zaterdag 4 februari 2012

Uit de oude doos | Ontroerd


Ontroerd

Mijn Achterhoekse oren spitsten zich even. Met een half oog kijk ik de eerste februari naar de surpriseparty van het Nationaal Oranje Comité. Een fanfare marcheert de Arena binnen met Oerend Hard als Gelderse opmaat voor het huwelijksfeest. Ach ja, sentiment. Echt ontroeren doet het me niet. De stemming zit er bij nog niet in. ‘s Anderdaags slaat de emotie dan toch toe. Mijn lief en ik houden de ogen ook niet droog als trekzakwonder Carel Kraayenhof de tango Adios Nanino inzet. De bandoneon in combinatie met harp- en aanzwellend koormuziek wil ook wel op óns gemoed werken. 'Wi-j bunt jao neet van steen!' Mijn gedachten dwalen af naar ónze eigen trouwdag. Toen na de huwelijksvoltrekking, onder aan de trap in de gemeentehuishal, ook een trekzakpiloot, weemoedig stond te waen. Ach ja, sentiment. Van alle kunstvormen weet muziek het best, de kortste weg naar de traanklier te vinden. Dat werd ook nu weer bewezen.

Een verlaat verjaardagscadeau van twee kameraden, Albert en Wim, ontnam mij het zicht op de verdere ontknoping van de sprookjesfilm. Of was het toch meer een operette geweest? De invulling van de prinsenrol had er soms wat weg van. Zeker toen ik in deze krant Willem-Alexander de bruidstaart aan zag snijden met behulp van de ceremoniële degen. Ik kan het echt niet helpen; dat werkt bij mij toch meer op de lach- dan op de gezagsspieren. Maar tja, dat was achter de schermen. Pure opluchting van de kroonprins dat de opnames van het Hollywood-spektakel zonder noemenswaardige incidenten waren verlopen. Wat doen we toch in godsnaam onze koningskinderen aan?

De surprise van mijn vrienden is geheel andere koek. Een vrijwillige ontvoering, weg van de Oranjegekte. Een reis door het Westfaalse grensgebied. Ook aover de paol schijnt het zonnetje. Na een stop overladen met Schnitzel, Strammer Max, Schnaps und Ein Bier stappen we bij het tweeduuster weer in de auto. Wiet af van de grote Welt, achter an de Grenze. Irgendwo zwischen Gronau und Epe merk ik aan hun reacties dat ze de weg kwijt zijn. Kats in de biesterbane. We rijden steeds hetzelfde rondje, in kleine variaties. Kotterhook. ‘Daor is ‘t neet!’, reert Albert nerveus. De bewegwijzering is zoals dat vroeger ook onder Winterswijk gebeurde. Alle wegen dragen de naam van ‘t Bauernschaft. Dan wordt de weg nogmaals gevraagd. Sunderhook? Even later zien we lichten in de verte. Een naamschild met Alte Tenne doemt op in het schijnsel van de autolampen. ‘Hier mo’w waen’, verzucht Wim. Dan zie ik door de glazen echterdeure van een monumentaal Bauernhof, een daele bomvol met withoofdige Damen und gemutliche Herrn, gezeten aan lange tafels. Er is nog plaats voor ons. Terrasstoelen worden van buiten naar binnen gesleept. We schuiven aan. Alle ogen zijn gericht op twee mansleu.

'Maor zeet daor steet jó, Hans Keuper! ' Ik ben in een zang- en voordrachtvoorstelling terechtgekomen, die de troubadour samen met de Vredense dichter Aloys Terbille an het uutproberen is. In plat Dinxpers en Platt Vredens, over het volk aan weerszijden van de politieke rasterpäöle. In een taal die door geen grens te stoppen is. Koningskinderen komen ook hier voorbij. Aloys draagt sober zijn weemoedige en spitse teksten voor. Vrouw Begeerding passeert. Een wonder geschiedt. Die Junge Alten luisteren van begin tot eind ademloos toe. Ók wi-j könt het allemaol verstaon. Wat zich waarschijnlijk voor een Amsterdammer of een Berlijner laat aanhoren als koeterwaals, klinkt ons als muziek in de oren. Da’s nog ‘s thuuskommen.

Op de terugweg zing ik gekscherend: ‘‘t Is ’n kwestie van geduld, töt heel Europa Saksisch lult.’ Laat in de nacht leg ik me naast m’n lief en val ontroerd in slaap.

Hans Mellendijk, de Gelderlander, edities Achterhoek, 9 februari 2002


Hans Keuper

vrijdag 3 februari 2012

Sneij | Snee | Sneeuw


Mede namens de Stichting Sneeuw met de Kerst bieden we U het prachtige nummer Sneij aan. Het Nedersaksische dialect van Lohues met zijn Skik heeft heel veel verwantschap met het taaltje dat wij hier in Varsseveld bezigen. Alhoewel De Sneij klink net iets mooier dan Snee. En wordt hier ook langzaam helemaal wit net als in Antwerpen>

Rineke Dijkstra | I can see a woman crying


Rineke Dijkstra's video "I can see a woman crying" in het Stedelijk Museum, Amsterdam. Britse leerlingen van een kunsteducatie-klas filosoferen in TATE Liverpool bij het kijken naar Picasso's schilderij "De wenende vrouw". Het werk zelf is voor ons niet zichtbaar. De kinderen lijken te antwoorden op vragen van iemand die buiten beeld blijft. Ze noemen hun observaties, associaties en veronderstellingen naast elkaar. Kenmerkende woorden die ze gebruiken zijn: of, misschien en het lijkt. Ze gebruiken geen 'maar' en gaan niet met elkaar in discussie.

donderdag 2 februari 2012

Liefde uit iedere modderige druppel inkt



Nogmaals Tim Pardijs met zijn recensie van TractorTracks nu in HANTA>

In Memoriam | Wislawa Szymborska | 1923 -2012

Living apart together | boedelscheiding | De smaak van EDU-ART |

De smaak van EDU-ART: De wanden worden weer leeg. Het tijdelijk samenwonend huisraad wordt gescheiden. Na verloting zullen de gehuwden bij één der eigenaren aan de wanden komen te hangen. Ik ben u nog drie oplossingen schuldig. Bij deze mijn bijdragen aan de tentoonstelling.










woensdag 1 februari 2012

dinsdag 31 januari 2012

Ondertussen in Hoboken | Antwerpen


Pareltjes uit de barok zullen worden uitgevoerd. Er zullen bij de opening zes gedichten worden voorgedragen, een onschuldige hand uit het publiek zal telkens een naam van een van de aanwezige dichters trekken.
Op de webstee van Albert Hagenaars staan enkele gedichten in de steigers te wachten op de opening.


Foto: © Bart Versteegh

Om gezien te worden op de tentoonstelling. Zie Nieuws/ Gedicht 'Gedeponeerd Verlangen' in boek en op expositie Albert illustreerde mijn tweetalig gedicht met een dubbelportret/kaartspelkaart.

maandag 30 januari 2012

De toekomst van gisteren | Doetinchem III



In 2005 werd in Doetinchem vanuit een totale toekomst visie de stadsontwikkeling vorm gegeven. "Doetinchem, stad in ontwikkeling sinds 1236" Op StadsTV werd een 4-delige serie uitgezonden die vanuit de historie een venster bood op de toekomst. De toekomst van zeven jaar geleden.

zaterdag 28 januari 2012

Ondertussen in HANTA



Vandaag werd het gedicht Beeldscherm (Beeld: Landschapschets-Dries Olthof  | Tekst: Hans Mellendijk) in HANTA gepubliceerd. Zie hier>

Uit de oude doos | Kom-liefste-plot



Kom-liefste-plot

Zó, dat hebben we erop zitten. De eerste gang naar het stemlokaal, dit jaar. Als u ook de moeite genomen hebt, gebruik te maken van dit zwaar bevochten recht, dan hoorde u met mij bij de kleine meerderheid in onze regio. De weg was zwaar. Ook ik was de zwalkende standpunten van politieke partijen, beu. Kijk alleen maar eens naar die vermaledijde herindeling. Daar wordt de burger toch niet blijer van. Als ik dan zie hoe men omgaat met de uitslag van de volksraadspleging in Zelhem, dan is het alsof de democratie nog moet worden uitgevonden. In de huis-aan-huis folder van de partij, die mij gedoogde als lijstduwer in het midden, had een stamtafelgenoot gelezen dat ze de hondenbelasting gingen afschaffen. Het leek hem een lokkertje. Het bezorgde me in ’t Veertje klamme handen, toen ik werd geconfronteerd met dit voor mij, op dat moment, onbekende populistisch strijdpunt Het leidde die vrijdagavond tot hilarische discussies over wie dan wél de hondenpoepoverlast moet betalen. Ik werd gelukkig net voor de laatste ronde geholpen door een belastingdeskundigde: “Dan zette wi-j toch gewoon de poeppecunia baoven bi-j op de precariopoet!” Politiek zou niet leven!

Het taalgebruik lijkt overigens op één groot complot om de desinteresse in de politiek nog groter te maken. Ik las over ‘wijkontwikkelingsplannen’ in de kleine kernen. Het leek me een groot woord voor een handvol woningen die gebouwd mogen worden. Ach, een kleinigheid hou je toch. Het is niks vergeleken met de landelijke politici, die ik vlak voor de gemeentelijk verkiezingen hoorde praten over crimefighters en veelplegers. Ik ga bijna geloven dat achter elke boom in het buitengebied een struikrover schuilt. Of wat dacht je van subjectief beleefde onveiligheid? Voorlopig zijn we er nog niet van bevrijd. Tot vijftien mei zullen onze oren nog wel pijn moeten lijden.

Maar gelukkig waar de politiek faalt zegeviert de kunst. Vanaf woensdag is het tien dagen boekenweek. Dan kunnen we volop wonen in de taal der liefde. Mooier thema dan dit jaar is bijna niet denkbaar; ‘Verhalen en gedichten over de liefde’. In Ruurlo hebben ze het gegeven mooi gecombineerd met Maart Dialectmaand. Over twee weken, op de laatste middag van de boekenweek, organiseren de samenwerkende dialectkringen een voorleeswedstrijd in De Luifel met als thema ‘Leefde’. Dat is nog eens mooi inspelen op!

Overigens heb ik nu al een maand voorpret, dankzij een ander initiatief van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek. Ik doel op de begin februari gelanceerde internet-site: www.komliefste.com. Men kan in de boekenweek met behulp van deze moderne technologie een eigen bloemlezing van tien liefdesgedichten samenstellen. Eigen is misschien wat overdreven. Er is natuurlijk voorgesorteerd en de streektaaldichters zijn op de digitale zangberg niet vertegenwoordigd. Maar toch! Men heeft de keuze uit maar liefst vijfhonderddrieënveertig gedichten, geschreven door tweehonderdzevenentwintig dichters! Ga daar maar eens aan staan! 

Strofen van Staring vechten met regels van Willem Wilmink om de hoogste eer. Men kan ook een persoonlijke wens toevoegen. Proefondervindelijk heb ik gemerkt dat het voldoende ruimte schept voor een missertje. Zo kreeg in mijn bloemlezing het gedicht ‘De roete’ van Sebastiaan Roes (Met ’n voes/houw ik ’t glas/oet ’t raam:/de roete bast.//‘t Blood löp haronder/in ’n ellebaogen,/de mouwe versmotst.//Zovölle hol ik van ow,/da’k mi-j te skande make.) alsnog een plek. Het is behelpen, maar het kan. Misschien dat het Staring Instituut nog even snel kan inspelen op deze mogelijkheid, door op hun web-site een aantal Nedersaksische 'leefdesgedichten' te plaatsen. Dan smokkelen wij Achterhoekers mooi nog wat streektaalpoëten in de te bestellen bloemlezingen.

Ik leg driftig de laatste hand aan mijn keuze. ’t Is voor m’n lief. Het boekwerkje rolt namelijk ruim op tijd voor moederdag, dat dit jaar samenvalt met onze trouwdag, van de persen. Help, wat doe ik nóú! Ik betrek u in een privé-complot. Ach, als u het niet verder vertelt, dan zorg ik wel dat vanochtend deze pagina kwijt raakt. Voordat m’n lief om de krant vraagt.

Hans Mellendijk | de Gelderlander edities Achterhoek, 9 maart 2002