Uit de oude doos | Floribós

Floribós

Terwijl ik ter voorbereiding van een verhuizing over de vliering sluip, slingert Achterbergs gedicht Werkster poëtisch door mijn kop: “Zij kent de onderkant van kast en ledikant, / ruwhouten planken en vergeten kieren, / want zij behoort al kruipend tot de dieren, / die voortbewegen op hun voet en hand.”

M’n rug protesteert lichtjes. Ik open het dakraam en een frisse wind vult de bedompte bergruimte, die het hier en nu niet kent, maar het voorbije grijpbaar maakt. Maar vooral voelbaar. De dozen met tijdschriften en ander belegen papier zijn écht te zwaar ingepakt. Verhuisdozen die na de vorige verplaatsing nooit meer zijn geopend. Hoe heb ik ze toen ooit via de smalle vlizotrap naar boven gekregen? En hoe vliegt de tijd? Het lijkt nú wel héél ver weg. Ergens in de vorige eeuw. Ja, m’n rug was toen beduidend minder stram. Maar kom op, tanden op elkaar! Hier dient rigoureus ingegrepen te worden.

Ik schuif en trek de te zware dozen naar het midden van het zoldertje. Daar waar ik nog redelijk gebukt kan werken. Hurkend volgt de grote opruiming. Het kaf dient van het koren gescheiden. Soms wordt de keus wát weg te doen en wát te bewaren wel heel gemakkelijk gemaakt. Spullen met waterschade, als gevolg van een lekkage, gaan direct de oud papierbak in.

Maar dan komen de twijfelgevallen. Uit een doos met gemengd graan -oude studieboeken, agenda’s, notulen van vergeten vergaderingen en meer van die in de floribós geraakte curiositeiten- pak ik een Atlas der gehele wereld in 48 kaarten uit 1958. Een uit de band gescheurde Bos-Zeeman, waaruit de kaart van Gelderland dreigt te vallen. Waarop de Slinge nog slingert als Slingerbeek. Nooit opgenomen in mijn bescheiden verzameling naslagwerken, vanwege ruimtegebrek of dubbel. Of vanwege de deplorabele staat waarin het verkeert. Een grote twijfel overmeestert me. Een herfstdepressie is nabij.

Terugblikgewijs biesterbaan ik naar afgelopen zomer, naar het Zieuwentse Schoolpad. Vreemd hoe gedachtestromen soms kunnen slingeren. Een fietstocht langs de Kunstroute Beeld en Landschap brengt me in een cirkelvormige schuilplaats. De constructie, gevormd door zeven glasheldere golfplaten wanden, herbergt op elke zijde een overvolle boekenplank. De titels lijken op het eerste gezicht willekeurig gerangschikt. Chaos, net als nu in mijn hoofd. Bij nadere beschouwing doemt een thematische ordening op. Het verhaalt over de omgeving en de mensen die er wonen en leven. Zicht op Zieuwent meldt de catalogus. Toon Kortooms’ Laat de dokter maar schuiven en het boek Een bioloog verwijzen naar twee leden van het bestuur, dat het kerkpadenstelsel zo prachtig herstelde. Het boerenleven wordt geïllustreerd door En de boer hij ploegde voort, Lente rozen in bloei, Buiten waait de zomerwind, De geur van herfst en Het seizoen is voorbij. Streekromans, dat soort werk. Dan een rijtje over historie en economie met als vreemde eend in de bijt Gedichten! Lees ik dat goed? Toch niet het verzamelde werk van ons aller Staring? Verdomd de volksuitgave uit 1820! Daar waar ik al jaren naar op zoek ben. Ik wil het pakken, en zie dan pas hoe alle boeken zielloos zijn vastgepind en doorboord door een lange staaf. Mijn aanvankelijke bewondering slaat om in afschuw. Liepend van verdriet, om het onrecht de boeken aangedaan, fiets ik verder.

Prozaïsch landen mijn gedachten op de vliering. Ter voorkoming van meer leed besluit ik de atlas te bewaren. Toen ik de laatste verhuisdoos uit de achterbak van mijn auto laadde, zie ik het op de hoedenplank liggen. Maar dan gebeurt het onvermijdelijke. De losliggende kaart valt ten prooi aan de verwoestende storm. Een rukwind slingert het hoog de lucht in. Veroordeeld tot zwerfvuil, voorgoed de floribós ingejaagd.

Hans Mellendijk, de Gelderlander, 2 november 2002

In Memoriam | Willem Wilterdink

Net geschokt het bericht ontvangen dat 'de Gelderlander'-columnist Willem Wilterdink vanmorgen is overleden. Lees hier meer>  Onlangs waren we voor het eerst met het hele Achterhoekse columnistengezelschap bij elkaar bij van der Eem> in Terborg. Wat nu blijkt een afscheid. Ik zal hem missen. Effen liepen. 

TINTIN TIME-coverstory

Denktanks de Beneluxe | Hemelfietsen

Foto: © Bert Bevers | Luchtbal | Antwerpen

Theo Jansen | Strandbeesten

Ondertussen in Athene

Sans Titre

Frozen Poets | Gaius Valerius Catullus

Foto: © Hans Mellendijk

Mijn bijdrage voor Frozen Poets werd onlangs gepubliceerd. Zie hier meer op de webstee van Albert Hagenaars>

Ondertussen in Nijmegen | Hightech Romans

In de Herfstvakantie bezochten we Nijmegen>, onder andere de prachtige educatieve tentoonstelling Hightech Romeinen. 

Kale muren | De smaak van EDU-ART

Tjeerd Kootstra en Irene Companjen hebben mij en mijn collega's bij EDU-ART weer weten te verrassen met een nieuwe editie van De smaak van EDU-ART>. De lege muren cie vroeg drie foto's in te leveren van een favoriet object uit je huisraad. Het mocht geen kunstwerk zijn. Men diende een close-up in te leveren en een totaalshot, van waar het object zich normaal bevindt. Vervolgens hebben Tjeerd en Irene er een collage van gemaakt. En zien we de verschillende voorwerpen van verschillende huishoudens contact met elkaar maken. Een Gesamtkunstwerk van hoge klasse. Aan het eind van de tentoonstellingsperiode zal ik mijn bijdragen verklappen.

Coen Brothers | Oh Brother, Where Art Thou?

We bewaarden dit meesterwerk tot het laatste in onze zaterdagavond filmsessies met de Coen Brothers, (The complete collection, het prachtige boekwerk van de VK met 14 DVD's).  Zeer de moeite waard, ook voor de derde maal. Een zeer vrije versie van Homerus' Odyssee. Verwijzingen naar bizarre mijlpalen en personages uit de Amerikaanse (sub-) cultuur lijken vele malen talrijker dan naar het Griekse epische gedicht. 

Zondagclip | Johnny Cash | Hurt

Uit de oude doos | Ontvangenis

Ontvangenis

Carl Jung noemt het synchroniciteit. Het verschijnsel zou een wetmatigheid zijn die ons de mogelijkheid geeft om de diepere symboliek van het leven te zien. Ik spreek liever van een overdreven toevalligheid. 

Tijdens ‘nDrom, een theatrale wandeling over het landgoed Idink deelde actrice Hermi Hartjes repen textiel uit, die de wandelaar aan een boom diende te knopen, met een positieve wens in gedachte. Ongeveer gelijkertijd maar dan ’s avonds kon men bij Buitengewoon, in Doetinchem een lantaarn met een wens te water laten of laten opstijgen. Een gebruik uit het Verre Oosten. In de catalogus van de Kunstroute Beeld en Landschap 3 te Zieuwent met als thema Heilige huisjes, hoge hemels zie ik op hetzelfde moment, als ik die avond de gids cadeau krijg en nieuwsgierig door- blader dat bezoekers de kans krijgen Gebedsvlaggetjes in de wind te hangen. Deze voert de wensen over heel de wereld en verwarmt elk hart. Het lokt mij in ieder geval naar de kerkepaden voor een wandeling. Vijftien kilometer. Eens voelen of ik al voldoende ben gerevalideerd.

Voorbij de iets uit het lood staande Kruisweg - de begeleidende tekst van Jan Kruip: ‘Het niets is iets - het is niet niets/Het niets kan niet iets niet zijn .’ brengt mijzelf ook enigszins uit het evenwicht - zie ik dat Nature strikes back, een kunstwerk van Ben Klumperink uit de eerste editie, terug gegeven wordt aan de natuur. Verder mooi wandelweer, een pastorale. Niets blijkt minder waar. Twee jagers en de A18 werpen hun schaduwen vooruit. Zouden de symbolen vol hoop, geloof en liefde, het onheil afwenden? Een boomstam waar een kerk is uitgehouwen en die prachtig beeldrijmt met de telkens aanwezige Werenfriduskathedraal vraagt zich af wat onze wortels zijn en of we onze geloofsovertuiging net als de snijbonen en de aardappelen importeren?

Dan slaat m’n vermoeide lichaam toe, ik besluit het bij vijf kilometer te laten. In het kerkdorp rust ik uit in de pastorietuin. Wat een katholieke weelde. Alleen deze tuin met Lourdesgrot is de moeite van de reis al waard. Maar zeer zeker de nieuwe bijdrage van de voor deze gelegenheid onder de doopnamen Bernardus-Antonius-Maria werkende Ben Klumperink. Lees geknield de plannen die hij indiende en kijk hoe ‘Zitten op de stoel van God – In het kruis getast – Maria 0nbevlekte ontvangenis’ uiteindelijk vorm heeft gekregen. U krijgt een heel andere kijk op de duif, dat is zeker.

Hans Mellendijk, de Gelderlander edities Achterhoek, 21 juli 2007

Zie ook: Dichtersbankje Ben Klumperink