Manges bi-j Querido

De langverwachte bloemlezing zal inmiddels bij de boekhandel in de winkels kunnen liggen. 

De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie | 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu

 

 

 Als Dichter des Vaderlands (2019-2020) nam Tsead Bruinja zich voor een inclusieve bloemlezing samen te stellen die ruimte bood aan zo veel mogelijk talen, streektalen en dialecten. Zijn selectie begint in 1945 en beperkt zich tot poëzie die geschreven is binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Dat betekent dat er poëzie te lezen is uit Indonesië en Suriname en van de Antillen, maar ook dat er gedichten in staan van nieuwe Nederlanders uit het Midden-Oosten en Zuid-Amerika. Ze gaan over allerlei zaken: van het boerenleven tot racisme, oorlog en carnaval. 

Met deze bloemlezing wil Bruinja een andere blik op de Nederlandse poëzie bieden. In bijna alle belangrijke bloemlezingen tot dusver ontbreken bijvoorbeeld de Friese en de Antilliaanse poëzie, terwijl die poëzie in contact staat met de Nederlandstalige poëzie en de wereldpoëzie.

Tsead Bruinja: “Irakezen, Iraniërs, Amerikanen en anderen hebben in Nederland werk gemaakt dat met ons te maken heeft. Dat grotere verhaal ontbreekt tot nu toe in de bloemlezingen. ‘Onze’ literatuur is die van Remco Campert, Tjitske Jansen en Radna Fabias, maar ook die van Tsjêbbe Hettinga, Jan Glas en Nydia Ecury, van Mowaffk Al-Sawad en Mia You.’

 

Tsead Bruinja (Rinsumageest, 1974) publiceerde sinds 2000 verscheidene bundels in het Fries en het Nederlands. In de periode 2019-2020 was hij Dichter des Vaderlands: hij schreef actualiteitsgedichten en trad op als ambassadeur van de poëzie.

 

De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie | 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu Samengesteld door Tsead Bruinja, met dank aan de Koninklijke Bibliotheek en Turing Foundation | uitgegeven door Querido | Paperback | ISBN: 9789021436937| € 22,99

 

Verschijnt 8 november 2022

___________________________________________________________________

Voor meer informatie: Sara Madou | 06 218 53 78 75| s.madou@singeluitgeverijen.nl

 

 

 

Tiny Mulder – Bitterswiet / Bitterzoet						Fries
Tsjêbbe Hettinga – Frjemde kusten / Vreemde kusten						Fries
Albertina Soepboer - Yggdrasil						Fries
Eppie Dam - Onmacht						Kollumerpompsters
Albert Tilma – Hekel an sigen						Bildts
Titia Lont - Dubbelleven						Bildts
Jo Smit – De leste taa						Midslands
Johan Veenstra - Mien Oolde Huus						Stellingwerfs
Jan Siebo Uffen – En nou sloapen goan – En nu gaan slapen						Gronings
Peter Visser - Ofreken						Gronings
Jan Glas – De mooie bakker						Gronings
Fieke Gosselaar – Big Mac						Gronings
Aly Freije - Verhoalen						Gronings
Jac. Bulle - Rugger						Gronings
Nina Werman - Substernoat						Gronings
Jan Kornelis Harms - Psoríasis						Gronings
Rik Andrea - Flarf						Gronings
Lammert Voos – Zagred juli ‘94						Gronings
Saul van Messel – kenoal 1972 / stadskanaal 1972						Gronings
Suze Sanders - Botenhoes						Drents
Erik Harteveld – De deur is lös, klompen oet / De deur is open, klompen uit						Drents
Harm Koops – Bij ’t stookhok / Bij de stookhut						Drents
Peter van der Velde – Mien opa / Mijn opa						Drents
Hans Heyting – Het zwarte gat						Drents
Gerard Nijenhuis - De beklaogde  sprek:						Drents
Marga Kool – Dat joar (in origineel doner/duuster-correctie)						Drents
Roel Reijntjes - Harfst						Drents
Jelle Kaspersma – et woord is weg						Fries
Willem Wilmink - Heftan tattat						Twents
Herman Finkers - Op ne fiets						Twents
Henk Kolvoort - Waarkloos						Twents
Hennie Hamhuis - Zekenhoes						Twents
Rein Heerink - Philosophica Tubantica						Twents
Theo Vossebeld – Bange						Twents
Gerrit Lansink - Laandleavn en laanddood						Twents
Dick Schlüter – Veuln is weetn						Twents
Gerrit Roosink – In memoriam						Twents
Sebastiaan Roes - Oldern						Achterhoeks
Gerrit Hendrik Deunk – Esperanto-les						Achterhoeks
Wim Bluemers - Batterie-kinder						Achterhoeks
Hans Mellendijk – One small step						Achterhoeks
Hans Keuper – Dit land						Achterhoeks
Everdien Koskamp-Luijmes - Dreum						Achterhoeks
Ineke Berentschot - Ik geve ow een walnotte in de mond						Achterhoeks
Peer Wittenbols - Kankan						Brabants
Esther Porcelijn – Taal van Tilburg - nieuwe versie in deze bloemlezing						Nederlands/Brabant
Frank van Pamelen – Toepertoetje toe						Brabants
Jace van de Ven - Sonnet met Frans/Tilburgse woorden						Brabants
Arno Römgens – Kirmets						Limburgs
Wiel Kusters – Kniettewies / Krijtwit						Limburgs
Frans Budé – Lang Reis						Limburgs
Leonne Cramers – Doe en noe						Limburgs
Jan Widdershoven – d’r gaad						Limburgs
Sijmen Tol - Werdegang						Volendams
Robert Anker - Opperdan kommen / Hiernaartoe gekomen						West-Fries
Sonja Prins – 16						Nederlands
C.B. Vaandrager – Sunday morning						Meerdere talen
Richard Muller – Aardbeving						Nederlands
Seijn Minholts - Amper						Nederlands
Ramsey Nasr - mi have een droom (Rotterdam 2059)						Meerdere talen
Marien Stroo – Sonnet						Zeeuws
Jan Zwemer – De dankdag						Zeeuws
Arie de Viet - Brandgank						Zeeuws
Frank Tazelaar – Zuuzande						Zeeuws
Edgar Caïro – Godo Broko / Oorlog aan de kameleon						Sranan Tongo
Dobru – Pina / Armoede						Sranan Tongo
Bernardo Ashetu – Het tapijt						Nederlands
John Leefmans - alenten na yu / regentijd is jouw						Sranan Tongo
Guillaume Pool - De pijn van wakker zijn						Nederlands
Astrid H. Roemer -  Gedaas						Nederlands
Raj Mohan - karyá-ujjar / zwart-wit						Sarnámi
Candani - Uitsterven						Nederlands
Johanna Schouten-Elsenhout – Sweti / Zweet						Sranan Tongo
Michaël Slory – Orfeu Negro / Orfeu Negro						Sranan Tongo
Kwame Dandilo - Bedankt						Nederlands
Trefossa – bro / rust						Sranan Tongo
Shrinivási – Buláhát / De roep in de nacht (Buláhát)						Sarnámi
Jit Narain - arkáṯhi se máre kantráki / contractarbeiders						Sarnámi
Nydia Ecury – Aroll - mi yu stimá / Aroll, mijn geliefde zoon						Papiaments
Tip Marugg – In de straten van Tepalka						Nederlands
Frank Martinus Arion - Kantika pa hasi ju sonjo kune / Ik ben in de sneeuw gevallen						Papiaments
Munye Oduber-Winklaar – 1. Te lang						Nederlands
Aletta Beaujon – De dichter						Nederlands
Jörgen Gario ‘UNOM’ – Mi ta perdona						Nederlands
H. van Teylingen – Tempo doeloe						Nederlands
Paula Gomes – Ik kom en ga						Nederlands
Eddie Supusepa - Realiteit						Nederlands
Otjep Rahantoknam – Trein langs De Punt						Nederlands
Chairlil Anwar - Tjerita Boeat Dien Tamaela / Verhaal voor Dien Tamaela						Bahasa Indonesia
Sitor Situmorang - Berita Perjalanan / Reisbericht						Bahasa Indonesia
Asaph Ben-Menahem – Roze geur						Hebreeuws
Shakila Azizzada - Kaboel						Dari/Farsi
Amir Afrassiabi - Drie vreemde woorden ontmoeten elkaar in ballingschap						Nederlands
Mowaffk Al-Sawad - Een kort scenario voor een droom						Arabisch
Naji Rahim – In een Hollands restaurant						Nederlands
Lamia Makkadam – Wat er gebeurde						Arabisch
Ibrahim Selman - Vakantie						Nederlands
Djordje Matić – Steeds minder						Nederlands
Elisabeth Eybers - Afstand						Afrikaans
Mia You – Proverb						Engels
Halil Gür - Derwisj						Nederlands

  

Hier zijn enkele dichters te horen 👉

Ondertussen in PcN | Nijmegen

Het was zaterdagmiddag weer genieten van de diversiteit aan voordrachten uit de Eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie. Juist die dag stond in Het Parool de hierna volgende recensie.

Nederland kent een diversiteit aan talen en dialecten, maar in een bloemlezing tref je ze zelden. Tsead Bruinja besloot als (voormalig) Dichter des Vaderlands om een inclusieve bloemlezing samen te stellen: De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie.

‘(..) Als zoon van Antillen/Heb ik een boekenkast vol met Nederland/En ben ik het verzwegen bloed in het zand/Vervreemd van mijn eigen eiland,’ dicht Jörgen Gario (UNOM) in Mi Ta perdona. Hij voelt zich een buitenstaander, ook in de poëzie: Nederlandstalige bloemlezingen bevatten vooral geijkte namen als Remco Campert, Ilja Leonard Pfeijffer en M. Vasalis.

Bloemlezingen worden samengesteld op basis van het principe van uitsluiting. Bracht Nederlands bekendste bloemlezer Gerrit Komrij (1944-2012) een bloemlezing uit dan waren alle dichters in rep en roer: 1. Had je de selectie gehaald? 2. Met hoeveel gedichten? (statusbepalend!). Een echte opvolger van Komrij is er niet, althans geen opvolger met dezelfde statuur en gewicht, wat ook iets over de tijdsgeest zegt, waarin een dergelijke autoriteit niet past. De meeste bloemlezingen die de afgelopen jaren verschenen zijn thematisch (liefde, dood, natuur, spoken word, etc.) en zeggen weinig over de Nederlandse poëzie an sich.

Tsead Bruinja (48) keert het selectieprincipe om: dichters die vaak werden overgeslagen of buitengesloten, krijgen een plek in zijn bloemlezing, bestaande uit 101 gedichten uit het Koninkrijk der Nederlanden van 1945 tot nu.

Naast bekende (anderstalige) poëzie van dichters als Astrid Roemer, Michaël Slory, Tsjêbbe Hettinga, Albertina Soepboer en Willem Wilmink, bevat de bundel veel relatief onbekende namen van dichters uit de Antillen, Indonesië en Suriname, maar ook gedichten van Friezen, Drenten, Limburgers en ‘nieuwe Nederlanders’ uit het Midden-Oosten. De meeste gedichten zijn in het Nederlands vertaald.

Verrassende selectie

Het is goed dat Bruinja de oorspronkelijke gedichten naast de vertaling plaatst, want in vertaling wil nog wel eens rijm en metrum verloren gaan, zoals in het gedicht bro (rust) uit 1957 van de Surinaamse Trefossa, pseudoniem van Henri Frans de Ziel, die ook een belangrijke rol in de Surinaamse onafhankelijkheidsstrijd speelde.

Het eindrijm in het oorspronkelijke gedicht is in vertaling verdwenen: ‘(..) vandaag stuwt mijn hart mij om te gaan/tot aan een stille kreek, ver weg (..) als ik ben teruggekeerd zal ik wellicht geworden zijn/, een beetje beter mens,/die kan lachen, slaag kan dragen.’ Een verontrustende slotzin, die tevens uitnodigt om meer te achterhalen over de context waarin het gedicht is ontstaan.

Door de brede selectie is er niet echt sprake van een thematiek binnen de bloemlezing, hoewel huiselijke beslommeringen, arbeid en streekgebonden zaken of taal de boventoon lijken te voeren. Niet alle taal is voor alle lezers te doorgronden, maar dat hoeft geen belemmering te vormen: goede poëzie biedt wel vaker ruimte voor interpretatie.

Dat laat Esther Porcelijn mooi zien in Taal van Tilburg (2013): ‘Iemand ‘liked’ een filmpje op internet./Hamasleider als een natte dweil uit een auto gesleept./Ik trek mijn pèkske aan voor de carnaval, het is een bananenpèkske.’ Er volgt een carnavalstocht door de stad. Ze besluit: ‘Begin ik weer over Hamas. (..) En ik: “mwa, ik begrijp het niet”/En jij: “niet alles is te begrijpen, dènk”/Dan rommel ik in de nootjes/En terwijl jij toekijkt/Vinden we daar onze subtekst.’

De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie is naast een verrassende selectie ook een uitnodiging om opnieuw naar (de Nederlandse) taal te kijken.

De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie: 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu

Samengesteld door Tsead Bruinja 
Uitgeverij Querido, €22,99
279 blz.

Zie ook De Brug Nijmegen /nieuws algemeen/programma de eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie 👉