Ondertussen op de Kruisberg

Kunstroute PASSIE op de KRUISBERG

Voor de tweede keer hebben kunstenaars uit de regio samen met gedetineerden van de Penitentiaire Inrichting De Kruisberg te Doetinchem gewerkt aan de totstandkoming van een kruisweg. In 2010 trok de eerste PASSIE op de KRUISBERG 3500 bezoekers, die tijdens het lopen van deze kunstroute geraakt werden door het resultaat van deze bijzondere samenwerking.

Wat kunt u zien?

15 kunstwerken die staan opgesteld op een mooi, heuvelachtig stukje bos op het terrein van de P.I., dat speciaal voor dit doel gedurende 4 weken is opengesteld voor publiek. Kunstenaars en gedetineerden lieten zich inspireren door de 15 kruiswegstaties, zoals die sinds de 15e eeuw in en rond kerken en kloosters te vinden zijn.

In de werkzaal van het Huis van Bewaring hebben de kunstenaars samen met de gedetineerden gesproken over de vorm van het kunstwerk en ook, voor zover mogelijk, een begin gemaakt met de statie.

Wat is een kruisweg?

Een kruisweg is een afbeelding van de lijdensweg die Jezus Christus ging vanaf het gerechtsgebouw naar de heuvel Golgotha, de plaats van zijn kruisiging, tot en met zijn graflegging. In een moderne kruisweg wordt vaak als laatste statie een kunstwerk over de opstanding toegevoegd. Steeds vaker wordt ook het lijden van mensen, van de natuur en de wereld uitgebeeld en in verband gebracht met wat Jezus doormaakte.

Hoe lang staan de kunstwerken op de Kruisberg?

Gedurende 4 weken van 16 maart tot 14 april 2013.

Waar begint de kunstroute?

Vanaf 17 maart kunt u een boekje met meer informatie over het project en een routebeschrijving halen bij het startpunt van de route: hotel-restaurant De Kruisberg, Kruisbergseweg 172 te Doetinchem. De route is bereikbaar met een trap, gemaakt van boomstammen en via een glooiende opgang, waarlangs rolstoelers met behulp van een of twee sterke begeleiders de Kruisberg kunnen beklimmen.

Organisatie:

werkgroep Catharina Spiritueel, Protestantse Gemeente Doetinchem http://doetinchem.protestantsekerk.net

DdA | Achterhoek Nieuws | DICHT | week 11

Hans Mellendijk 👉

De dichter liet zich inspireren door de verbeeldingsroute  ‘Langs de Kruisweg’ die in Winterswijk op vijf locaties door tien beeldende kunstenaars is opgezet. 

 

 

Zag ik mangs

In de Achter-

berg ik spegel

in de schemme 

van de stilte.

 

Mangs zag ik later

het water in

wien veranderen.

 

Mangs zag ik stoeten

unmundig uut

handen brekken.

 

Mangs zag ik blinden

ziend en doven

heurend sprekken.

 

Mangs zag ik al eer

de roerganger

ovver het meer.

 

Mangs zag ik vrede

kansen geven

in hotelbed.

 

Mangs zag ik stromen

uut de rotsen

gulzig gulpen.

 

Mangs zag ik vurig 

tongen baoven

heufd flakkeren.

 

Mangs zag  ik daor de

pinksterblomen.

 

Mangs zag ik een keer.

 

Mangs al meer.

 

Uit de oude doos | Ontvangenis

Ontvangenis

Carl Jung noemt het synchroniciteit. Het verschijnsel zou een wetmatigheid zijn die ons de mogelijkheid geeft om de diepere symboliek van het leven te zien. Ik spreek liever van een overdreven toevalligheid. 

Tijdens ‘nDrom, een theatrale wandeling over het landgoed Idink deelde actrice Hermi Hartjes repen textiel uit, die de wandelaar aan een boom diende te knopen, met een positieve wens in gedachte. Ongeveer gelijkertijd maar dan ’s avonds kon men bij Buitengewoon, in Doetinchem een lantaarn met een wens te water laten of laten opstijgen. Een gebruik uit het Verre Oosten. In de catalogus van de Kunstroute Beeld en Landschap 3 te Zieuwent met als thema Heilige huisjes, hoge hemels zie ik op hetzelfde moment, als ik die avond de gids cadeau krijg en nieuwsgierig door- blader dat bezoekers de kans krijgen Gebedsvlaggetjes in de wind te hangen. Deze voert de wensen over heel de wereld en verwarmt elk hart. Het lokt mij in ieder geval naar de kerkepaden voor een wandeling. Vijftien kilometer. Eens voelen of ik al voldoende ben gerevalideerd.

Voorbij de iets uit het lood staande Kruisweg - de begeleidende tekst van Jan Kruip: ‘Het niets is iets - het is niet niets/Het niets kan niet iets niet zijn .’ brengt mijzelf ook enigszins uit het evenwicht - zie ik dat Nature strikes back, een kunstwerk van Ben Klumperink uit de eerste editie, terug gegeven wordt aan de natuur. Verder mooi wandelweer, een pastorale. Niets blijkt minder waar. Twee jagers en de A18 werpen hun schaduwen vooruit. Zouden de symbolen vol hoop, geloof en liefde, het onheil afwenden? Een boomstam waar een kerk is uitgehouwen en die prachtig beeldrijmt met de telkens aanwezige Werenfriduskathedraal vraagt zich af wat onze wortels zijn en of we onze geloofsovertuiging net als de snijbonen en de aardappelen importeren?

Dan slaat m’n vermoeide lichaam toe, ik besluit het bij vijf kilometer te laten. In het kerkdorp rust ik uit in de pastorietuin. Wat een katholieke weelde. Alleen deze tuin met Lourdesgrot is de moeite van de reis al waard. Maar zeer zeker de nieuwe bijdrage van de voor deze gelegenheid onder de doopnamen Bernardus-Antonius-Maria werkende Ben Klumperink. Lees geknield de plannen die hij indiende en kijk hoe ‘Zitten op de stoel van God – In het kruis getast – Maria 0nbevlekte ontvangenis’ uiteindelijk vorm heeft gekregen. U krijgt een heel andere kijk op de duif, dat is zeker.

Hans Mellendijk, de Gelderlander edities Achterhoek, 21 juli 2007

Zie ook: Dichtersbankje Ben Klumperink

Door Achterhoekse Ogen | Op verhaal komen

Op verhaal komen

Het zal zo’n tien jaar zijn dat men in de Achterhoek met succes de slogan ‘Op verhaal komen’ letterlijk in praktijk brengt. Door middel van tochten waarbij verhalen over de streek een rol spelen. Voor jong en oud. Een ijzersterke toeristische formule waarbij het orale erfgoed bewaard blijft. Ook andere initiatieven spelen hier op in vandaag is het de laatste dag dat men op de kruisberg te Doetinchem het lijdensverhaal kan volgen. Een uniek project waarbij kunstenaars uit de regio samen met gedetineerden van de Penitentiaire Inrichting gewerkt hebben aan de totstandkoming van een bijzondere kruisweg.

Kunstenaars en gedetineerden lieten zich inspireren door de 15 kruiswegstaties, zoals die sinds de 15e eeuw in en rond kerken en kloosters te vinden zijn. In Hummelo nodigde het Web dichtersgroep de Omsmeders uit om de wegwijzers voor de Hummelose Kunstwandelroute te voorzien van poëzie. 

Enghuizen is niet voor het eerst doelwit van literaire ambities. Gerenommeerde literatoren als Louis Ferron (Het overspelige gras) en dichter Karel Soudijn (Op reis) gingen hen voor. Soudijn schreef: “Hummelo//de meeste palen in het bos/dragen het opschrift/'eigen terrein'//na lang speuren/eindelijk een paal/waarop de woorden/'privative jagt'//alsof het kind van de baron/de gouvernante was ontvlucht:/de kleine feodaal”

 Willem Meulekamp, de kenner en schrijver van Follies, Bizarre bouwwerken in Nederland en België, verliest zich na een wandeling over het Hummelose landgoed in de onsterfelijke zin: “Hummelo is de poort naar de Achterhoek, waar de doorzichten adembenemend zijn en men zich eindelijk niet meer in dit kleine land opgesloten voelt. Onmetelijke akkers, vlaktes, meren stuwen hier oostwaarts. Oostwaarts door het Munsterse land, naar het Teutoburger Woud, oostwaarts door de Harz, door het oude hertogdom Anhalt-Dessau, het zompige Spreewald, langs Posen, langs Breslau, langs Warszawa, door Bjelorusja, en over de Oeral om zich dan, uitgeput en half buiten zinnen, in de Siberische maalstroom te verliezen.” Hij werd mede geïnspireerd door de naar de Napoleontische veldslagencampagne vernoemde boerderijen. Veldtochten die de jonge landheer Van Heeckeren ook meemaakte. “Dat alles ligt voor de sentimentele reiziger in Hummelo besloten”, verzucht de romanticus. 

De dichter in mij schreef het volgende gedicht: O-Traum//Op het land van moevende schoevende coulissen./Wie dröttelt of zóbbeket daor in ’t rònd? O!/Tussen opstanding en vurige tòngen.//Per lopende meter zingeving. De hof van Plato/umringd deur Epicurese eerpelvelden. Aviko./Zieletalage adelt aosem in ’t zicht van ‘t Loo. 

Meer moois tot en met Pinksteren te lezen en te zien samen met zeventien andere zesregelige verzen. En natuurlijk de achtentwintig beelden in gesprek met het landgoed Enghuizen; een wandeling waard. Om op verhaal te komen. Wi-j gaot an't moven, schoeven, moved de luu naor Hummelo.

Hans Mellendijk, de Gelderlander, edities Achterhoek, 17 april 2010

Ondertussen in Winterswijk

Zie ook Kruisweg in eerdere berichten op 'sMelssleMs' 👉