Inmiddels bij de Gelderlander | KUNSTwandelroute Hummelo

Foto: Hans Mellendijk | Inke van Dijk | Fontein

de Gelderlander 10-04-2023 | Soms verdwijnt een kunstwerk in de natuur en soms is er een betonnen fontein als contrast 👉

Fontein | Dokkum

IJsfontein Dokkum

11 Fonteinen | 05-06-2019 | terugreis van Vlieland via Dokkum om de ontbrekende fontein te ervaren. De andere 10 hadden we vorig jaar al bekeken⇲

De IJsfontein is een speelbal van de elementen en geen dag hetzelfde. IJs tekent patronen op de koperen huid van de sculptuur. De mate waarin de fontein ijslagen vormt of niet, is afhankelijk van de zon, luchtvochtigheid, temperatuur, wind en neerslag. Energie voor de IJsfontein wordt opgewekt door zonnepanelen. Rondom staan bomen die rood kleuren in het najaar. Ze verwijzen naar Bonifatius en zijn volgelingen die in Dokkum zijn vermoord. Voor optimale schaduwwerking is bij de sculptuur gebruik gemaakt van de wetmatige rangschikking van bladeren rond een middelpunt. Het resultaat van meer dan 100 miljoen jaar evolutie in de plantenwereld.

Fontein | Sloten

Sloten | G.G. van der Walplein | Kievit | Lucy & Jorge Orta

Inspiratiebron: de kievit als bedreigde vogelsoort, water als levensbron
Materiaal: brons, coating
Afmeting: 5 m hoog
Locatie: op het G.G. van der Walplein bij de entree van de stad

Sloten |‘Kievit’ toont een meisje dat op de schouders van een man staat. Ze houdt een vogel in haar hand. Onder de voeten van de man vormt een slordige stapel emmers, jerrycans en teilen de basis van de fontein. Deze universele containers waar het water kwistig in en uit stroomt, wijzen erop dat onze samenleving overvloedig beschikt over iets wat elders in de wereld helemaal niet vanzelfsprekend is: water – de bron van al het leven. De vogel die het meisje koestert is een kievit, een vogelsoort die in Friesland wordt bedreigd door de intensieve landbouw en veeteelt. Gemaakt door het kunstenaarsduo Lucy & Jorge Orta⇲

zie meer hier⇲ en hier⇲

Fontein | Stavoren

Stationsweg | Stavoren | De vis voor Stavoren | Mark Dion⇲

Inspiratiebron: de visserij-geschiedenis van Stavoren en een prent van Pieter Bruegel de Oude
Materiaal: kunsthars, PU-schuim, staal
Afmeting: vis: 3,26 m hoog, 6 m breed, 8,40 m lang
Locatie: het plein bij de Stationsweg

De zee geeft, de zee neemt. Stavoren, ooit een rijke Hanzestad, kan erover meepraten. Overstromingen, zeehandelsoorlogen, een haven die verzandde: meermalen verviel de stad tot armoede. Maar telkens richtte ze zich op en brachten zeevaart en visserij nieuwe welvaart. Volksverhalen als de Vrouwe van Stavoren vertellen van dat wisselvallige lot. De Vis voor Stavoren voegt daar een nieuw verhaal aan toe, met een knipoog naar een symbolische prent van Pieter Bruegel de Oude: ‘Hoe grote vissen kleintjes eten!’ We zien hoe de enorme open muil van een machtige vis ons langs de watersproeiende lippen naar binnen lokt. Wie ontsnapt in Stavoren de dans? Mark Dion is de visser⇲ zie meer hier⇲ en hier⇲

Fontein | Hindeloopen

Flora en fauna | Shen Yuan | Nieuweweg | Hindeloopen

Inspiratiebron: Het oude stadswapen van Hindeloopen
Materiaal: koper, staal, Accoya-hout, steen
Afmeting: boom: 3,60 m hoog, 2,50 m breed; geweien: 7,50 m lang, 2,10 m hoog
Locatie: het veldje bij de Nieuweweg
Hindeloopen | Inspiratiebron voor de fontein van Hindeloopen is de levensboom op het stadswapen, met het hert en de hinde die hem omringen. De boom symboliseert de levensenergie, maar staat ook voor wijsheid. Het hert en de hinde voeden zich hiermee. Nu zetelen prachtige exotische vogels in de boom. Als je op het grote, houten gewei zit dat de boom omringt, zie je hoe ze waterspuwend met elkaar ‘praten’. Flora & Fauna werd gemaakt door Shen Yuan⇲

zie meer hier⇲ en daar⇲

Fontein | Workum

Workum | De woeste leeuwen | Cornelia Parker

Inspiratiebron: de 2 leeuwen die het stadswapen op de Waag ondersteunen
Materiaal: duurzaam Accoya-hout, verf, bladgoud
Afmeting: hoogte 3,50 m

Locatie: het grasveld bij de nieuwe passantenhaven Workum | Al eeuwen wordt het stadswapen van Workum ondersteund door twee leeuwen. Ze doen naïef aan en hun theatrale pose prikkelt onze lachlust. Maar als fontein van Workum, stevig op de grond met een meer dan levensgrote afmeting, zijn ze geen bijfiguren meer, maar hoofdrolspelers. Op enige afstand van elkaar sproeien ze nu als woest vechtende katten water naar elkaar. ‘Kijk naar Workum’, lijken ze ons toe te roepen. Want zonder het wapenschild biedt de lege ruimte tussen hen in ineens uitzicht op de levende werkelijkheid van de stad. Cornelia Parker⇲ is de maakster

zie meer hier⇲ en daar⇲

Fontein | IJlst

Onsterfelijke Bloemen – Dassenboarch IJlst 

Inspiratiebron: het ontstaan van de stad uit de Ylostins en de Friese stinzenplanten
Materiaal: RVS, terrazzobeton, autolak, coating
Afmeting: vaas 1,50 m hoog, 6 m doorsnee; boeket 4 m hoog
Locatie: een speciaal aangelegd parkje bij de Dassenboarch

IJlst | Cultuur vormt zich, net als de natuur, laag op laag. Beide berusten op een grote onderlaag die niet verdwijnt, maar waar nieuwe generaties steeds weer op voortbouwen. Precies zoals ook de stad IJlst is ontstaan. De oude, grotendeels verwilderde stinzenplanten zijn tekens van die onzichtbare onderlaag en van de rol van de mens bij de ontwikkeling daarvan. De fontein ‘Onsterfelijke bloemen - Rikka Shinji Ohmaki⇲’ verbindt bloeiende stinzenplanten als element uit de Friese natuur met een oude vorm van Japanse bloemschikkunst, Ikebana..Hij symboliseert de eeuwige verbintenis tussen mens, cultuur en natuur.

zie meer hier⇲ en hier⇲

Fontein Sneek

Sneek | water rondom Hoogend 

Materiaal: brons, coating

Afmeting: ruim 3 m hoog

In Sneek op een gouden bol midden in het water staat een man met een Hoorn des Overvloeds. Het beeld verwijst naar Fortuna, de godin van het geluk en de schutsvrouwe van steden, families en volkeren. De overvloeiende hoorn symboliseert de materiële welstand van de gelukkige die ermee in aanraking komt. Maar de gouden bol draait voortdurend om zijn as, zodat het water, net als de toestroom van het fortuin, een onberekenbare, wilde kracht wordt. De overvloed die zich toevallig over ons uitstort, kan ons door het lot even snel weer worden ontnomen. Kijk maar naar de geschiedenis van Sneek. Stephan Balkenhol⇲ 

zie meer hier⇲  en hier⇲

Fontein Bolsward

Bolsward | Broereplein  | Johan Creten

Bolsward: Je kunt erop klimmen, de wat spookachtig uitziende, waterspuitende vleermuis van Johan Creten⇲ die in Bolsward gewoon op het Broereplein staat. Een beeld van 2.30 m. hoog, en 3,80 m. breed. De Belgische kunstenaar liet zich inspireren door de vleermuizen in Tjerkwerd⇲ en de demonische waterspuwers (gargouilles) aan gotische kathedralen. 

zie meer hier⇲ en hier⇲

Fontein Harlingen | Walvis

Harlingen | Nieuwe Willemskade 

Harlingen was een belangrijke haven voor de walvisvaart, dus wat lag er meer voor de hand dan de walvis er terug te brengen? Jennifer Allora en Guilermo Calzaldilla⇲ (Puerto Rico) ontwierpen een 18 m. lange, 2,50 m. hoge walvis. Nu en dan spuit hij, net als de echte walvis. 

zie meer hier⇲ en hier⇲

Fontein Franeker

DE OORTWOLK

Franeker | De Breedeplaats in Franeker werd groener, dankzij een plan van Achterhoeker Piet Oudolf⇲, er kwamen steentjes met licht en in het hofje naast de kerk staat de klassiekste van de elf fonteinen. De Franse maker Jean- Michel Othoniel⇲ ontwierp hem als hommage aan sterrenkundige Jan Hendrik Oort⇲. Die ontdekte de ‘oortwolk’ een schil om het zonnestelsel heen waar kometen vandaan komen. De fontein is 3,5 meter hoog, het water uit de gouden bol verbeeldt de oortwolk. 

zie meer hier⇲ en hier⇲

zie meer over ontwerp: Piet Oudolf ontwerpt nieuw park⇲

Fontein Leeuwarden | Love

LOVE

Leeuwarden mistfontein pal tegenover het station, ontworpen door de Spaanse kunstenaar Jaume Plensa⇲

Twee 7 meter hoge witte kinderhoofden en profil gezien, met een kraag van mist.

zie meer hier⇲ en hier⇲

Love | Jauma Plensa

Uit de oude doos | Kiespijn

Kiespijn

Vóórdat m’n staminee door de Hiddink-hype interactief veranderde in een roodachtige gloed -Wilkommen in West-Korea- had de vrijdagavondvergadering andere sores aan hun kop.

Ik schuif pas om acht voor twaalf aan, nadat eindelijk de lilleken óndog was gestopt met het steeds maar dwingender wijzen naar de muis met een gebiedend “Pápa tekenen? , Pápa kleuren!” Na de tigste computertekening met zelfverzonnen verhaaltje viel zoonlief in een diepe slaap.

Tussen de bouwmeester en de reclameman is nog plaats. Een nog net geen schraal biertje wordt naar me toegeschoven. In stereo hoor ik hun debat aan. “Ja maor, gael is toch de kleur van de haat.” “Ach dat is een kwestie van afspraak.” “Nae, dat bunt zo gegruuide symbolen. Wit is ónschuld, zwart, rouw…” “En blauw die van trouw!”, weet de bloemschikster tegenover me te interrumperen. “Dat mo’j neet zomaor willen veranderen omdat zo’n kunstenmaker dat bedech. Gruun wordt gedemoniseerd!” ‘t Daagt me in ‘t Oosten. Ze hebben ‘t over de D-toren. ’s Middags had ik toevallig de ontwerpen in vogelvlucht gezien. Ik moest denken aan een verwaarloosde kies. Ook had ‘t wel iets van een hart. De reclameman wist te melden dat het toch iets prozaïscher in mekaar stak. De kunstenaar had zich simpelweg laten inspireren door ‘Doetinchem Winkelstad’ en kwam met een omgekeerde boodschappentas op de proppen.

Het twaalf-en-halve meter hoge kunstwerk wisselt gelijk een kameleon van kleur, al naar gelang de stemming in de stad. Rood is liefde, blauw, geluk, geel, angst en groen staat voor haat. Een wat ouderwets aandoend kleurensymboliek. De uitvoering van het interactieve deel vond ik gezocht. Kunstmatig in zijn uitwerking.

De bomen die nu nog op de geplande plek staan uiten in de vier seizoenen beter hun gevoel.

 “Ja, laten Spong en Hammerstein dít onrecht, de kleuren aangedaan, maar aanklagen!” opper ik schaterlachend. De architect vindt ’t ongezien “Nul komma niks!” Alleen al bij het horen van de naam van een collega architect -die de kunstenaar inschakelde bij het maken van het ontwerp- moet hij kotsen “Computervormgegeven gevuulloze ónzin” reert hij over de stamtafel van ’t Veertje.

Het gesprek dreigt uit de hand te lopen. Uitbater Gertmans kijkt ons bedenkelijk aan. De reclameman vindt het wel wat hebben. Dán begrijp ik ‘t. Want dát is ’t natuurlijk. Een reclameballon. Een kunstwerk verkleed als drager van boodschappen. ’t Wel en wee van Dörkum. Tevreden met deze vaststelling bestel ik een rondje en de babbel kabbelt voort in rustiger vaarwater. Ik probeer de discussie nieuw leven in te blazen door te opperen dat het typisch museumkunst is. “Niet voor langs de openbare weg.” Ik deel mijn ervaring dat de helft van de tijd dit soort techniekafhankelijke kunstwerken, het niet doet. “Is een bevroren fontein nog het beoogde waterkunstwerk?” vraag ik filosoferend. We komen er niet uit en nemen d’r nog één.

De presentatie van het kunstwerk in de Gruitpoort levert in de weken erna een stroompje ingezonden brieven op. Ze willen me doen geloven dat de officiële schetsvertoning een schertsvertoning was. De locale politici verscholen zich achter ambtenaren en inspraak. Nog niet durven kiezen. Kiespijn. ’t Verdreet van Dörkum.

Hoe het ook zij. Laat eerst de kleuren spreken. “Geef hen een spreekbuis!” Misschien dat het dán nog wat wordt, met dat interactieve kunstwerk.

Als opmaat voor de zomervakantie begeef ik me eerst maar eens via de Hiddinkdijk in alle rust op de kerkenpaden van Harreveld, Mariënvelde en Zieuwent. Genieten van ‘Beeld en Landschap’. Lekker kijken en eventueel geraakt worden door kunstwerken die in de alledaagse omgeving zijn opgenomen. Daar met m’n lief of de kleine pótwortel over dollen. Heerlijk, dat is me eigenlijk al interactief genoeg.

Hans Mellendijk, de Gelderlander 29 juni 2006 

Nieuw nieuws | D-toren | dG 1 febr. 2012>