zaterdag 9 november 2024

Die wende 35


Vriend Gertjan Tuenter stuurde me 9 november 2009 onderstaand verhaal. Een document over de val van de muur. Toen twintig jaar geleden. Waar een aantal Varssevelders heen togen. Leider had ik een andere afspraak, maar was wel aanwezig bij het smeden van de plannen:

“Het is vrijdagavond 10 november 1989, we zitten bij cafe 't Veertje en nemen de toestand in de wereld door. Het gesprek komt op de ontwikkelingen in Berlijn. Als het waar is dat de muur gaat vallen is dit een belangrijk moment in de geschiedenis. We besluiten dat we daar bij moeten zijn. Gertjan belt Anne, Bert belt Hetty, Jan belt Tineke, Pieterjan gaat ook mee. Jos en Hans hebben afspraken en gaan niet. Gertjan gaat met Jan naar Sinderen om het paspoort op te halen. Anne heeft snel eieren gebakken. Wesselien heeft broodjes gesmeerd. Terug bij 't Veertje blijkt dat Jos toch meegaat. Berts paspoort ligt in Barneveld maar Harry Mulder biedt spontaan zijn paspoort aan. Om 10.15 uur vertrekken we. We denken 's nachts tegen drie uur in Berlijn te zijn.

Tot enkele kilometers voor Helmstedt gaat alles voorspoedig.Op de baan naast ons zien we steeds meer Trabantjes met van die spitse achterlichtjes. Plotseling file, naast ons een stroom Trabantjes, Lada's, Wartburgs en Dacia's ook veel MZ motoren, heel veel 2-tact. Er hangt een dikke blauwe walm over de snelweg. We geloven onze ogen niet. We komen nauwelijks verder. Een vrachtwagenchauffeur vertelt dat er bij Berlijn Nichts mehr. Veel mensen starten de auto niet meer maar duwen hem een paar meter verder als dat kan. In dit tempo duurt het dagen om in Berlijn te komen, we beginnen behoorlijk spijt te krijgen van onze beslissing naar Berlijn te gaan.

Uiteindelijk komen we toch bij de paspoortcontrole. Het eerste paspoort blijkt verlopen:  Het tweede paspoort: Auch verfallen . Het derde:  ab april 84. Mein Gott ist das möglich, Kollege kuck doch. Met een wegwerpgebaar geeft de beambte de vijf paspoorten terug. Het paspoort van Harry / Bert heeft hij nog niet bekeken. Gertjan stamelt nog iets van: "Een paspoort mag toch een jaar of zes verlopen zijn" De beambte vindt het niet de moeite waard hier op te reageren. Dan wenkt hij dat hij de paspoorten nog een keer wil hebben, schrijft een briefje, wijst waar we de auto neer moeten zetten en stuurt ons naar een kantoortje om dagpassen te halen. Voor het kantoortje waar we moeten maken staat een Schlange evenals voor het loket van de dagpassen. Bert wordt onzeker of de truc met het paspoort van Harry Mulder wel doorgezet moet worden, de pasfoto lijkt van geen kant en de lichaamslengtes van Bert en Harry verschillen bijna 20 cm. Bert besluit zijn rijbewijs in te leveren aan het loketje en vertelt dat hij per ongeluk het paspoort van een huisgenoot meegenomen heeft, de man kijkt wanhopig maar schrijft de visa toch uit DM 65 per stuk exclusief pasfoto. Terug naar controleur 1. Deze ziet het rijbewijs en vraagt wat dit weer te betekenen heeft. Uitvoerig vertelt Bert over de paspoortverwisseling en dat Harry nu in Parijs zit met Berts papieren. De papieren gaan in een map naar het volgende kantoor 200 meter verder. De foto's worden nauwkeurig vergeleken met de personen. Uiteindelijk mogen we de Transitroute op.

Aan de overzijde staat het verkeer volledig vast en het duurt niet lang of wij staan ook weer stil. Volgens de borden zijn we nog 45 km verwijderd van de Hauptstadt der DDR. We zijn het er over eens dat het op deze manier wel enige dagen kan duren voor we uit deze file zijn. De koffie en de boterhammen zijn op, de broodjes van Wesselien zijn in Varsseveld achtergebleven. Gertjan besluit nog niet te vertellen dat hij nog vier appels en een mandarijn heeft, hij houdt ze achter de hand als een leuke verrassing voor de komende dagen. Op een Duitse radiozender horen we dat er gaten in de muur gemaakt worden en dat er steeds langere rijen mensen en files komen. Toch is de stemming op de weg tamelijk opgewekt en de mensen schuiven vol goede moed telkens een paar meter op, al dan niet gebruik makend van de motor. De walm wordt steeds dikker.
De radio meldt dat er moeilijkheden zijn bij de Brandenburger Tor. Op meerdere plaatsen stromen de mensen nu West-Berlijn binnen. Het is zaterdagmiddag 1 uur, 10 uur oponthoud, toch lijkt het of de auto's sneller doorgelaten worden.

We komen bij de controle voor Berlijn. De stemming bij de grenswachten is veranderd, ze hebben bloemen op het uniform of in de loop van hun wapen, ook staan er bierflesjes op tafel met bloemen. Om 2 uur zaterdagmiddag rijden we in een eindeloze stroom DDR-burgers West-Berlijn binnen.

Gertjan Tuenter

vrijdag 8 november 2024

inmiddels tien jaar geleden

 

Herman, door Hans Mellendijk, vandaag in de Gelderlander edities Achterhoek

Mooie, vormende jaren waren het, denk ik onderweg op de gure ochtend van Goor naar Usselo.

In Beckum zie ik de honderd zakken mengvoeder die we van daaruit lieten transporteren naar de hal van de Enschedese Kunstacademie. De AKI. Alwaar in de hal door toneelvereniging Vlees, Botten & Bloed het theaterstuk 'En de boer hij ploegde voort' werd opgevoerd. Drie in overal geklede mannen sjouwden met steekwagens de opgestapelde zakken meel van vijftig kilo per stuk weg. Onderwijl in Twents en Achterhoeks dialect keuvelend over de ontwikkelingen in de agrarische sector. De teloorgang van de keuterboer en de opkomst van de grootschalige siloboeren. Een zwaar stuk, vooral letterlijk dan, het stuk duurde net zo lang tot dat alle zakken van het toneel waren weg gesjouwd.

Ook lieten we een film zien van een vuur, halverwege de vertoning vloog het scherm zelf in brand. Voor de kunstmanifestatie Sonsbeek buiten de perken bedachten we een soortgelijk plan. Een film van de zonsopkomst die tijdens de opkomst zelf op een blinde muur in het centrum van Enschede zou worden geprojecteerd. De zonnestralen zouden in werkelijkheid de film opheffen. Conceptuele kunst.

Maar ook tastbare objecten werden er gemaakt. Furore werd behaald met de drie koffers,
de ter Beek-Mellendijk draagkateder, -draagprivaat en -draaghaard. Feitelijk drie zware kisten die in glanzende reclamefolders werden aangeprezen als: 'Hiermee wandelen is een feest'. De kateder, een koffer die een spreekgestoelte bleek te zijn. 'Ik herken mezelf niet meer', schreef zogenaamd een afnemer, binnen drie maanden waren zijn 'kommunikatieproblemen' opgelost. De draagprivaat kon in enkele handelingen tot poepdoos worden getransformeerd, met bijbehorend schaamkleed kon men op elk moment op elke plek zijn stoelgang regelen. De draaghaard bevatte een opklapbare gietijzeren vuurkorf.

We vierden het leven, of zoals het geformuleerd stond in het eindexamen document, in typisch jaren zeventig proza; 'Hun werk vloeit sterk voort uit hun maatschappelijke situatie. Zij aanvaarden deze als een realiteit, zij onderkennen de bekoring ervan en zij laten de in deze maatschappelijke situatie aanwezige patronen zien.'

Dan het telefoontje. Zijn dochter Ymke aan de lijn, even is het stil. Dan de ongelooflijke tijding; 'Ik heb slecht nieuws Hans, Herman is vannacht er tussen uut 'ekneppen'. Onverwachts als een dief in de nacht had magere Hein toe geslagen. 'D'r wordt weer flink 'ekapt in de bos van mien generatie en één zal de eerste motten waen', zou hij gezegd hebben.

Nabij de Usseler Es nemen we afscheid. De Es waarnaar we, voor de vernielende aanslag van Enschedese rondweg, ooit met een groep AKI-leerlingen een expeditie ondernamen. Land-art van grote klasse. We brachten toen een ode aan het eeuwen oude landschap door dwars over de landerijen een wandeling te maken in de vorm van een hart. Hier en nu op het Twentse crematorium dan toch de laatste klop op het hout van de kist, een traan en fluisterend een kalm an Herman!

donderdag 7 november 2024

Dichtersbankjes | Nick Cave

 


World Wide Web | London 

Uit de collectie Mellendijk (keuze singer songwriter): voorraad MellendijkNick Cave 👉

The Ship Song 

Come sail your ships around meAnd burn your bridges down
We make a little history, babyEvery time you come around
Come loose your dogs upon meAnd let your hair hang downYou are a little mystery to meEvery time you come around
We talk about it all night longWe define our moral groundBut when I crawl into your armsEverything, it comes tumbling down
Come sail your ships around meAnd burn your bridges downWe make a little history, babyEvery time you come around
Your face has fallen sad nowFor you know the time is nighWhen I must remove your wingsAnd you, you must try to fly
Come sail your ships around meAnd burn your bridges downWe make a little history, babyEvery time you come around
Come loose your dogs upon meAnd let your hair hang downYou are a little mystery to meEvery time you come around
Come sail your ships around me (Come sail your ships around me)And burn your bridges down (And burn your bridges down)We make a little history, baby (We make a little history, baby)
Every time you come around (Every time you come around)

 


 
 Meer Dichtersbankjes hier 👉

dinsdag 5 november 2024

Ondertussen bij Kopwit

Hans Mellendijk, Louis Radstaak ... Bert Scheuter
 

In Café de Deur te Zutphen werd 20 oktober j.l. het Bockbier bezongen. Mijn bijdrage: 

Geen Gefundenes Fressen

Geen buitenkansje; gemakkelijke prooi. (Duits) letterlijk 'gevonden aas, gevonden voedsel', alleen in figuurlijk gebruik voor: kans, uitgelezen mogelijkheid die men niet voorbij mag laten gaan, omdat er direct voordeel uit behaald kan worden (al dan niet tegenover anderen, andersdenkenden); iets waar met plezier en gretigheid op ingegaan wordt, omdat het precies in het straatje past van iemand of iets; kolfje naar de hand van iemand of iets; buitenkansje; hapklaar brokje; gemakkelijke prooi.

Googlend giert het gezochte gedicht geurend uit de goot.

De oorsprong van de naamgeving is geen bok.
In de Duitse stad Einbeck werd al in de Middeleeuwen een donker, moutig bier gebrouwen. Het bier was van hoge kwaliteit en werd razend populair in heel Noord-Europa. 

Toen het bier aankwam in Beieren werd de naam 'Einbeck' vervormd tot 'Ein Bock. Het Beierse brein brouwde bockbier.

Geen Gefundenes Fressen maar 
Gefundenes Trinken gibt es hier.







maandag 4 november 2024

De ontknoping herbezocht

Stichting Eeeuwig Erbarmen i.o. | Westendorp | 28 september 2024
Floormanagement 



zaterdag 2 november 2024

Manges in Linde


Manges veurige wekke zaterdag reisde ik af naar Linde (Dr.) voor het ROET-café. Ineke Berentschot droeg er voor in de theaterschuur. 

vrijdag 1 november 2024

woensdag 30 oktober 2024

DdA | Achterhoek Nieuws | DICHT | week 44

 


Er komt een einde aan de Kunstwandelroute op het landgoed Enghuizen in Hummelo.Ook voor Helma was de route onderdeel van haar natuurlijke ritme.
-
op lichte voeten

het werd een natuurlijk ritme
tijdens het winteren trof je
hier en daar beeldend kunstenaars
in omstrengeling met een boom
of er lag een dichter met zijn oor
aan de grond te luisteren
dan begon het schetsen weven
nestelen smeden en ontspruiten
de betovering van Enghuizen

tussen Pasen en Pinksteren
hoorde je voetstappen klinken
niet een stampen daveren dreunen
meer een soort dansen van vreugde
op de hartslag van de aarde
kunst bloeide vrijuit tussen speenkruid
beukenbomen bosanemonen
dichters droegen voor omlijst door
merel cello specht en gitaar

Enghuizen ligt opgevouwen
te wachten op verleiding
liefdevolle dialoog
muurbloemlezing boombeschrijving
die droom is  nu onteigend
duizenden wandelaars per jaar
kwamen het goed ontmoeten
zij dansten op de paden maar
altijd op lichte voeten