Familiepost - Hans Mellendijk vandaag in de Gelderlander edities Achterhoek
Sinds het besef dat we wezen waren geworden, na het uit de
tijd komen van onze ouders werd de traditie geboren.In mei, soms pas juni, rondom de trouwdag van vader en moeder
komt de familie bijelkaar. Ik en mijn drie zussen. Daags na de overwinning op
Spanje laten we ons het gebak bij de koffie lekker smaken. De stemming komt er
al behoorlijk in als mijn jongste (tweeling)-zus mijn 'tussenzus' (die tussen
de jongste en oudste in dus) een envelop aanreikt.' Zeg ben je niet wat
vergeten?' 'Wat ik?' 'Ja kiek d'r moar 's in.' Ze graait er met haar vingers
een vel postzegels uit. Allemaal prachtig gekalligrafeerde enen, uit de vorige
eeuw. 'Hé die kö'j nog mooi
gebruken. Tiggenwoordegs gift 't alleen maor enen op de zegels!', roep ik haar
toe als mijn zwager tussen neus en lippen -doelend op haar zuinigheid met
vlijt- weet te melden dat hij de briefjes van honderd er maar voor de zekerheid
heeft uitgehaald. De toon is door de koude kant gezet. Mijn zus weet te melden
dat ze de enveloppen, die ze met nieuwjaar aan ons had verstuurd, uit de floribos van
haar schoonmoeder heeft weten te redden. Daarmee de vrek in haar bevestigend. Het
gesprek waaiert alle kanten op. Maar vooral naar de veranderingen bij Tante
Pos. Dat met die nieuwe tarieven ''t ok niks gif'. 'I-j jo neet meer wet wa'j
feitelek betaalt.' Dat het postagentschap ok weer geet verhuzen.' Ho lang
duurt' t nog da'w naor Dörkum mot um de brieven te bestellen?' oppert mijn
oudste zus.Ik herinner me de
slotbeelden van "Die andere Heimat", het onverwachte vervolg op de serie
van Edgar Reitz, nu tegen de achtergrond van de 19e eeuw als honderduizenden
Europeanen vanwege armoede besluiten de oversteek naar Brazilië te maken. Aan
het eind de zoekende postbode die ter paard het laatste nieuws overzee komt brengen
in het fictieve dorp Schabbach. Zou dat ons toekomstbeeld zijn, nu we steeds meer
digitaal communiceren? Dan meldt de oudste dat we in Vreden worden verwacht. Daar
wikkelt zich het programma af. De ortopedische schoenwinkel Wessels blijkt een
klein museum te herbergen over grote schoenmaten. De eigenaar weet in smeuïg
Nederlands verhalen te vertellen over zijn reizen naar de grote reuzen die van
hem schoenen krijgt aangemeten. Een collectie van minatuurschoenen illustreren
de geschiedenis van de schoenfabricage door de eeuwen heen. Na een pick-nick
langs de Berkel wacht de volgende surprise; Das Deutsche Scherenschnittmuseum.
Een werkelijk pracht verzameling kunstknipwerk, met veel werk uit Nederland
maar ook de rest van de wereld is vertegenwoordigd. Van Postiljontijdperk tot
een minutieus knipwerk dat Christo's megalomane inpakactie van de Berlijns
Reichstag verbeeldt, uit de moderne tijd.
Dan zie ik opeens dat het vanmorgen allemaal voorspeld is. Ik
zie een knipwerk gecomponeerd uit een vel postzegels uit de Crouwel-periode. Blauwe
zegels van 10 cent, doormidden geknipt in een wonderschone lijnvoering vormen
een pracht landschap. De dag kan niet meer kapot, met zo'n overdreven
toevalligheid.
Op de vooravond van pakjesavond pakt de promotiecampagne ECHT Achterhoek uit met ja, echt waar; ingepakte monumenten. In onder meer Ulft, Lochem, Zeddam, Doetinchem, Lichtenvoorde en Dinxperlo zijn kunstwerken ingepakt als cadeau. Je moet er maar opkomen.
Zo rondom de Sinterklaasviering begint het. Ja, omstreeks
pakjesavond bij het lezen van de zelf geknutselde gedichten. Versjes, eigenlijk
namaakpoëzie. Ofschoon soms het niveau van een Annie M.G. Schmidt wordt
gehaald. Maar dat is dan wel een uitzondering op de regel is mijn ervaring.
Helemaal niet erg. Het gaat immers om het gebaar. Als het eeuwenoude feest
achter de rug is barst de namaakgolf pas echt goed los, zag ik op de
Kerstmarkt, alhier. Probeert men bij Sint Nicolaas nog zoveel mogelijk de mythe
te bewaren door in principe nooit twee Sinterklazen te laten ontmoeten, bij de
Kerstman is dat in het geheel niet het geval. Tig kerstmannen zag ik binnen
vijf minuten her en der rondlopen. Okay. Ik wil niet overdrijven maar tocht
zeker zes inclusief een groen exemplaar. Groen is wel het toppunt van het
moderne -vergeef me het neologisme- kerstgebeuren. Ik ken geen feest dat
energieverspilling hoger in het vaandel heeft staan. Maar zo verwonderlijk is
de namaak natuurlijk ook weer niet. Omdat de Kerstman natuurlijk een
namaak-Sinterklaas is. Daarom nemen we het blijkbaar niet zo nauw met de
tradities. De Kerstman die we hier feitelijk nog helemaal niet zo lang kennen
is de Amerikaanse versie van Sinterklaas die door Nederlandse kolonisten was
meegenomen. Santa Claus werd hij genoemd een verbastering. Deze Santa Claus
verdrong dankzij Hollywood en Coca Cola andere Europese varianten als de Duitse
Weihnachtsmann of nog ouder de Finse Joulupukki die tijdens het joelfeest een
rol speelde. In Groot-Brittannië heet hij Father Christmas, gelijk Père Noël in
Frankrijk en Papá Noel in Spanje. Onthecht van de traditie, spoeden we ons in
een zo’n onecht mogelijke wereld naar het einde toe. Ik doe er gretig aan mee.
Slingers met engelenhaar guirlanderen door de kamer die gevuld wordt met de
meest smakeloze kerstmuziek die je maar kunt voorstellen. Het is maar voor
even, gelukkig.
Wat dat betreft ging de promotiecampagne ‘Ik geef je de
Achterhoek’ van de regio Achterhoek op de vooravond van pakjesweekend helemaal
mee in de trend. Trouwens ook niet verwonderlijk want de slogan ECHT Achterhoek
was al geleend van de Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam. Nu
pakten ze uit in een strak geregiseerde actie. Waarvoor hulde; regionale blikvangers
werden in mum van tijd ingepakt. Echt namaak, want al veel eerder, veel beter
en vele malen uitgevoerd door de inpakkunstenaar Christo. Maar ach ‘n
kleinigheid hol i-j toch. Schrijnend ook de noodtweet die ik voorbij zag
flitsen op m’n iPad: “... Met de
kerst koop ik een fles wodka, doe de gordijnen dicht en ga twee dagen Donald
Duck lezen en Duitse pornofilms kijken. Zin an!” Troosteloze sex, echt namaak.
Ja, laten we zwelgen in de plastic kerstbomen, de
kunstsneeuw, nep-champagne en namaaksterren, om in 2012 onthecht en keihard te
landen in de werkelijkheid van een nieuwe recessie. Echte feestdagen allemaal.
Hans Mellendijk, de Gelderlander, 17 december 2011
Zo rondom de Sinterklaasviering begint het. Ja, omstreeks
pakjesavond bij het lezen van de zelf geknutselde gedichten. Versjes, eigenlijk
namaakpoëzie. Ofschoon soms het niveau van een Annie M.G. Schmidt wordt
gehaald. Maar dat is dan wel een uitzondering op de regel is mijn ervaring.
Helemaal niet erg. Het gaat immers om het gebaar. Als het eeuwenoude feest
achter de rug is barst de namaakgolf pas echt goed los, zag ik op de
Kerstmarkt, alhier. Probeert men bij Sint Nicolaas nog zoveel mogelijk de mythe
te bewaren door in principe nooit twee Sinterklazen te laten ontmoeten, bij de
Kerstman is dat in het geheel niet het geval. Tig kerstmannen zag ik binnen
vijf minuten her en der rondlopen. Okay. Ik wil niet overdrijven maar tocht
zeker zes inclusief een groen exemplaar. Groen is wel het toppunt van het
moderne -vergeef me het neologisme- kerstgebeuren. Ik ken geen feest dat
energieverspilling hoger in het vaandel heeft staan. Maar zo verwonderlijk is
de namaak natuurlijk ook weer niet. Omdat de Kerstman natuurlijk een
namaak-Sinterklaas is. Daarom nemen we het blijkbaar niet zo nauw met de
tradities. De Kerstman die we hier feitelijk nog helemaal niet zo lang kennen
is de Amerikaanse versie van Sinterklaas die door Nederlandse kolonisten was
meegenomen. Santa Claus werd hij genoemd een verbastering. Deze Santa Claus
verdrong dankzij Hollywood en Coca Cola andere Europese varianten als de Duitse
Weihnachtsmann of nog ouder de Finse Joulupukki die tijdens het joelfeest een
rol speelde. In Groot-Brittannië heet hij Father Christmas, gelijk Père Noël in
Frankrijk en Papá Noel in Spanje. Onthecht van de traditie, spoeden we ons in
een zo’n onecht mogelijke wereld naar het einde toe. Ik doe er gretig aan mee.
Slingers met engelenhaar guirlanderen door de kamer die gevuld wordt met de
meest smakeloze kerstmuziek die je maar kunt voorstellen. Het is maar voor
even, gelukkig.
Wat dat betreft ging de promotiecampagne ‘Ik geef je de
Achterhoek’ van de regio Achterhoek op de vooravond van pakjesweekend helemaal
mee in de trend. Trouwens ook niet verwonderlijk want de slogan ECHT Achterhoek
was al geleend van de Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam. Nu
pakten ze uit in een strak geregiseerde actie. Waarvoor hulde; regionale blikvangers
werden in mum van tijd ingepakt. Echt namaak, want al veel eerder, veel beter
en vele malen uitgevoerd door de inpakkunstenaar Christo. Maar ach ‘n
kleinigheid hol i-j toch. Schrijnend ook de noodtweet die ik voorbij zag
flitsen op m’n iPad: “... Met de
kerst koop ik een fles wodka, doe de gordijnen dicht en ga twee dagen Donald
Duck lezen en Duitse pornofilms kijken. Zin an!” Troosteloze sex, echt namaak.
Ja, laten we zwelgen in de plastic kerstbomen, de
kunstsneeuw, nep-champagne en namaaksterren, om in 2012 onthecht en keihard te
landen in de werkelijkheid van een nieuwe recessie. Echte feestdagen allemaal.
Hans Mellendijk, de Gelderlander, edities Achterhoek, 17 december 2011