Zondagclip | Russian Dance | Tom Waits

Uit de oude doos | Creatief met duif

Creatief met duif.

Mijn ogen zoeken ze vier maal per week op. De rij stoelen aan de kant van de autoweg nabij industrieterrein in Duiven. Tegenover Visser transport. Een twintigtal gele kunststof stoeltjes netjes gemonteerd op een sokkel. Momenteel neemt het kunstenaarscollectief deel aan de tentoonstelling Archipuncturale ’04. Samen met dertien andere architect- en/of beeldende kunstenaarsinitiatieven hebben zij zich laten inspireren door een plek aan de Oude IJssel. Veertien locaties in een strook landschap tussen Doesburg en het Gendringse Megchelen werden door de organiserende Stichting Kunst en Cultuur Gelderland aangewezen. De plek als opdrachtgever. Dit allemaal om het denken over de inrichting van het landschap en de plattelandsvernieuwing te bevorderen.

Deze krant bestede er veel aandacht aan en doet er sinds afgelopen woensdag dagelijks kond van. Elke dag wordt een idee toegelicht. Stichting G.A.N.G. streek neer in Gaanderen en nam de uitgangspunten op de korrel. Het memoreert dat hervorming van het platteland een terugkerend fenomeen is. Ruilverkaveling diende er voor dat niets een glorieuze toekomst van de efficiënte landbouw in de weg zou staan. Beken werden gekanaliseerd, houtwallen geslecht, percelen vergroot. Bij de schaalvergroting van het platteland werd vergeten dat een landschap niet alleen de landbouw en veeteelt dient, maar dat mensen uit deze omgeving tevens hun identiteit aan dit landschap ontlenen. Volgens het collectief heet de meest recente mode gril ‘plattelandsvernieuwing’. Cultuurhistorie en toerisme spelen daarbij een belangrijke rol. Men schets de idylle van de onthaastende stadsmens dat zich moet kunnen laven aan het eenvoudige plattelandsleven; ruisende wouden, klaterende beekjes en kleinschalige boerenhoeves. Waar een gastvrije bevolking de toerist op het erf verwelkomt met zelfgebakken krentewegge en zelfgestookte kruidenbitters.

Volgens stellers van voornoemde klinkt het allemaal te mooi om waar te zijn, en dat is het dan ook, want volgens hen is de plattelandsvernieuwing niets anders dan de volgende utopie die op het Nederlandse platteland wordt losgelaten. Wat deze utopie uitzonderlijk maakt, is dat zij niet door een vernieuwingsdrang, maar door nostalgie wordt ingegeven. In de Achterhoek heeft men deze hang naar ‘vroeger’ al lang onderkend. Namelijk in ‘Die Holländische Antikstraße’. De tig antiekwinkels langs de Rijksweg die min of meer parallel loopt aan de Oude IJssel. Deze nostalgieboeren hebben het begrip ‘antiek’ weten op te rekken tot een ongekende breedte. De Achterhoek heeft zich internationaal op de kaart gezet als de grootste antiek-outdoor-outlet store aller tijden. Hier wordt gebouwd aan de geschiedenis van de toekomst. Cultuurhistorie en toerisme vormen hier al meer dan twintig jaar de basis van de plattelandsvernieuwing, aldus de jonge honden. Eén en ander wordt geïllustreerd met een fotoreportage van het fenomeen. Een ontnuchterende analyse van het gebied dat ze uitkozen. Meer eigenlijk niet. 

Een andere deelnemer deed iets meer. Joost van Hezewijk adopteerde het landgoed de Wrange/Slangeburg. Hij weet treffend het gevaar van vertrutting en verponysering van het Achterhoekse landschap te omschrijven. Het gevaar dat opdoemt wanneer de boerenstand –van oudsher landschapbeheerder bij uitstek- uit het gebied wegtrekt. Verrassend weet Joost de vermaledijde krachtvoersilo’s tot ons cultureel erfgoed te bombarderen. Het zijn beeldbepalende elementen in het Nederlandse landschap geworden en staan symbool voor de agrarische revolutie. Een erfenis van het Mansholt-tijdperk. In artistieke zin lijkt elk boerenerf wel een ruimtelijke installatie, waarin eeuwenoude architectuur, tijdelijke bouwsels en rondslingerende attributen schijnbaar ongeordend geplaatst zijn. Dergelijke composities, met de silo als terugkerend verticaal beeldelement, dwingen respect af. Eerbied voor de nonchalance waarmee de boer zijn omgeving inricht: zoals hij dat hier nu eenmaal doet, in dit gebied, op deze grond. Over identiteit gesproken. Tot zover het onderzoek van de landschapsarchitect/beeldend kunstenaar. Als alternatief voor het gebruik van deze silo’s, ziet de ziener duiventillen. Vele boeren moeten noodgedwongen hun bedrijfsvoering wijzigen. Onder andere in verband met het reconstructieplan Achterhoek en Liemers. De silo’s kunnen eenvoudig omgebouwd worden tot duiventillen. De boer wordt duivenhouder. Het houden van duiven was vanaf de Middeleeuwen een veel voorkomend gebruik, met name in bosrijke omgevingen. Graanakkers kunnen terugkeren om te dienen als bijvoederplek van de halfwilde duiven. Met het milieuvriendelijk fokken van Achterhoekse Wilde Duiven kan een nieuw streekeigen product op de markt gebracht worden. In de schitterend uitgevoerde catalogus zijn vier overheerlijke duivenrecepten opgenomen. Eens wat anders voor op de vakantiebarbecue op camping of in de achtertuin.

Hans Mellendijk, de Gelderlander, 7 maart 2004

Denktanks

Maquette Stadsmuseum Doetinchem | Gasfabriek

Zie ook nieuwe aanwinsten bij Collectie Denktanks de Beneluxe | Radstaak>

Aan het woord! nog twee weken mogelijk in te zenden

Aan het woord! 2012

De vierde editie van Aan het woord!, de grootste schrijfwedstrijd van Gelderland, is in volle gang. 

Tot en met maandag 12 november is het mogelijk om via www.aanhetwoord.nu een tekst van maximaal 1000 woorden in te sturen. Alle genres zijn welkom: van verhalen tot gedichten en van columns tot songteksten. Iedereen uit de provincie die nog geen op zichzelf staand literair werk heeft gepubliceerd bij een landelijke uitgeverij mag een tekst inzenden. Je kunt meedoen in zes regio’s: Achterhoek, Apeldoorn, Arnhem, Nijmegen, Rivierenland en Veluwe. Kijk op de website www.aanhetwoord.nu onder welke regio jouw woonplaats valt. Ook de reglementen van de verschillende regio’s zijn hier te vinden. Alle teksten worden na de inzendtermijn beoordeeld door een deskundige jury en in december wordt in elke regio de winnaar bekendgemaakt bij een feestelijke prijsuitreiking. De winnaar ontvangt 250 euro en krijgt een driedelige masterclass aangeboden. Daarnaast wordt er ook een publieksprijs uitgereikt.

Coaching

Aan de wedstrijd is ook weer coaching verbonden. Als je benieuwd bent naar de mening van een professional over je tekst, dan kun je de eerste versie van je inzending voorleggen aan een schrijfdocent. In sommige regio’s is aanmelding voor live coaching nog mogelijk. Daarnaast kun je tot 12 november terecht op www.testjetekst.nl voor online coaching.

Alles nog even kort op een rij:

Meer informatie en reglement downloaden: www.aanhetwoord.nu

Inzenden: tot en met 12 november 2012 via de website

E-coaching: www.testjetekst.nl

Doe mee!

HiPP-tip | Beek en Es in de lucht

Beeld: © Bert Scheuter

Collega Omsmeder, HiPP-er, columnist, dichter, boezemvriend Bert Scheuter maakte bovenstaand portret van 'verkenner'. Te zien op zijn gloed nieuwe webstee Beek en Es die mondjesmaat gevuld wordt. Ook zijn columns voor de Gelderlander zijn er te lezen in zijn blog. Tip om te volgen! 

Ondertussen in het Stedelijk

 Marlene Dumas | Osama>

 Ger van Elk | Missing persons

 Mels Crouwel | Badkuip 

 Carl André

Barbara Kruger

Gisteren kon ik echt niet meer wachten en besloot ik een bliksem bezoek te brengen aan het hergeopende Stedelijk Museum. Ik was er niet alleen, de Herfstvakantie is blijkbaar in bepaalde delen van Nederland nog aan de gang. Toch een goede indruk kunnen krijgen. Mooi gebouw en heldere rondgang langs de verzameling. 

Zie ook SM | 23 oktober>  en hier>

Midweektrailer | Lola | Rainer Werner Fassbinder

Ondertussen in de stratosfeer

Ondertussen in Twitterarea | Het twittergedicht

De jury had het gemakkelijk. Er was maar 1  inzending, die van mij :-):

Week 5

Dat nog niet is geanalyseerd in ochtendhumeur, de ruimte neemt, van de ontbijttafel het gelach. Niet gehoord de borden (Hans Mellendijk @sMelssleMs) – winnaar

Tweet tussen maandag en vrijdag jouw tekstregel voor het gedicht aan @KCGliteratuur en sluit af met #ahw12. Per week wordt er één bijdrage gekozen, maar niet getreurd als dat niet die van jou is. De week erna kun je gewoon weer meedoen en heb je weer kans! 

Kijk hier voor de inzendingen en het gedicht tot nu toe

Ondertussen in China | Het bamischandaal

Intussen in Enschede

Johan Visser presenteert: "Tankstellen der Welt,  - Diep in de nacht, geen hond meer op 

straat, dan zijn ze het mooist. Zo'n oase van licht, opdoemend in de verte. De motor uit, 

stilte. Een melancholieke intimiteit. Ik kom er graag. Ik ga er voor op pad. Ik rijd er voor 

om."

Zondagclip | Beethoven | Opus 111

Pogorelich 

Uit de oude doos | Kunstmest

Jeugdvreugd | Erbarmen Festival | Muziekkoepel De Bettekamp | Varsseveld | 1983

Kunstmest

In de trouwdag was ik hem een beetje uit het oog verloren. Ik leerde hem kennen in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Toen ik na de kunstacademie, de vervangende dienstplicht vervulde bij het kinderzomerkamp in Terborg. Al snel vielen me twee vrijwilligers door hun tomeloze inzet en levenslust op. Collega columnist Frans en hij dus. Ik zag hun eerste schreden op de planken als duo Jeugdvreugd. Ze vermaakten het publiek met schuddebuikige capriolen op een Mobylette en nog wat andere ongein in de acrobatensfeer maar dan net ernaast. De onrust zat in hun lijven. Beide gingen hun eigen weg. Maar bleven de Achterhoek trouw. Hij maakte tig theaterproducties die niet meer te tellen zijn. Muziektheater, spektakelstukken waarbij vooral jeugd en jongeren betrokken worden. Zijn specialiteit. Hij greep de kans om voor zichzelf te beginnen. Onder de passende naam AchterDoek volgde een netwerk van clubs over de gehele Achterhoek. Ook verraste hij in Doesburg met een doorlopend verhaal tijdens het koninklijke bezoek in 1998. Koninginnedagen daarna zouden nooit meer hetzelfde zijn. Theatrale elementen kregen meer de aandacht en drukten het traditionele koekhappen naar de achtergrond. Hij is niet voor niets een nazaat van Carel Briels, de regisseur van massa stadionspelen uit de jaren vijftig.

Hij stond plotseling voor mijn neus om een avondje bij te kletsen. Maar vooral ook omdat hij wilde weten wat ik van het plan vond dat hij zich had uitgedokterd om in de Achterhoek het wegtrekken van ‘de culturele elite’ te keren. Dat in dit korte bestek het beste samengevat kan worden met: “Laat het wegtrekkende Achterhoeks cultureel talent dat studerende is, met studiegenoten uit andere delen van het land, in de zomermaanden kennis maken met het leven en werken in de Achterhoek. Samen sporen zij weer latent Achterhoeks cultureel talent op, en inspireren ze, door het maken van theaterproducties. Deze worden op die plekken waar niets te doen is in de vakantieperiode opgevoerd.” 

Nu alleen nog de titel Foods for the roots wegpoetsen, de ondertitel Kunst-mest voor plattelandsgebieden vind ik stukken gezonder klinken. Ik ben benieuwd of  Theo Soontiëns, want daar heb ik het over, uitgenodigd is voor het debat op maandag 25 mei over het culturele klimaat in de Achterhoek en het wegtrekken van talent. Dat samen met de Gruitpoort door de Gelderlander georganiseerd gaat worden. 

Hans Mellendijk, de Gelderlander, edities Achterhoek, 18 april 2009