Jantje van Leiden trofee

Mijn titelloze Nieuwjaarswensgedicht ingezonden voor de virtuele Jantje  van Leiden trofee. Wie schrijft het meeste achteloze gedicht. Een gedicht dat zo vanzelfsprekend is dat het lijkt alsof de persoon erachter nauwelijks moeite heeft moeten doen het te schrijven. Aanstaande dinsdag is de uitslag, tot en met zondag kan men inzenden. Lees hier meer>

de tijd dringt

drinkt het jaar op

kop in galop

nieuw jaar begint

volop zingt

en ook nog proost

eer het zinkt

Ondertussen in Mariaparochie

Uit de oude doos | Sneeuwstorm

Sneeuwstorm om nieuwe spelling

Terwijl de Achterhoek zich nog lang niet heeft bevrijd uit de warme decembergezelligheidsgreep, zeker nu dan toch eindelijk vanaf derde kerstdag een witte deken het landschap in een kerstkaartuiterlijk heeft omgetoverd, woedt er in de rest van Nederland een sneeuwstorm om de nieuwe spelling. Ondanks een appèl van de minister weigert een groot aantal nieuwsmedia in zee te gaan met de nieuwe voorstellen van de spellingspolitie. En toegegeven een aantal wijzigingen doen mijn haren ook te berge rijzen. Het hiervoor gebruikte appèl zonder accent grave ziet er opeens uit als een Oudtestamentische verleidingsscène. Frankrijk afkorten met Fran-krijk oogt bij mij ook heel erg lelijk. En zo zijn er nog wel meer ongerijmdheden op te noemen. Maar ach wat zol’t? De gebruikers trekken toch hun eigen plan. Tijdens de kerst als ik samen met m’n lief, de pótwortel en de schoonfamilie de kaart bestudeer in het Westendorpse pannenkoekenrestaurant constateer ik met een glimlach dat de tussen-n van de laatste spellingsverandering hier nergens is doorgevoerd. Hulde! 

Een week daarvoor dacht ik even dat ook de Achterhoek werd meegesleept in een eigen spellingsstrijd. Bij het aanschouwen van de nieuwe opmaak, het kerstbeste jasje dat ook deze rubriek meekreeg, zie ik opeens dat “zaoterdag” een Twents uiterlijk heeft meegekregen. In plaats van ao is de oa gehanteerd. Even ben ik kats van ‘t perceel. Werkt er een Tukker op de letterzetterij? Een ieder die al wel eens in de Achterhoek met dialectschrijverij in de weer is geweest kent de vloek van de ao klank. Die we kennen van het Engelse woord talk dat ongeveer een zelfde ao-klank heeft als in het dialectwoord praot.

Onze troeteldialectoloog Lex Schaars weet het zo helder te zeggen in het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD): “Over de ao bestaan veel misverstanden. Gemeend wordt dat deze klank bestaat uit een combinatie van aa en oo. Dat is niet het geval. De ao heeft net zoveel met aa en oo te maken als de ae met aa en eu. Ao, aa, oo, ae, ee, äö en eu zijn allemaal zelfstandige klanken.  Praatjes zoals ,,ik hoor in de ao van gaon eerste een aa en dan een oo" of ,,ik hoor eerst een oo en dan een aa" zijn niet in overeenstemming met de werkelijkheid.”

Niet dat het van enig invloed is geweest op de schrijfwijze van desbetreffende klank. In ‘Het bureau’, van Voskuil waar menig Nedersaksisch dialoog is neergepend wordt steevast oa gebezigd. 

Tukker Herman Finkers die voor eigen gebruik een eigen schrijfwijze ontwikkelde “’n Eigenwieze” hanteert niet geheel onverwachts, want elke Twentse spelling doet dat, de oa. Dat Normaal wel eens aangezien wordt voor een band uit Twente ligt misschien wel aan hun spelling. Want bemerk ik als ik tussen kerst en oud en nieuw m’n cd-verzameling omzet in mp3-bestanden ten behoeve van m’n lief haar i-Pod, in de songs van Normaal, Jovink Skik en Rowwen Hèze dit in tegenstelling tot die van Boh Foi Toch en Gé Reinders wordt ook eegals oa gevluukt.

Of zijn dit de nieuwe regels van de SONT? De Stichting Streektaolorganisaoties in het Nedersaksisch Taolgebied, de overkoepelende organisatie van instellingen die zich in brede zin bezighouden met de streektalen in het gebied Groningen, Drenthe, Stellingwerven, Overijssel, Achterhoek en de Veluwe. Samen vormen zij het Nedersaksich taalgebied. SONT stelt zich in algemene zin ten doe! de belangen van het Nedersaksisch in haar verschillende varianten te behartigen. Zo publiceerde het in 2001 een Nedersaksische spelling. Waarvan ik via, via twee dingen begreep. De opstellers hanteerden een ondoorzichtig gebruik van de leestekens, zoals het apostrofje en het scheidingsstreepje en de eeuwige strijd tussen de ao en oa-anhangers –zeg maar Achterhoeks-Twents- was beslecht met een compromis. Beide mochten gebruikt worden. Veel later –de brochure was snel uitverkocht en op hun trage webstek was ook niks te vinden- begreep ik via mijn buurman Henk Harmsen in de rubriek, ‘Wortels in de Achterhoek’ dat men een verschil maakt tussen de klank oa in waor (meer richting oo) en ao in praoten (meer naar de aa). En tja daar is misschien toch ook wat voor te zeggen. In ieder geval alvast een gelukkig ni-jjaor. Ok a’j meent ’n o te heuren.

Hans Mellendijk, 31 december 2005, de Gelderlander, edities Achterhoek

Downzuigen | Wachtgevel

Op de valreep zag ik -wat mij betreft- het mooiste woord van het jaar 2011 in het voorbijscrollen; WACHTGEVEL. De bewerkte 'gewatteerde' gevels bij onze zuiderburen, die wachten op een buur die er tegenaan wil bouwen. Zie hier meer (naar beneden scrollen) op een site van de onvolprezen Herman van den Boom.

SEE | Middewinterstappen 2011

Humor om te lachen

Bij de buren: De Standaard 

Een nieuw jaar in zicht

HiPP | Hans Mellendijk, Louis Radstaak, Bert Scheuter

HiPP zal aantreden bij Broodje Cultuur in de DRU-Cultuurfabriek te Ulft, als het aan ons ligt op 26 april, de zondagmiddag twee maal drie kwartier.  Collega P.B. Kempe van Kopwit Zutphen heeft HiPP aangemeld voor Klebnikov Carnaval> Kijken wat dat gaat op leveren. Zo zijn er meer losse eindjes. Enghuizen Poëzieklinkplek, Floriade te Venlo, Theater te Linde bij Vorden, Keppel, Achterhoek Cultuurzomer, ... In ieder geval ook dit jaar weer de presentatie van de Poëzienacht Bredevoort. Dit jaar op zaterdag 30 juni. 

Ook heel fraai!

Beeld: © Louis Radstaak

Nogmaals Aan het woord!

Behalve het  verslag> van Tim Pardijs kwam ik ook de bevindingen die Peter J.R. Vermaat de hoofdredacteur van Poëziepuntgl op het wereld wijde web achterliet tegen. Klik hier> en scrol naar maandag 19 december 2011 en lees zijn belevenissen bij de Apeldoornse editie van Aan het woord. Voldoende stof voor de organisatie om de reglementen eens aan te scherpen. 

Higgsdeeltjes te koop

Nog op zoek naar een Kerstcadeautje voor in de boom: Een godsdeeltje een idee? : 

P.C. Hooft-prijs 2012 bekend gemaakt

Het bestuur van de Stichting P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde heeft gisteren besloten de P.C. Hooft-prijs 2012 toe te kennen aan Tonnus Oosterhoff (Leiden, 1953). Deze oeuvreprijs is dit jaar bestemd voor poëzie en wordt uitgereikt op een feestelijke bijeenkomst in het Letterkundig Museum, op donderdag 24 mei 2012, drie dagen na de sterfdag van de naamgever van de prijs, de dichter P.C. Hooft (1581-1647), onze grootste renaissancedichter. Voor Tonnus Oosterhoff staat in Antwerpen ondertussen een bankje te wachten om uit te rusten van  zoveel eer. Tonnus van harte gefeliciteerd. Een welverdiende beloning voor deze knappe dichter die de dichtkunst het digitale tijdperk insleepte.

Zie ook: Tonnus Oosterhoff> 

Een nieuw jaar in zicht

Enghuizer Dialogen III

Op landgoed Enghuizen te Hummelo wordt in 2012 voor de dertiende keer een kunstwandelroute geprogrammeerd tussen Pasen en Pinksteren. De organisatie van de kunstroute wordt verzorgd door het kunstenaarsgenootschap ’t WEB uit Doetinchem. De Omsmeders is gevraagd om ook in 2012 mee te werken aan de kunstwandelroute met gedichten die gelezen kunnen worden op de Poëzie(voor)leesplek en -specifiek voor 1 kunstproject- met 'één-woordgedichten' of te wel: 'De Muurbloemlezing'. De uitvoerende kunstenaar is Jan Opdam. Meer over zijn werk hier: Jan Opdam 

Ondertussen in Winterswijk

Jurylid Aan het woord Achterhoek en trotse vader Wim van Til maakte gisteren de uitslag bekend. Lees hier meer> Lees ook het verslag> van Tim Pardijs wat mij betreft de werkelijke winnaar. Ik vond de verhalen nou niet je van het, wat magertjes eigenlijk. Of heb ik slecht geluisterd? Jammer dat je ze niet kunt nalezen, niet direct na afloop.  In ieder geval zou men eens moeten kijken of het niet verstandiger is om proza en poëzie te splitsen. Ik pleit hierbij voor twee prijzen. In de Gelderlander schreef André van Gessel over Tim: "Dat hij al regelmatig heeft gepubliceerd was goed te merken. Van de drie genomineerde schrijfproducten was zijn gedicht het meest evenwichtig, wat vorm en inhoud betrof. Bij beide verhalen was het jammer dat ze, na een goede aanzet, te veel werden uitgesponnen en verklaard. Iets wat juist aan de lezer kan worden overgelaten." In die slotsom kan ik me helemaal vinden. 


Naschrift: nu inmiddels de hyperlinken op de site van Aan het woord werken heb ik de nominaties kunnen lezen. En de eerlijkheid gebiedt dat dit een andere kijk oplevert dan op het eerste gehoor. De bijdragen zijn zeker niet magertjes. Maar mijn voorkeur blijft naar de poëzie gaan. Ook zou de organisatie er goed aan doen om het uitvoerige juryrapport voor de deelnemers in ieder geval te voorzien van namen. De eerste tien of veertig.