zaterdag 10 maart 2012

Onland



Lees het gedicht: Onland - Hans Mellendijk>


Zie reportage omroep Gelderland bij Shappa>



Onland


5  februari 1970





Kwam neet terug van gymnastiek.
Oefening in Prinses Beatrix' zaal.
In de struuken ’t onteerde liek.
Gewurgd deur heur eigen sjaal.

Op de Kloosterlaan. Hoe wrang toch.
Waor 'j bescherming zol'n verwachten
onder 'n hemelse wolkenloch.
Gin doodslag toch en verkrachten.


Onopgelost
geklungel der
magistraten.


Langs de kant van het pad
rok 't vanaf dan naor onland.
Jao, asterto, moord en brand.
'n Kearl op de fietse deur 't lo.

'n Rammelende dynamo.
Elke nacht viel te vrezen
de wind fluustert deur het rad:
Rinie Wielheesen.



gepubliceerd in Trouw dicht in de buurt - bundel Gelderland - 8 februari 2010
Verhalenbankjesroute route het westen bankje 20> | De Moespot, Nr. 225, 53e jaorgang, meert 2010

Uit de oude doos | Op schouderklopafstand, ...



Op schouderklopafstand, aai- en aanraakbaar

Zoete herinneringen aan de tijd dat mijn helden nog op schouderklopafstand hun kunsten vertoonden. Stiekem naar de sporthal in Terborg, om op aanraakbare afstand Van Morrison zijn blues te horen zingen. Of die zondagmiddag in het Nijmeegse Kolpinghuis, waar een tig of negen liefhebbers luisterde naar de psychedelische klanken van een toen nog onbekende groep uit Engeland. Ik was er met makker Hannes vooral om te kijken hoe zij dat toch deden met die vloeistofprojecties. Tot onze grote vreugde konden we ze spreken de mannen van de lichtshow van Pink Floyd. De opgedane kennis werd ingezet bij de ‘Lichtsjo de bedrukte Moeder Gods van Varsseveld’. Het belichtte de eerste stappen van Ferdi Joly op het muziekpodium. Popgroep Puddingh.

Tja, de lokale helden bleven aai- en aanraakbaar. Met Van Morrison en Pink Floyd liep dat anders. Van heb ik nog wel op de concertpodia bewonderd als hij of ik zin hadden. Bij Pink Floyd ben ik afgehaakt toen het steeds meer een band werd om je stereo-installatie mee te testen en vooral een megastadionevent werd.

Overpeinzingen als ik samen met vriend Albert in een koude tegenwind naar de Radstake fiets. Over pijn zingen; Ferdi Joly neemt er afscheid van Boh Foi Toch en keert terug naar Normaal. Verbaasd staan we te wachten voor de deuren die om half tien nog gesloten zijn in afwachting van het discovervoer. Nog verbaasder de maandagochtend erop als ik de krant opensla: "Op de fiets naar dancing de Radstake, hoe lang is dat wel niet geleden? Twee mannen van middelbare leeftijd verheugen zich handenwrijvend op het uitgaan. Als ook de eerste Achterhoekse tieners uit de discobus zijn gestapt, gaan de deuren open voor de kameraden."

Afgeleid door het slechte geluid in de eerste set, de afscheidnemende gitarist is alleen maar in de solo’s te horen, verwonder ik me over het nieuwe kijken. Om toch zicht te hebben op het lage podium strekken de iets minder lange slungels van jonge kerels de linker arm in Duits vooroorlogse hoek, vijfenveertig graden omhoog, hun mobieltjes in de linker hand houdend, de beeldschermpjes ingeschakeld. Afstandscheppende elektronische periscopen op een rij. Gelukkig weet de geluidsman na de pauze een betere balans te realiseren en zijn mijn ogen en oren weer op het podium gericht. Ook het meer melancholische werk van Ferdi Joly komt nu eindelijk goed uit de verf. Prachtig ‘In ’t Asiel’. Het altijd maar weer poëtische “Den aovend in Toldiek. ’t Dondern en ’t löchten, boh foi toch wat ha’j’n schrik.” Met het raadselachtige eind: “En too die kere op den zak met mael.”  Eindelijk weer eens de ‘Boh Foi Toch Rap’. In een zinderend duel tussen trekzakpiloot en sologitarist steelt Ferdi op Zappaeske wijze de show. Het lijkt wel of hij zich nu definitief wil bevrijden uit het dwangbuis van polka’s en walsjes. Dan het onherroepelijke eind. In een dampende blues wordt ‘Deerntjen’ neergezet. Geen ander nummer is hier in de graanschuur van De Radstake beter op zijn plaats. Hunkerend kruipen de meisjes voorzichtig schuifelend tegen de jongens aan. ‘Brommers kieken’ avant la lettre. Al vanaf Normaal’s begin het ultieme versiermoment. Applaudisserend roep ik naar Albert, naast me: “Bloedmooi die bluesuutvoering!”. “Is altied al ’n blues ‘ewest!” schreeuwt hij boven het eindoordeel uit. Ik besef dat hij gelijk heeft. Hoe kan het ook anders. Hij heeft er verstand vanaf. Elk jaar kondigt hij de artiesten aan op de Westendorp Bluesnight. Vanavond weer in zaal De Vos.

Deze middelbare heer zal er ook weer zijn, op de fiets met m’n lief en heel mijn lijf. Nu met Bill Wyman & the Rhythm Kings op schouderklopafstand. Aai -en aanraakbaar. Zal Bill, ondertussen met zaadaanbiedende ogen de meisjes de kleedkamer in dirigerend, net als vroeger bij de Stones onbeweeglijk op het podium staan? Hij schijnt gevraagd te hebben niet aan het eind geprogrammeerd te worden. Westendorpse moeders, wees gewaarschuwd, hou uw dochters thuis!

Hans Mellendijk, de Gelderlander edities Achterhoek, 28 januari 2006

donderdag 8 maart 2012

Ondertussen in Varsseveld



Inmiddels staat de virtuele rondleiding behorende bij Centrumplan Varsseveld ook op het internet, klik hier>

Internationale Vrouwendag


Vader honderd jaar


Honderd jaar geleden werd mijn vader (8 maart 1912 - 15 oktober 1992) geboren.



Ieder zingt zijn eigen lied

Je kunt geen krant openslaan of je komt het woord dezer dagen tegen. Het maakt een eindsprint om eind december als eerste te eindigen in de toptien van woorden van het jaar. Het leenwoord ‘canon’. In de eerste betekenis van: ‘regel, richtsnoer, maatstaf.’ Alhoewel? Het lijkt dat een andere betekenis, die van twee-of meerstemmig zangstuk waarbij de ene partij na de andere invalt, hetzelfde thema zingt en bestendig herhaalt, het begrip gaat overnemen. Want de canon van de Vaderlandse geschiedenis die de canoncommissie samenstelde werkt blijkbaar zo inspirerend dat overal in den lande initiatieven voor een eigen canon genomen worden. Ook deze krant nodigt de lezers uit er één te maken voor onze eigen Achterhoek.

Ga d’r maar eens aanstaan! De vaderlandse canon bestaat uit vijftig onderwerpen uit de Nederlandse cultuur en geschiedenis. De onderwerpen variëren van de hunebedden en Willem van Oranje tot de gasbel en Europa. Veel vensters van de nationale geschiedenis vallen samen met de regionale geschiedenis. Het heet niet voor niks vaderlandse geschiedenis. Alleen zijn er regionale verschillen. Ieder zingt zijn eigen lied. In de Achterhoek hadden wat meer last van de Duitse buren dan de Hollanders. Zo als je voor een goede weersvoorspelling in onze eigen streek vroeger beter naar de Duitse televisie kon kijken dan naar de stormverwachtingen uit de Bilt. De geschiedenis wordt geschreven vanuit het perspectief van de machthebber.

Maar toch een leuke oefening, alleen al om de geschiedenis dichter bij huis te halen. De verlichting zou hier geïllustreerd kunnen worden door de dichter landman A.C.W. Staring. Al  zien we de dichter in hem als een romanticus, als politicus en boer was hij een realist en stond met beide benen op de grond. Het één hoeft het andere niet uit te sluiten.
De canon zou uitgebreid moeten worden met een venster regionale bewustwording, dan komen we via Staring, Heuvel, Odink, van Velzen, Krosenbrink, Normaal, Hans Keuper bij Sebastiaan Roes terecht. Ook een venster van mensen die uit de streek wegtrokken omdat het hier allemaal te benauwd werd, zou niet misstaan. Piet Mondriaan en Gerrit Komrij. Of de landverhuizers die uit armoede naar Amerika vertrokken. Laten we ook de huttekeerls langs de Oude IJssel niet vergeten. Ik kom er één, twee, drie niet uit. Staring in ieder geval. Zijn regels ‘O zoet gelispel van die mond, Wiens adem de eerste kus verslond!’ uit het gedicht ‘Herdenking’ deden een halve eeuw geleden, voor de seksuele revolutie, nog menig jongeling blozen.

Op de tweejaarlijkse neven-en nichtendag van moederskant krijg ik een foto in de handen geduwd van neef Hans uit Dinxper. De kiek herken ik meteen. Een staatsiefoto uit 1967. Ter gelegenheid van ‘t 25-jarig huwelijk van vader en moeder gemaakt. D’r was een flinke ruzie aan voorafgegaan met mijn vader. Over het kapsel en het wel of niet dragen van een stropdas. Nu kan ik er om lachen. Toen niet. Als een boer met kiespijn sta ik erop. Ik reken ter plekke uit dat mijn overleden vader op de foto dezelfde leeftijd heeft als ik nu. Vijfenvijftig. Plots ook het besef dat er een generatie aan het verdwijnen is die de radiobuis nog kende, de wegschaaf, de Boy GMF brommer, de aletònne, de bottergraven, de straalkachel, de timmie, de kolenkit, de kachelpook, de divan, de schipbrug bij Doesburg, de binnenweg. Een generatie die alles nog zèlf kon. Niet door industrialisatie vervreemd van eigen handelen. Het graven en metselen van een kelder of garage. Wat zijn ogen zagen maakte hij. Een Radio kapot? De soldeerbout erop en Luxemburg was weer nabij. Een ladekast voor tekenpapier, koffiezakfilterhouder, salontafel met omkeerbaar blad, formica tegen de koffievlekken aan de ene en fineer voor de mooi aan de andere kant. Ga zo maar door, ik kwam het allemaal weer tegen bij de herinrichting van mijn huis. En koester het met liefde.

Daarom voor deze generatie een eigen venster in de canon. Als symbool hiervoor kies ik mijn vader: Arend Jan Mellendijk.

Hans Mellendijk, de Gelderlander edities Achterhoek, 4 november 2006


 Zijlader | Hendré

















maandag 5 maart 2012

Ondertussen in Varsseveld


Vorige week werd het centrumplan Varsseveld gepresenteerd in het Borchuus, hier een kleine impressie van de druk bezochte avond>

Ondertussen in Bruxelles | Daan van Golden


Al sinds de vroege jaren '60 werkt Daan van Golden,
in alle rust en concentratie, aan zijn oeuvre. Zijn werk kan geassocieerd worden met artistieke bewegingen als abstracte kunst, pop art, conceptuele kunst of postmodernisme, en toch staat zijn werk dwars op deze kunsthistorische trends. In Wiels, het huis voor hedendaagse kunst in Brussel, loopt nu de tentoonstelling Apperception, een overzicht van Van Goldens werk, van de jaren '60 tot nu. Katharina Smets was er tijdens de opbouw van de tentoonstelling bij.

De avonden VPRO: Luister verder>

Dichtersbankje | Willem Elsschot

Foto: © Bert Bevers | Meir | Antwerpen

Collectie Mellendijk (keuze dichter en gedicht) uit de voorraad BeversWillem Elsschot> 


[Bericht aan de trouwe bezoekers, bankenzitters: de bankenzetter is de komende weken druk met andere poëtische beslommeringen en zal op halve kracht werken.]


 Zie meer hier>





zondag 4 maart 2012

Zondagclip | Ashes & Fire


Kreeg woensdagavond geheel onverwachts uit de handen van mijn boezemvriend Han Hofs de CD ASHES & FIRE van Ryan Adams. Kende ik niet, 't cadeau was dan ook nog voor mijn verjaardag; dan vult hij mijn gaten in de muziekverzameling met verve. Han en Vicky dank je wel!