zaterdag 8 juni 2013

Uit de oude doos | Publiekstrekker


Opening Cultuurzomer Achterhoek | juni 2012 | Proef de 8-erhoek

Publiekstrekker
Het woord (afgeleid van het Latijn: trahere dat “trekken” betekent) is een algemene omschrijving voor een voertuig dat iets kan trekken, duwen of slepen wat geen eigen aandrijving heeft. In de geïndustrialiseerde wereld heeft de tractor, want daar heb ik het over, de rol van trekdieren vrijwel volledig overgenomen.

In mijn jeugd kwam ik het werkpaard in allerlei gedaanten tegen. Bij buurman Kraan die loonwerker was bracht het hoestend de dorsmachine in werking, als de oogst daar was. Een neef van de buurman ploegde met een tweewielerig exemplaar, een tuinbouwpony, het land extra omhoog als de aardappelen daarom vroegen. Mijn vader bouwde op z’n werk grote Fordson Majors om tot wegschavers.  Zij hielden in de jaren vijftig van de vorige eeuw de binnenwegen berijdbaar en het platteland bereikbaar. Bij ooms en opa’s  zag ik ze zware arbeid verrichten op het land.

De trekker bracht de Achterhoek in cultuur. Ik hoor de tractoren voorbijgaan. Massey Ferguson. Het rode gevaar Farmall Harvest International. De Lanz Bulldog ploft bong, bong, bong, bong, … door de straten. Welluidend klinkt in de verte Bolinder-Munktell.
Symbool voor de mechanisatie van het boerenland, waar een ieder zo zijn mening over kan hebben. De schaalvergroting is er daar één van. De boer die vroeger van acht koeien een bestaan kon opbouwen dient er nu tachtig ja ik hoorde op een rondleiding bij een Aaltens wijngoed zelfs achthonderd te hebben. Wil hij rendabel kunnen boeren. Vroeger was de dorpsbewoner nog één met de seizoenen en kon je in de oogstijd een trekker met een volgeladen hooiwagen nog wel eens door het dorp zien rijden en was je op de hoogte met wat er op het boerenland gebeurde. Tegenwoordig worden de grote trekkermonsters met hun mestinjecteurs of andere reusachtige constructies gemeden uit de negorij. Ze worden omgeleid via de rondwegen en op speciale parkeerplaatsen dienen ze het burgerverkeer voorang te verlenen.


Het kan verkeren. Al zie ik gelukkig op zomerse toogdagen de jonge boer soms samen met zijn vader in een nostagische bui met zo’n prachtig voorbeeld van ‘vorm volgt functie’ door het Achterhoekse landschap tuffen. Daarom wordt het tijd om de trekker te eren, even stil te staan bij een tijdperk dat afgesloten wordt. En alles waar we ’t hart aan verpand hebben inspireert en brengt ons cultuur. Ik zag op internet verschillende filmpjes voorbij flitsen. Waarbij een stationair lopend tractor werd ingezet als metronoom.  De drummachines begeleidden er muzikanten alsof ze niks anders gedaan hebben. Google voor de gein maar eens ‘Tractor en muziek’ op You Tube en een wereld gaat voor u open. Of kom vanmiddag naar het Doetinchemse Simonsplein. Speciaal voor Cultuurzomer Achterhoek is het Alan Gascoigne Trio omgevormd tot een kwartet. Voor de gelegenheid wordt het trio versterkt met een vierde ‘muzikant’, een 19 paardekracht tellende Hanomag R420.

Hans Mellendijk, de Gelderlander 25 juni 2011 

Herman Kaiser> achter het stuur van de Steyer 80  1 staande cylinder, diesel, 1951, 18 PK.



Proef de 8-erhoek | juni 2012

Geen opmerkingen:

Een reactie posten