Elders

Pannekoekenpad | Landgoed Idink op Sinderen | vernoemd naar ex-burgemeester van de voormalige gemeente Wisch [jammer dat het toponiem is verdwenen, maar gelukkig nog niet gewist uit mijn paspoort]. Hein Pannekoek, de burgervader die het olifantspaadje gedoogde. Maar naar men mij wist te vertellen ook vernoemd naar het overheerlijke gerecht; voor de vermaladijde spellingswijziging van 1996. Campinggasten van het voormalig terrein Gussinklo pleegden 'binnendeur' naar een nabij gelegen pannekoekenrestaurant te gaan. Of was het andersom? Werden er pannekoeken gebakken in de kantine van de kampeerinrichting?

Zwarte Cross 2014 | Pannekoeken Oud Hollandse spelling, Oud Hollands gerecht!

In memoriam | Lukas Rosing

Lukas Rosing | © Hans Broekhuizen

D'r wordt weer driftig gehakt in het bos van generatiegenoten. Ik kan het eigenlijk nog niet bevatten, maar las het net op Facebook bij Sander Grootendorst. De inspirerende uitgever van Poëziepuntgl, initiator, stimulator, oprichter van uitgeverij Kontrast is zaterdag j.l. uit de tijd gekomen. Lees hier meer> en daar> dG> Ik wist dat hij langdurig ziek was maar toch, ..

Door Achterhoekse Ogen | Atlas

Atlas | Hans Mellendijk, de Gelderlander 10 mei 2oo3

Op 4 mei bladerend door ‘Die dag in mei vergeet ik niet’, een Ooievaar Pocket uitgegeven in 1995 met de mooiste Nederlandse bevrijdingspoëzie gekozen door Hans Warren, valt mijn oog op een fragment van het gedicht ‘De bevrijding van Dalfsen’ geschreven door Victor E. van Vriesland.

 “Dit was wat aan berichten wij vernamen/Door radio of van bekenden: Bij/Dinxperlo kwam op achtentwintig maart/De strijd voor bevrijding van ons land/Op Nederlandse bodem. Megchelen,/Gendringen, Voorst en Ulft hadden al dagen/Tevoren onder vuur gelegen. In de/Laatre berichten doken toen al spoedig/De namen op van Zutphen en van Lochem,/Westervoort –de geboorteplaats van Dèr Mouw -,/Hengelo,Enschede, Aalten, Haaksbergen,/Delden, Groenlo. Men naderde ’t nabije/Ommen. Als een vloedgolf zwol de emotie.”

Een gedeelte uit een langer verhalend gedicht over de laatste oorlogshandelingen in Oost Nederland, 1945. Het hele gedicht roept associaties op met de verhalen in ‘Er Op of er onder’. Een boekwerk dat een jaar na de Tweede Wereldoorlog verscheen met als ondertitel: “Hoe Achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd.” Een boek dat in mijn herinnering in de jaren vijftig, zestig in elke Achterhoekse boekenkast stond –behalve bij de mensen die fout waren geweest, maar tja daar kwam je niet- en waarvan de foto’s me als kind het meest intrigeerden. Spannende oorlogsverhalen, die tijdens de met sigarenrookwalm bezwangerde verjaardagvisites werden opgedist en waar ik aandachtig met rode oortjes naar luisterde, versterkten het beeld. Beangstigende afbeeldingen van kapotgeschoten gebouwen. Gebombardeerde treinen, verwoeste straten. Als ik het erfstuk nu weer inkijk valt het allemaal nogal mee. We zijn momenteel ruim een halve eeuw verder en de wereld heeft daarna talloze gruwelijker beelden geproduceerd. Een ijzingwekkende gewenning is opgetreden.

Het gedicht was me nooit eerder opgevallen. Maar op een of andere manier zuigen de reeks Achterhoekse plaatsnamen me nu het gedicht in. Ik noteer het gedicht in mijn bescheiden atlas van literaire fragmenten. Een lullige boekhouding met letterkundige verwijzingen, geordend op plaatsnaam. De oogst deze maand is groot. Zo scoorde ik ter gelegenheid van de Waeke van het Achterhookse en Liemerse Book 2003 de nieuwe gedichtenbundel van Sebastiaan Roes. “Afscheid van Grolle”. Alleen al vanwege de vormgeving een juweeltje in de boekenkast. Prachtige gedichten, voornamelijk in het Groenlose dialect geschreven en met de broodnodige ironie geïllustreerd. Tekenend is een detail uit een schilderij van Hieronymus Bosch dat de afdeling ‘Grolse kwaolen’ begeleidt. Een schedeloperatie ter genezing van de vallende ziekte. De heelmeester zien we op het achterplat terug als zelfportret van de poëet. Ook in deze bundel is de oorlog aanwezig. Onder ander in een cyclus van vijf gedichten, indrukwekkend in hun eenvoud, wordt het onvermijdelijke verwoord. ‘Van Juichende stemmen. Kammeraodschap en jongen aovermood’ op weg naar het front tot een naam op ‘t oorlogsmonument. Aangevuld met een indringende foto van gewonde Amerikaanse soldaten, wachtend op transport op de stranden van Normandië, en een meelijwekkende afbeelding van een huilende veertien jarige Duitse soldaat, krijgsgevangen gemaakt bij diezelfde slag.

Een ander boek zeer de moeite waard en ook briljant qua grafische vormgeving is ‘Wachten op een brief’. Een historische roman geschreven door Martine Letterie. Een uitgave van de Stichting voor Kunst en Cultuur Gelderland, verschenen in de serie Gelderse Cahiers. De jeugdroman speelt zich grotendeels af in het Doetinchem van 1926. Alwaar de zestienjarige Mathilde uit Antwerpen na een hopeloze liefdesaffaire door haar ouders samen met haar tante Jeanne naar toe wordt gestuurd. Om haar op andere gedachten te brengen. In Doetinchem kan ze een opleiding volgen en haar grote liefde Marcel vergeten. Jeanne heeft romantische herinneringen aan Doetinchem vanwege haar gedwongen verblijf in de Grote Oorlog. De Eerste Wereldoorlog toen een miljoen Belgische vluchtelingen naar ons land gekomen zijn. De ontwikkelingsroman rolt zich af in en rondom het voormalige tramhotel Zutphen-Emmerik. Toen nog het knooppunt van openbaar vervoer in de Achterhoek. Ik smul van de beschrijvingen. Waarbij natuurlijk wel meespeelt dat ik in hetzelfde gebouw jaren gewerkt heb. Ook het lief en leed gedeeld heb. Nu is het afgebroken en heeft het plaats gemaakt voor het ‘aquarium’ van de Gruitpoort. Ook voor volwassenen die houden van een snufje nekhaartjesromantiek en af en toe een traan, een aanrader.

Eindelijk heeft Doetinchem dan nu ook een kloeke verwijzing in mijn atlas. Wat dat aangaat behaalt Winterswijk vooral dankzij Komrij, maar ook Krosenbrink een hogere score. Okay de dichter Dèr Mouw woonde in Doetinchem maar schreef pas zijn indrukwekkende oeuvre van vijfhonderd bladzijden sprankelende poëzie toen hij het provinciestadje na een conflict ontvluchtte.

Namidweektrailer | 20.000 days on earth | Iain Forsyth & Jane Pollar | feat. Nick Cave

AST | terugblik Beltmanpodium

Vlok luistert liggend naast oppas naar tijdelijk baasje Sander en het gedicht Buitenzijn>

Ondertussen in Ratum

De Waggelstroete | PLATPRAOTEN mo'j können! | I

Omstreeks 1987 verschenen er op openbare plakplekken in de Achterhoek affiches (à la Loesje>) feitelijk een cursus Achterhoeks. Geïniteerd naar mijn weten door Hans Keuper, Henry Wijnroks, Abel P. de Vries, Joep de Graaff en Han Arentsen. Vanaf nu elke week (zolang de voorraad strekt) twee posters die toendertijd onder verantwoording van Stichting De Waggelstroete i.o verschenen en die ik heb kunnen kieken in de ingang naar het Beltmanpodium tijdens de Achterhoek Spektakel Toer te Ulft, j.l. zondag. 

Ontwerp posters: © Joep de Graaff

Hackfort-Enghuizen | zoek de verschillen.

 Landgoed Hackfort | Vorden

Landgoed Enghuizen | Hummelo

Landgoed Hackfort | 'Hannah wo ist das Blei geblieben?'

Landgoed Enghuizen

Landgoed Enghuizen 

Blijkbaar nieuwe inzichten, bij het herplaatsen van Monument voor de vluchteling. Ik miste het interieur in Hannah Bloms werk op Hackfort. 'Hannah wo ist das Blei geblieben?' De plek in Enghuizen vond ik ook beter passen. Beter zichtbaar vanuit de verschillende zichtlijnen. 

Megaselfie Zwarte Cross | Frans Miggelbrink

Collega columnist Frans Miggelbrink blikte afgelopen zaterdag in de Gelderlander terug op de editie 2014 van de Zwarte Cross | Megaselfie>

AST | Beltmanpodium

Foto: © Hans Mellendijk | Kleine vos

Het was Nationale Vlinderteldag volgens Sander Grootendorst. Hij kan het weten want hij is lid van het collectief  Vlinderwerk. Hij was vandaag alleen gekomen, toch ook weer niet, zijn compagnon was op vakantie en hij mocht op haar hond  Vlok passen. Henk Krosenbrink was helaas verhinderd door een aanval van de eikenprocessierups waren zijn ogen aangetast wist hij Bert Scheuter 'smorgens aan de tefoon te melden. 'Daor he'k wal 'n paar dagen last van' had hij verteld, moar dan komt er weer 'n nieuw vliesje op.' 'O moar dan bun'j eigenlijk 'n roepe (rups) en wo' j doarnao weer as ni-j 'n prachtige vlinder' had Scheuter geantwoord. 'Jao, jao at maor geen doodskopvlinder is.' Al improviserend vulde HiPP de gaten in het programma. Alles viel samen ineen. Mooi weer en rustig publiek en een onmundig mooi samenspel van natuur, poëzie en muziek. Ben Simmens begeleidde de dichters als vladderende vlinders in een vlindertuin. Kapell Karamell 👉

Maarten Buser>

uit Zweden was tussen de poëzieblokje gelardeerd. Mooi man, tot volgend jaar. 

Ondertussen in de bouwkunst

Slechts een detail van de balkonrand van het imposante kunstengebouw DE ROZET te Arnhem; helaas de batterijen van de i-Phone op, vandaar geen andere opnames uit mijn privéarchief. Maar hier> meer van hetzelfde architectenbureau Neutelings-Riedijk dat zo mooi de buitenruimte weer naar binnen brengt en omgekeerd. Zoals ze dat ook deden bij de nieuwe bibliotheek Het Eemhuis te Amersfoort, en het Museum Aan De Stroom te Antwerpen. Feitelijk voortbedurend op het werk van Piet Blom>.

HiPP presenteert Beltmanpodium, podium 7 van Achterhoek Spektakel Toer

Vandaag niets te doen? De Achterhoek Spektakel Toer 'vengt an' op het DRU-Industriepark te Ulft vanaf 12:00 vanmiddag. AST is da, Heute nog!  Louis Radstaak, Hans Mellendijk en na nu pas bekend toch ook Bert Scheuter, net op tijd terug uit Zweden, zullen het Beltmanpodium ( 7) presenteren. De dichters Maarten Buser, Sander Grootendorst en Henk Krosenbrink zullen er in afwisselende blokjes hun gedichten voordragen. Ben Simmes speelt er piano bij zie meer hier> Ook Kapell Karamell zal er zijn. 

Zondagclip | David Bowie | Space Oddity