De Twin Towers, ooit genoot ik daar van het uitzicht op de ‘vrije wereld’. Nu doelwit in een onwerkelijke film. Een slecht James Bond scenario. Geheimagent 007 zou het op het laatste moment hebben verijdeld. Alle vergelijkingen lopen mank. 

Troostend flitsen de brandende kaarsen in de catacomben van de Eusebiuskerk mijn netvlies voorbij. Ik drink onthutst de koffie op, reken af en snel naar huis. In ongeloof blijf ik met een wederom versteend hart de hele avond verbijsterd aan de treurbuis gekluisterd. Langzaam maar zeker vormt zich het inzicht dat het uitzicht op een verdraagzamere wereld rampzalig is gesloopt.




Plat gespöld | Doar kump praot van


donderdag 27 februari 2014

In herinnering Jan Hoet | 1936 - 2014

Jan Hoet | God & ik | Kerk en Leven | 12-09-12

Een groot tentoonstellingsmaker is heengegaan. Lees hier meer Het Parool>   VK>

Met Achterhoekse Ogen | Locus Focus



Locus Focus | Hans Mellendijk, Gelders Dagblad 28 juli 2001

Terwijl de vaste jongens café ’t Veertje lallend verbouwen tot een pontje naar de bouwvakvakantie, struikel ik over een been. “Hé cultuurbarbaar, last van strukelbeestjes?” Eénmaal mijn rustplek gevonden, dwaal ik af naar kalmer momenten. Een wandeling in het Arnhemse Sonsbeekpark. Een personeelsuitstapje naar Jan Hoet’s kunstmanifestatie Locus Focus.

“Zonder geluk valt niemand van het dak” vloeide ooit uit Jan Hanlo’s pen en dankzij zo’n soort geluk was bij Syntus de software in ‘de Lint’ nog niet aangepast en hoorde ik “Halle, Westfalen” door de trein schallen. Het schoolreisjesvakantiegevoel kón niet meer kapot. Niks mooiers dan voorpret. Hocus Pocus, Locus Focus, voor ik er erg in had liep ik over de Zwanenbrug, in het prachtige beekdallandschap. Sonsbeek, het stadspark dat Arnhem nog zo’n heerlijke provinciale uitstraling geeft. Fin de siècle óp en tóp. 

Echter op het moment suprème staan herinneringen aan vorige Sonsbeektentoonstellingen me in de weg. Daad doodt het verlangen. Pas nu, enkele weken later, dansen me de beelden als een feest voor m’n ogen en wil ik terug. Zoals we bij voetballen een patatgeneratie kennen zo is er in de beeldende kunst een pretparkgeneratie. Deze zomer is ze in Arnhem neergestreken. Wat me in eerste instantie tegenstond slaat om in bewondering. Pretparkuitstraling, een natuurlijker keuze voor de lusthof Sonsbeek – het negentiende eeuwse in scène gezette landschap- is niet mogelijk. Een pluim op Jan’s hoed.

Het wonder bij de doorgang onder de waterval; opeens valt het klaterende geluid stil. Ik kijk door een rechthoekig kader, dwars door de waterstroom heen. Het filtert het uitzicht tot een abstract -impressionistische stomme film. Dan valt het oog van groepshoofd Karin op een ijscokar. Ze wil trakteren. Echter schijn bedriegt. Het blijkt een niet begrepen kunstwerk over gedoogbeleid en troeteljunken. Na vandalisering resteren van de neonletters ‘Ice Cream-Nice Dream’ alleen ‘I am’. Over stijl valt te twisten zei het brood en gooide zich voor de duiven.

Af en toe horen we een plons in een zompige vijver. Bedriegertjes? De boelekearl? Een parel is ons zonnestelsel dat glinsterend zweeft boven een andere vijver. Kompaan Irene wijst me in het idyllisch beukenbos op de donkere kijkers van de bomen. Buiten mededinging, betoveren oogvormige knoesten het woud. Fluusterdingen. Dan hoor ik uit het bladerdak wilde beesten. Burgers’ Bush? Nee, een grapje van een kunstenmaker dat me terug doet verlangen naar een zinderend tuinfeest op Sinderen. Waar uit verstopte luidsprekers overal de zee te horen was. 

Karel Appel weet me te verbazen met een uit zwerf- en afvalhout opgetrokken assemblage. Ik kijk beter en voel dat het in brons is gegoten. Bedrieglijk echt. Een blijvertje, hoop ik. Zo ook, de ronde grasheuvel, waar collega Jan eindelijk zijn draai vindt door zich heel Westers, rechtstreeks naar het hoogste punt te banen. Andere vakbroeders geven zich over aan het Oosters meditatieve en schrijden, via de twee tegen elkaar indraaiende paden, spiraalvormig naar de top. 

Een laag zilveren lepeltjes in een houtwal verbeeldt een geologische fictie. Angstaanjagend zijn de paardenkarkassen in de bomen. De dames in ons gezelschap krijgen hoge nood als ze verderop de plasboom ruiken. 

U kunt natuurlijk ook mooi in de Achterhoek blijven en kijken wat ze in Ruurlo rondom het labyrint hebben uitgespookt. Maar dan kom je de lagere regionen in kunstenland ‘integen’. In Arnhem zit deze zomer de eredivisie. Tja,... ik weet het, smaken verschillen. Aover smaak völt neet te nölen zei de snieder en hie nei'jen zien wief 'n oor an.

U bespaart sowieso een vermoeiende file naar de Efteling. Ik ga in ieder geval in de vakantie de rest bekijken. Opnieuw mijn plaats bepalen. 



Amsterdam human birdwings | Floris Kaayk


woensdag 26 februari 2014

Concreet | de film


Louis Radstaak maakte deze opname van de voordracht van CONCREET> afgelopen zondag op Sorghvliedt te Hoboken, Antwerpen.

Geef ons heden

Hé dat briefje komt me bekend voor! #erwtenpareltjesinmacaronischelpjesenhamblokjeszureroom
#pannekoekmetspekenjam
#riniziek

Zie voor meer hier>